Okręt projektu 207 powstał jako trałowiec redowy, w założeniu mający uzupełnić większe trałowce bazowe projektów 254K/254M (12 sztuk w 12 Dywizjonie Trałowców w Świnoujściu, wprowadzone do służby w latach 1955-58) oraz projektu 206F (12 sztuk w 13 Dywizjonie Trałowców w Helu wprowadzone do służby w latach 1963-67) stanowiących na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych trzon sił przeciwminowych polskiej MW. W założeniu nowe trałowce redowe miały zastąpić wycofywane w tym czasie kutry trałowe projektu 361T.
Zakończenie służby trałowca ORP Gopło było okazją do spotkania obecnego i dawnych dowódców okrętu / Zdjęcia: Przemysław Gurgurewicz, MILMAG
Jednak nowe niszczyciele min projektu 255 (znane również pod kryptonimem programu Lodówka), planowane w celu zastąpienia dotychczasowych trałowców bazowych, jak również zakładane później trałowce bazowe projektu 256 Kormoran, nigdy nie powstały. Sukcesywne wycofywanie ze służby starych trałowców projektu 254K/M (co odbywało się w latach 1987-90) wymagało znalezienia ich następcy. Z konieczności zostały nimi trałowce redowe projektu 207 przeklasyfikowane w związku z tym na trałowce bazowe.
Zbiórka załogi na rufie przed ostatnim opuszczeniem bandery
Pierwszą jednostką powstałą w ramach programu, znanego również pod kryptonimem Indyk, był okręt projektu 207D (doświadczalny), czyli wycofany dzisiaj ze służby ORP Gopło. Jako jednostka doświadczalna służył on do przeprowadzenia prób i badań, w wyniku których miał zostać opracowany docelowy kształt okrętów seryjnych. Z tego też powodu numer burtowy, który otrzymał czyli 630 zakończony był na cyfrę 0, co oznaczało jednostkę przeznaczoną do testów (podobnie jak ORP Kaszub, który otrzymał numer 240).
Inspektora Marynarki Wojennej na uroczystości reprezentował dowódca 8 Flotylli Obrony Wybrzeża kontradmirał Piotr Sikora
W 1982 roku rozpoczęto budowę jednostki prototypowej oznaczonej jako projekt 207P. Ostatecznie w latach 1982-1990 powstało 12 trałowców projektu 207P (631-642), a ostatni z nich – ORP Hańcza – do służby wszedł 1 marca 1991 roku. Początkowo trafiały one do 13 Dywizjonu Trałowców na Helu, jednak ostatecznie wraz z wycofywaniem trałowców bazowych projektu 254K/M wszystkie one weszły w skład 12 Dywizjonu Trałowców w Świnoujściu. W 1989 roku rozpoczęto budowę zmodernizowanej serii oznaczonej jako projekt 207M z przeznaczeniem dla 13 Dywizjonu Trałowców w Helu. Pierwotnie zamówiono 5 takich okrętów, jednak ostatecznie w latach 1992-1994 do służby weszły jedynie cztery (643-646). Jako piąty dołączył do nich właśnie ORP Gopło, który w latach 1996-1997 został zmodernizowany do standardu drugiej serii jednostek i otrzymał oznaczenie projektu 207DM.
Moment ostatniego opuszczenia bandery przez dowódcę kpt. mar. Mikołaja Jałtuszewskiego
44 lata ORP Gopło
ORP Gopło, który początkowo trafił do 9 Flotylli Obrony wybrzeża na Helu, od podniesienia bandery 13 marca 1982 roku, przez wiele lat służył do prac badawczych związanych z rozwojem broni podwodnej. Po przekazaniu trałowców 207P do Świnoujścia, ORP Gopło przeszedł do Gdyni, gdzie trafił do jednostki Okręt Badawczy. Na początku 1995 roku sformowano nowy Dywizjon Okrętów Szkolno-Badawczych, gdzie włączono także 630. Niedługo później zapadła decyzja o włączeniu jedynego trałowca 207D do 13 Dywizjonu Trałowców, w związku z czym został on w 1996 roku skierowany do Stoczni Marynarki Wojennej, aby doprowadzić go do standardu niedawno tam zbudowanych 4 okrętów projektu 207M. Po modernizacji ORP Gopło otrzymał numer projektu 207DM i 1 lipca 1997 roku wszedł do służby w 13 Dywizjonie Trałowców na Helu. Od tego czasu wypełniał on zwykłe zadania trałowców bazowych, biorąc udział w licznych ćwiczeniach, jak również operacjach neutralizacji ładunków wybuchowych na morzu. Wśród tych ostatnich znalazły się następujące wydarzenia:
- 11 lutego 1999 roku neutralizacja dryfującej torpedy zauważonej w okolicy platformy wiertniczej Beta West, którą podniósł poławiacz torped K-8.
- 9 lipca 2011 roku wspólnie z ORP Drużno wydobycie i następne zniszczenie na poligonie dwóch odnalezionych w Zatoce Pomorskiej obiektów: amerykańskiej bomby burzącej AN-M65 oraz brytyjskiej miny lotniczej A Mark VI, która to została zabrana na pokład Gopła.
