W poniedziałek, 7 kwietnia 2025, amerykańska spółka Lockheed Martin poinformowała, że rozpoczęła dostawy seryjnych radarów dozoru powietrznego dalekiego zasięgu AN/TPY-4(V)1 dla rodzimych wojsk lotniczych (US Air Force, USAF), opracowanych w ramach programu 3DELRR (Three-Dimensional Expeditionary Long-Range Radar), przekazując zamawiającemu pierwsze urządzenie.
Zdjęcie: Lockheed Martin
Dostawa została zrealizowana po zakończeniu fazy początkowego testowania (Early Phase Testing), podczas gdy we wrześniu 2024 ukończono badania operacyjne w bazie lotniczej Eglin na Florydzie, potwierdzające wydajność radaru w różnych warunkach. Wcześniej, ukończono etap szczegółowej weryfikację projektu technicznego (Critical Design Review, CDR), podczas gdy wstępną gotowość operacyjną (Initial Operational Capability, IOC) ogłoszono w 2023.
Pomyślne zakończenie fazy początkowego testowania i dostawa pierwszego systemu radarowego TPY-4 podkreśla nasze zaangażowanie w dostarczanie US Air Force najnowocześniejszych, wysokowydajnych systemów, które spełniają ich zmieniające się wymagania i oczekiwania — powiedział Rick Cordaro, wiceprezes Lockheed Martin Radar and Sensor Systems. Program 3DELRR ma ogromne znaczenie dla możliwości nadzoru powietrznego i obrony na całym świecie, a także dla obrony kraju.
Pierwsza dostawa do USAF stanowi część licznych systemów radarowych, które zostaną dostarczone i wdrożone w ramach programu 3DELRR. Oznacza również początek testów użytkownika i zbiega się z przyznaniem kontraktu w serii zakupów radarów przez Siły Powietrzne USA w ramach programu (US Army zamawia kolejne radary Sentinel A4).
Prace nad radarem AN/TPY-4(V)1 rozpoczęły się na początku lat 2010., a prototyp był gotowy do testów w 2021. Pierwszy radar pochodzący z produkcji małoseryjnej ukończono w maju 2022, a jego przekazanie nastąpiło w 2023.
USAF planują pozyskanie 35 seryjnych radarów, które zastąpią starsze AN/TPS-75, ale na potrzeby testów operacyjnych pozyskano 10 zestawów: 13 września 2021 trzy zestawy, 18 stycznia 2024 trzy zestawy za 65 105 306 USD i 18 czerwca 2024 cztery zestawy za 81 297 720 USD.
Pierwszym użytkownikiem eksportowym systemu będzie Norwegia w ramach programu NORSE (NOrwegian Radar SEnsor), która zamówiła łącznie 11 radarów w ramach umów z 17 listopada 2022 (4 zestawy) i 11 września 2024 (8 zestawów). Dostawy mają rozpocząć się z końcem 2025.
Radar AN/TPY-4(V)1 otrzymał antenę z aktywnym skanowaniem elektronicznym AESA (Active Electronically Scanned Array) z modułami nadawczo-odbiorczymi w technologii azotku galu (GaN), pracujący w paśmie L. Do zadań stacji należy nadzór przestrzeni powietrznej, wykrywanie bezzałogowych systemów powietrznych o zredukowanym przekroju radarowym, obrona przeciwrakietowa i kontrola ruchu lotniczego.
Obracającą się z prędkością 6 razy na minutę antena zapewnia 360-stopniowy zasięg z maksymalnym zasięgiem wykrywania 555 km, podczas gdy w trybie stałym zapewnia 90-stopniowy zasięg z maksymalnym zasięgiem wykrywania 1000 km. Radar TPY-4 może wykrywać i śledzić cele lecące na wysokości 30 km, a także cele powierzchniowe na poziomie -6 stopni, wspierając nadzór nad obszarami morskimi.