W poniedziałek, 22 maja br., w Legionowie wicepremier i minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak, przewodniczył rozmowom ministrów obrony w formacie tzw. Grupy Północnej. Po ich zakończeniu ujawnił, że resort prowadzi rozmowy ze Szwecją w sprawie zakupu samolotów wczesnego ostrzegania i dowodzenia klasy AEW&C (Airborne Early Warning and Control).
Minister obrony Szwecji Pål Jonson / Zdjęcie: Maciej Nędzyński/CO MON
Grupa Północna stanowi istotne forum wymiany opinii na aktualne tematy związane ze stanem środowiska bezpieczeństwa w Europie oraz rozwojem inicjatyw polityczno-wojskowych w NATO i UE.
Chciałem powiedzieć po raz pierwszy publicznie, że jesteśmy bardzo zaawansowani jeżeli chodzi o pozyskanie ze Szwecji samolotów wczesnego ostrzegania. Prowadzimy już szczegółowe negocjacje. Mam nadzieję, że w krótkim czasie zakończą się one powodzeniem. W ten sposób wzmacniamy odporność Polski, ale także całej wschodniej flanki Sojuszu Północnoatlantyckiego – poinformował wicepremier Mariusz Błaszczak po zakończeniu rozmów ministrów obrony państw Grupy Północnej.
Spotkanie było okazją, żeby porozmawiać na temat zagrożeń jakie powoduje agresywna polityka rosyjska i próba odbudowy imperium rosyjskiego poprzez atak na Ukrainę, poprzez wywołanie wojny w Europie. Omówiliśmy także naszą współpracę w zapewnianiu bezpieczeństwa państwom Grupy Północnej. (…) Dziś po raz pierwszy w roli państwa członkowskiego NATO występowała Finlandia. Czekamy na akcesję Szwecji do Sojuszu Północnoatlantyckiego – powiedział wicepremier Mariusz Błaszczak w trakcie konferencji prasowej w Legionowie.
Forum Grupy Północnej powstało z inicjatywy Wielkiej Brytanii, która w listopadzie 2010 r. zorganizowała pierwsze spotkanie ministrów obrony w tym formacie. Doceniam zaangażowanie brytyjskie, a także współpracę polsko-brytyjską. (…) Dzięki tej współpracy budujemy obronę przeciwlotniczą i przeciwrakietową krótkiego zasięgu. W Polsce jest to program Narew, w Wielkiej Brytanii to jest Sky Sabre – bateria Sky Sabre jest w Polsce i chroni polskiego nieba. Rozmawialiśmy na temat dalszej współpracy w tej dziedzinie, rozbudowy tych zdolności i wzmacniania odporności Polski, ale także całej wschodniej flanki Sojuszu Północnoatlantyckiego – podkreślił szef MON.
Ministrowie podczas obrad omówili aspekty bezpieczeństwa wschodniej flanki NATO poprzez wzmocnienie mechanizmów odstraszania oraz zdolności obronnych w odniesieniu do realnego ofensywnego potencjału Rosji.
Szef polskiego resortu obrony, mówiąc o bezpieczeństwie, podkreślił również stale rosnące znaczenie Dowództwa Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni w tym obszarze. Miejsce, w którym odbyło się spotkanie też ma znaczenie symboliczne. (…) Wszyscy podkreślali, że Dowództwo Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni, tu w Legionowie, należy do najnowocześniejszych, że ma swoje namacalne i wymierne osiągnięcia (…) Muszę z dumą powiedzieć, że dostrzegane jest zaangażowanie naszego Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni – powiedział wiceprezes Rady Ministrów.
Forum (Northern Group) tworzy 12 państw Europy Północnej, będących członkami NATO lub UE: Wielka Brytania, Holandia, Niemcy, Polska, Dania, Finlandia, Islandia, Norwegia i Szwecja, Estonia, Litwa i Łotwa. Były to dobre rozmowy w formacie ministrów obrony 12 państw. Bardzo wymierne rozmowy dotyczące przygotowań do szczytu NATO w Wilnie. Mamy dobre perspektywy dotyczące wzmocnienia Polski i wzmocnienia całego Sojuszu Północnoatlantyckiego – podsumował wicepremier Błaszczak.
Wicepremier @mblaszczak: W ten sposób wzmacniamy odporność Polski, ale także całej wschodniej flanki Sojuszu Północnoatlantyckiego #NATO.
— Ministerstwo Obrony Narodowej 🇵🇱 (@MON_GOV_PL) May 22, 2023
Informacja prasowa
Analiza
GlobalEye / Zdjęcie: Saab Defence and Security
Ze strzępka informacji przekazanej przez wicepremiera Mariusza Błaszczaka można brać pod uwagę dwie możliwości, jeśli chodzi o to jaki typ samolotu/platformy jest negocjowany do pozyskania na potrzeby Wojska Polskiego: fabrycznie nowe GlobalEye lub używane S 100D Argus w wersji FSR-890 (aka. Saab 340B AEW-300), choć w przypadku tych drugich strona szwedzka zakupiła już następców z uwagi na duży stopień wyeksploatowania w swoich wojskach lotniczych (Svenska flygvapnet).
Dlatego wydaje się, że Polska planuje kupić jednak nowe samoloty GlobalEye, opracowane przez spółkę Saab Defence and Security. Jak dotąd, pięć egzemplarzy zamówiły Zjednoczone Emiraty Arabskie, natomiast dwa, jak wspomniano, Szwecja (z opcją na dwa kolejne). Obecnie są też oferowane dla NATO w ramach programu Alliance Future Surveillance and Control (AFSC) na następcę 14 E-3A Sentry AWACS, a wcześniej, bezskutecznie, jeden egzemplarz był oferowany Finlandii.
Konstrukcję samolotu GlobalEye oparto na cywilnym samolocie biznesowym Bombardier Global 6000. Samolot jest zdolny do wykonywania 11-godzinnych lotów non-stop. Przenosi zestaw czujników, w tym nowy radar Erieye ER (Extended Range), pracujący w paśmie X o zwiększonym zasięgu. Radar jest zdolny wykrywać i śledzić naziemne cele ruchome (również o zmniejszonej sygnaturze radarowej), statki powietrzne, rakietowe pociski manewrujące oraz peryskopy okrętów podwodnych w odległości do 450 km. Erieye ER może działać pomimo aktywnego zakłócania.
Pozostałe wyposażenie to radar Leonardo/Selex ES Seaspray 7500E do obserwacji powierzchni morza i lądu, wyposażony do tego celu w stację GMTI (Ground Moving Target Indication), głowica optoelektroniczna FLIR Systems Star Safire 380HD, system identyfikacji IFF swój-obcy, transponder ADS-B, system samoobrony, system automatycznej identyfikacji AIS, łącza danych (w tym satelitarne), urządzenia wsparcia elektronicznego ESM oraz system wykrywania i identyfikacji źródeł promieniowania radiowego ELINT.