Defence & Space

Umowa ramowa na Pioruny dla Polski, Litwy, Łotwy i Norwegii

Spółka Mesko i Agencja Uzbrojenia podpisały umowę ramową na sprzedaż kilku tysięcy przeciwlotniczych zestawów rakietowych Piorun. Trafią one zarówno do naszych Sil Zbrojnych,…

2026-08-24 | Grzegorz Sobczak | 5 minut

Drugie podejście do nowych śmigłowców LPR – ponowne unieważnienie

Zakład Zamówień Publicznych przy Ministrze Zdrowia opublikował informację z unieważnienia powtórzonego przetargu na dostawę pięciu nowych śmigłowców ratunkowych HEMS o masie startowej do 4000…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Polska kupuje broń. Kto będzie miał ją obsługiwać?

Przez ostatnie kilka lat przyzwyczailiśmy się do liczenia polskiej armii w miliardach złotych, ilości czołgów, pojazdów opancerzonych i wyrzutniach rakiet. Lista zakupów jest coraz…

2026-08-21 | Sławek Zagórski | 7 minut

„Patriotyczna husaria”. Gdy nacjonalizm odbiera rozum

Jest coś szczególnie niepokojącego w sposobie, w jaki część polskiego Internetu reaguje na informacje o przemocy wobec Ukraińców. Nie chodzi nawet o tych, którzy otwarcie cieszą się…

2026-07-31 | Sławek Zagórski | 6 minut

Sztab Generalny WP rozpoczął przyjmowanie zgłoszeń do ćwiczenia CWIX-27

Sztab Generalny Wojska Polskiego rozpoczął proces przyjmowania zgłoszeń do udziału w kolejnej edycji międzynarodowego ćwiczenia pk. CWIX (The Coalition Warrior Interoperability eXamination,…

2026-07-29 | Redakcja | 10 minut

Amerykańsko-emiracki zespół zadaniowy ds. sztucznej inteligencji

Dowództwo Centralne USA poinformowało o porozumieniu ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi w sprawie utworzenia pierwszej dwustronnej grupy zadaniowej, której celem jest przyspieszenie rozwoju wojskowych zastosowań…

2026-07-28 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Jeśli Ukraińcy są terrorystami, to co z AK?

Rosyjskie oburzenie po kolejnym zamachu na wysokiego rangą wojskowego przypomina już trochę stały element krajobrazu. Najpierw eksplozja, potem kilka godzin, a potem oskarżenie…

2026-08-07 | Sławek Zagórski | 7 minut

IPN odnalazł na „Łączce” Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. Rój

Instytut Pamięci Narodowej poinformował o pozytywnej identyfikacji szczątków podporucznika Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. Rój na terenie kwatery „Ł” Cmentarza Powązkowskiego w Warszawie, patrona 5.…

2026-07-24 | Redakcja | 5 minut

Nowość w Muzeum Lotnictwa Polskiego – symulator lotu paralotnią VR

W ramach oferty edukacyjnej Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie dostępny jest profesjonalny symulator lotu paralotnią, który pozwala poczuć emocje towarzyszące lataniu oraz podziwiać malownicze…

2026-07-16 | Redakcja | 4 minuty

Departament Obrony USA odtajnił piątą część materiałów o UAP/UFO

Departament Obrony USA odtajnił piątą część materiałów związanych z niezidentyfikowanymi zjawiskami lotniczymi (UAP, unidentified aerial phenomena), potocznie określanymi jako UFO (unidentified…

2026-08-18 | Rafał Muczyński | 20 minut

Astrolight i ATMOS Space Cargo podpisują porozumienie o współpracy dotyczące komunikacji laserowej

Astrolight i ATMOS Space Cargo planują pierwsze na świecie laserowe połączenie komunikacyjne między pojazdem powracającym z orbity a satelitą podczas lotu. Przeprowadzenie transmisji danych…

2026-08-17 | Redakcja | 7 minut

Korea Płn. dostarczyła do Rosji nowe pociski balistyczne KN-30

Według informacji Głównego Zarządu Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy (HUR MO), Korea Północna dostarczyła do Rosji nowe, rakietowe pociski balistyczne krótkiego zasięgu…

2026-08-21 | Rafał Muczyński | 4 minuty

Donald Trump zamiast Doris Miller? US Navy rozważa zmianę nazwy najnowszego lotniskowca

