W uroczystości wzięli udział licznie zaproszeni goście, w tym wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz. Było to pierwsze od dawna uczestnictwo polityka tej rangi w uroczystości chrztu i wodowania nowego okrętu dla Marynarki Wojennej. Ostatnio podobne wydarzenie miało miejsce we wrześniu 2015 roku, kiedy na chrzest prototypowego Kormorana przybyła ówczesna premier Ewa Kopacz.
Przygotowany do wodowania 258/6 w doku nr 1 stoczni Remontowa / Zdjęcia: Przemysław Gurgurewicz, MILMAG
Po uroczystości chrztu rozpoczęła się procedura wodowania okrętu. W przypadku niszczycieli min odbywa się ona zawsze przy użyciu doku pływającego. Jest to operacja wieloetapowa i zajmuje kilka godzin. Po odsunięciu doku od nabrzeża rozpoczyna się jego powolne zanurzanie aż do momentu dotknięcia przez kadłub niszczyciela min wody, co jest też traktowane jako symboliczny moment zwodowania i oznajmiany dźwiękiem syreny. Następnie, po częściowym zanurzeniu, odbywa się kontrola szczelności kadłuba, która ma na celu zweryfikowanie czy nie występują jakiekolwiek nieszczelności. Po jej zakończeniu zanurzanie doku jest kontynuowane, aż do momentu kiedy jednostka w pełni spocznie na wodzie. Wówczas następuje ostatni element operacji czyli wyholowanie okrętu z doku i ustawienie go przy nabrzeżu wyposażeniowym stoczni.
Przyszła ORP Czajka jest trzecim i ostatnim okrętem projektu 258 z drugiej serii budowanej od 2023 roku i przeznaczonej dla stacjonującego w Świnoujściu 12. Wolińskiego Dywizjonu Trałowców 8. Flotylli Obrony Wybrzeża. Pierwotna wartość umowy, którą minister obrony narodowej zatwierdził 26 czerwca 2022 roku wyniosła 2,49 mld zł. Cała trójka okrętów otrzymała tradycyjne nazwy: Jaskółka, Rybitwa i Czajka, które już wcześniej nosiły okręty przeciwminowe polskiej Marynarki Wojennej.
Moment rozbicia o burtę butelki szampana
Prace konstrukcyjne przy nowej serii rozpoczęły się 28 marca 2023 roku paleniem pierwszych blach jednostki 258/4. Po tym nastąpiło położenie jego stępki, co miało miejsce 25 lipca 2023 roku, zaś 26 czerwca 2024 roku odbyło się wodowanie i chrzest, na którym okręt otrzymał imię Jaskółka. Obecnie na okręcie trwają próby w stoczni, a na początku przyszłego roku zaplanowano rozpoczęcie prób w morzu.
Budowa kolejnych niszczycieli min odbywa się sukcesywnie w odstępach około 9-miesięcznych. Prace przy kolejnym – 258/5 rozpoczęto paleniem blach 19 stycznia 2024 roku, 20 marca tego samego roku położona została stępka, a po kolejnych 12 miesiącach – 19 marca 2025 nastąpiło jego wodowanie i nadanie imienia Rybitwa.
Ochrzczoną i zwodowaną dzisiaj Czajkę rozpoczęto budować 15 października 2024 roku (pierwsze palenie blach), a stępka położona została 16 grudnia 2024 roku.
Zakończenie budowy i przekazanie zamawiającemu wszystkich okrętów ma według pierwotnego harmonogramu ma nastąpić odpowiednio w lipcu 2026 oraz marcu i październiku 2027 roku.
Matka chrzestna Rybitwy – Katarzyna Sikora wraz z wicepremierem, ministrem obrony narodowej Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem
Seryjne niszczyciele min projektu 258 Kormoran II przeznaczone są do poszukiwania, identyfikacji i zwalczania min morskich, zasadniczo na najbliższych nam akwenach Morza Bałtyckiego oraz Morza Północnego. Przy wyporności standardowej około 850 ton okręty mają długość maksymalną 58,5 m, szerokość maksymalną 10,3 m i zanurzenie konstrukcyjne 2,7 m. Załoga liczy 45 osób w przypadku okrętów pierwszej serii i 48 w przypadku trzech aktualnie budowanych.
W celu realizacji swoich zadań okręty zostały wyposażone w bogatą gamę środków wykrywania i zwalczania obiektów podwodnych. Do ich wykrywania przeznaczone są podkadłubowa stacja hydrolokacyjna SHL-101/TM oraz urządzenia sonarowe znajdujące się na przenoszonych przez okręty podwodnych bezzałogowcach: HISAS 1032 na autonomicznym pojeździe podwodnym Kongsberg Hugin 1000 oraz sonar obserwacji bocznej Edge Tech 2205 na także autonomicznym Teledyne Marine Gavia. Uzupełnia je holowana stacja hydrolokacyjna obserwacji bocznej Kraken Robotics Katfish-180. W tym jednak wypadku nie znajduje się ona na każdym z okrętów. Zakupione zostały dwa takie urządzenia – po jednym dla każdego z dywizjonów trałowców. W razie potrzeby jego użycia, na wybranym niszczyciel min – na lewej burcie pokładu rufowego – montuje się autonomiczny system ALARS (Autonomous Launch and Recovery System) do wodowania i wybierania sonaru.