- 23-25 stycznia 2016 roku podniesienie, przeholowanie w bezpieczne miejsce i zniszczenie niemieckiej miny dennej znajdującej się w kanale portowym w Gdańsku, w rejonie twierdzy Wisłoujście (wspólnie z ORP Flaming, ORP Wdzydze i grupą nurków-minerów).
- 11-13 października 2018 roku neutralizacja min morskich spoczywających na dnie Zatoki Gdańskiej, w rejonie portu w Gdyni (wspólnie z ORP Czajka i grupą nurków-minerów).
- W sierpniu 2019 roku podniesienie z dna Zatoki Szczecińskiej, transport i neutralizacja brytyjskiej miny lotniczej A Mark VI oraz niemieckiej bomby głębinowej DM (wspólnie z grupą nurków-minerów).
Dowódca okrętu wraz z dowódcą działu VI prezentują banderę wojenną oraz proporzec marynarki wojennej. Ten ostatni ponownie w tradycyjnej formie, szczęśliwie przywróconej 24 czerwca 2025 roku, po przeszło 30 latach obowiązywania (1993-2025) formy wynaturzonej
Przyszłość trałowców projektu 207
Po dzisiejszym wycofaniu ORP Gopło w służbie pozostaje 16 okrętów projektu 207: 12 projektu 207P (631-642) oraz 4 projektu 207M (643-646). Obecnie w toku jest modernizacja części z nich do nowego standardu, wiążącego się poza wymianą wyposażenia łączności i obserwacji technicznej, urządzeń pokładowych czy dźwigowych, także ze zmianą napędu. Pierwsze tego typu prace dokonane zostały na ORP Drużno (641), który pomiędzy lipcem 2017 a początkiem 2019 roku przeszedł proces remontu i modernizacji w Stoczni Remontowej Nauta.
W miejsce dotychczasowych silników M401A1 zamontowano na nim niemieckie silniki MTU 8V2000M72, zaś zespoły prądotwórcze 43ZPM-52H6 napędzane silnikami spalinowymi Wola H6 wymieniono na zespoły prądotwórcze MPAP-108 z silnikami Cummins QSB7D(M).
Dzwon okrętowy ORP Gopło. Widnieje na nim rok 1981, gdyż pomimo podniesienia bandery 13 marca 1982 roku, gotowy okręt SMW przekazała Marynarce Wojennej jeszcze w grudniu 1981 roku
Kolejne umowy na modernizację trałowców projektu 207 podpisywano:
- 24 czerwca 2022 roku na modernizację trzech okrętów: 2 projektu 207P: ORP Necko (639) i ORP Nakło (640) oraz jednego projektu 207M – ORP Mamry (643).
- 22 sierpnia 2024 roku na modernizację jednego okrętu projektu 207M – ORP Wigry (644).
- 10 grudnia 2025 roku na modernizację 2 okrętów projektu 207P: ORP Resko (637) i ORP Sarbsko (638).
Ograniczoną modernizację polegającą na zainstalowaniu systemu z pojazdem podwodnym Ukwiał oraz jednorazowych pojazdów podwodnych Głuptak wyposażonych w ładunek wybuchowy do niszczenia min przeszedł także ORP Hańcza (643).
Łącznie planuje się zmodernizowanie 10 najmłodszych okrętów projektu 207, które do służby weszły w latach 1988-1994: 6 projektu 207P (637-642) i 4 projektu 207M (643-646). Docelowo wraz z 6 niszczycielami min projektu 258 Kormoran II mają one utworzyć dwa bliźniacze ugrupowania sił przeciwminowych w Gdyni i Świnoujściu. Każdy z obu dywizjonów ma wówczas dysponować 5 zmodernizowanymi trałowcami projektu 207 oraz 3 niszczycielami projektu 258.
W trakcie 44-letniej służby ORP Gopło dowodzili:
- por. mar. Jerzy Karpiński (13.03.1982 – 05.09.1983)
- por. mar. Bogusław Korczyński (23.12.1983 – 17.08.1985)
- por. mar. Andrzej Tamas (17.08.1985 – 29.06.1987)
- por. mar. Roman Lemiech (29.06.1987 – 03.07.1989)
- por. mar. Andrzej Kłoszewski (03.07.1989 – 30.06.1994)
- por. mar. Wojciech Gocek (30.06.1994 – 04.07.1997)
- por. mar. Aleksander Gierkowski (04.07.1997 – 27.10.1998)
- kpt. mar. Jarosław Handz (27.10.1998 – 01.01.2002)
- kpt. mar. Aleksander Gierkowski (01.01.2002 – 31.01.2007)
- kmdr ppor. Artur Rożek (01.08.2007 – 30.06.2014)
- kmdr ppor. Michał Dziugan (23.02.2015 – 29.07.2016
- kpt. mar. Robert Głowacki (29.07.2016 – 06.11.2017)
- kpt. mar. Tomasz Janczyński (06.11.2017 – 19.10.2018)
- kpt. mar. Bartosz Blaszke (od 19.10.2018-31.03.2022)
- kpt. mar. Mikołaj Jałtuszewski (03.11.2025-13.03.2026)