Wykryte miny zwalczane są za pomocą pojazdów podwodnych, bądź przez nurków-minerów. Zasadniczymi środkami są:
- pojazd podwodny SAAB Double Eagle SAROV (Semi Autonomous Remotely Operated Vehicle) przenoszący ładunki wybuchowe Toczek A o masie 48 kg zawierający 40 kg materiału wybuchowego lub Toczek B o masie 10 kg (w tym materiał wybuchowy 6 kg);
- samobieżne ładunki niszczące Głuptak – zdalnie sterowane jednorazowe pojazdy podwodne pozwalające na niszczenie min na głębokościach w zakresie od 3 do 200 metrów, w odległości 400 m od miejsca wodowania przy pracy w prądzie o prędkości do 2 m/s oraz teoretycznym maksymalnym zasięgu 1500 m przy prądzie 0-0,2 m/s.
Od zeszłego roku uzupełnia je zdalnie sterowany pojazd podwodny Ocean Modules V8 M500 służący do ostatecznej identyfikacji wykrytych wcześniej obiektów minopodobnych, zdolny także do niszczenia min za pomocą ładunków wybuchowych typu Toczek.
Nurkowie-minerzy mają z kolei do swojej dyspozycji łodzie hybrydowe Sportis S-6200ID, zaś w celu zabezpieczenia ich działań, na okręcie znajduje się 6-osobowa komora hiperbaryczna.
Po uroczystości chrztu rozpoczęła się procedura wodowania okrętu. Jest to operacja wieloetapowa i zajmuje kilka godzin
Uzbrojenie artyleryjskie niszczycieli min projektu 258 składa się z armaty morskiej kal. 35 mm AM-35K wchodzącej w skład okrętowego systemu uzbrojenia OSU-35K. Jest ona przeznaczona do zwalczania zarówno celów nawodnych, jak i powietrznych. Uzupełniają ją trzy wyprodukowane przez ZTM Tarnów, wielkokalibrowe karabiny maszynowe kal. 12,7 mm WKM-Bm, umieszczone na skrzydłach mostka oraz na rufie. Obronę przeciwlotniczą okrętów poza armatą tworzą przenośne zestawy rakiet przeciwlotniczych Grom/Piorun.
Budowę okrętów projektu 258 zapoczątkowała umowa z 23 września 2013 roku, w której to zawarto budowę prototypu z opcją na przynajmniej dwa kolejne okręty seryjne. Po nieco ponad 4 latach na gotowym okręcie nazwanym ORP Kormoran podniesiono banderę, co nastąpiło 28 listopada 2017 roku. Niecały miesiąc później – 27 grudnia 2017 roku zawarto umowę na budowę dwóch okrętów seryjnych. Ich budowę rozpoczęto 18 września 2018 oraz 19 czerwca 2019 roku. W tym czasie prototypowy ORP Kormoran przechodził próby eksploatacyjno-wojskowe. Pozwoliły one na wyciągniecie wniosków w zakresie zmian jakie należy wprowadzić na jednostkach seryjnych. Dotyczyły one między innymi modernizacji systemów obrony przeciwminowej, okrętowego systemu zarządzania walką SCOT-M 258, systemów łączności i nawigacji, a także modyfikacji siłowni i obrony przeciwawaryjnej okrętu. Nastąpiła zmiana asortymentu pojazdów podwodnych. W miejsce obecnych na prototypie polskiego Morświna oraz szwedzkiego Saab Double Eagle Mk III wprowadzono nowszy model SAAB Double Eagle SAROV.
W sierpniu 2020 roku zdecydowano o wyposażenie okrętów seryjnych w pierwotnie planowany okrętowy system uzbrojenia OSU-35K z armatą morską AM-35K kal. 35 mm. Zastąpiła ona zastosowaną na Kormoranie armatę morską ZU-23-2MR Wróbel II kal. 23 mm. Dalsze zmiany dotyczyły włączenia do wyposażenia okrętów seryjnych sonaru holowanego Kraken KATFISH 180 wraz z systemem jego stawiania i wybierania.
Obecnie ORP Kormoran znajduje się w trakcie remontu, podczas którego jest on częściowo doprowadzany do standardu jednostek seryjnych. Jednak po zakończeniu prac nadal nie będzie on w pełni tożsamy z tym co widzimy na ORP Albatros i ORP Mewa. Najbardziej widoczną zmianą jest pozostawienie armaty ZU-23-2MR Wróbel II kal. 23 mm, zamiast nowej AM-35K.
W chwili obecnej 3 będące w służbie niszczyciele min projektu 258 znajdują się w składzie 13. Dywizjonu Trałowców im. adm. floty Andrzeja Karwety stacjonującego w Gdyni. Są to prototypowy ORP Kormoran (601) oraz seryjne ORP Albatros (602) i ORP Mewa (603). Okręty seryjne do służby weszły w odstępie kilku miesięcy. Bandery na nich po raz pierwszy zostały podniesione odpowiednio: 28 listopada 2022 roku oraz 14 lutego 2023 roku.
Kolejna i ostatnia trójka Kormoranów II, która obecnie znajduje się w budowie, zasili 12. Woliński Dywizjon Trałowców stacjonujący w Świnoujściu. W ten sposób pod koniec 2027 roku Marynarka Wojenna powinna mieć w służbie 6 tego typu jednostek po 3 w każdym z dwóch dywizjonów trałowców stacjonujących na dwóch krańcach polskiego wybrzeża, odpowiednio w Gdyni i Świnoujściu.
Czytaj także:
- Niszczyciel min ORP Mewa do modyfikacji
- Chrzest i wodowanie Rybitwy – piątego niszczyciela min projektu 258
- Położenie stępki Czajki – ostatniego niszczyciela min typu Kormoran II
- Rozpoczęto budowę ostatniego Kormorana II
- Polska specjalność? Niszczyciele min
- Chrzest i wodowanie Jaskółki – czwartego niszczyciela min projektu 258
- Umowa na doposażenie Albatrosa w zakresie rozpoznania i niszczenia min
- Stępka piątego Kormorana położona