Dowództwo amerykańskiej Marynarki Wojennej rozważa zmianę nazwy czwartego lotniskowca CVN-81 typu Ford, który pierwotnie miał nosić nazwę Doris Miller na cześć bohatera…

2026-08-21 | Rafał Muczyński | 6 minut

Umowa ramowa na Pioruny dla Polski, Litwy, Łotwy i Norwegii

Spółka Mesko i Agencja Uzbrojenia podpisały umowę ramową na sprzedaż kilku tysięcy przeciwlotniczych zestawów rakietowych Piorun. Trafią one zarówno do naszych Sil Zbrojnych,…

2026-08-24 | Grzegorz Sobczak | 5 minut

Białoruski prezydent w fabryce broni Kidma Tech. Krajowy karabinek WSK-100B w służbie

18 sierpnia Białoruska Agencja Telegraficzna BELTA poinformowała na swojej witrynie, że Prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka odwiedził miński zakład produkcji broni strzeleckiej, którego biuro…

2026-08-24 | Dariusz Borkowski | 4 minuty

Drugie podejście do nowych śmigłowców LPR – ponowne unieważnienie

Zakład Zamówień Publicznych przy Ministrze Zdrowia opublikował informację z unieważnienia powtórzonego przetargu na dostawę pięciu nowych śmigłowców ratunkowych HEMS o masie startowej do 4000…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Federal Ammunition dostarczy amunicję policji państw nordyckich

Amerykańska spółka Federal Premium Ammunition (wchodząca w skład The Kinetic Group, część Czechoslovak Group) dostarczy policji państw nordyckich amunicję Tactical Bonded…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Umowa ramowa na Pioruny dla Polski, Litwy, Łotwy i Norwegii

Spółka Mesko i Agencja Uzbrojenia podpisały umowę ramową na sprzedaż kilku tysięcy przeciwlotniczych zestawów rakietowych Piorun. Trafią one zarówno do naszych Sil Zbrojnych,…

2026-08-24 | Grzegorz Sobczak | 5 minut

Białoruski prezydent w fabryce broni Kidma Tech. Krajowy karabinek WSK-100B w służbie

18 sierpnia Białoruska Agencja Telegraficzna BELTA poinformowała na swojej witrynie, że Prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka odwiedził miński zakład produkcji broni strzeleckiej, którego biuro…

2026-08-24 | Dariusz Borkowski | 4 minuty

Kluczowe testy nowego systemu zasilania i chłodzenia w F-35

Amerykańska korporacja RTX poinformowała o zakończeniu testów wysokościowych nowego systemu zasilania i chłodzenia EPACS do samolotów wielozadaniowych rodziny F-35 Lightning II.

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Umowa na setki Strykerów dla Argentyny

Ministerstwo Obrony Argentyny zamówiło z nadwyżek amerykańskich kolejną partię 235 kołowych transporterów opancerzonych Stryker DVH A1, które dołączą do pierwszych 8 egzemplarzy w starszym…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 4 minuty

MSPO 2026: rekordowa edycja pod znakiem technologii dual-use

XXXIV Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego odbędzie się w dniach 8–11 września 2026 roku w Targach Kielce. Tegoroczna edycja już przed rozpoczęciem ustanowiła rekord…

2026-08-18 | Redakcja | 5 minut

Mehler Protection powraca do Polski na MSPO 2026

Mehler Protection, część Mehler Systems i producent indywidualnych oraz platformowych osłon balistycznych, powraca na targi MSPO w Kielcach w dniach 8–11 września 2026 z rozwiązaniami ochrony…

2026-08-17 | Rafał Muczyński | 3 minuty
Shooting

Sightmark prezentue kolimator zamknięty Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4

Sightmark urozmaica ofertę o nowy celownik kolimatorowy o konstrukcji zamkniętej – Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4. Zaprojektowany z myślą o łowiectwie oraz sporcie, przystosowany…

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 3 minuty

Nowa kabura piersiowa FALCO D910 L

FALCO, słowakci producent kabur z wieloletnim doświadczeniem, wprowadza do oferty model D910 L – kaburę piersiową z Kydexu, długo wyczekiwaną przez entuzjastów marki.

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Sightmark prezentue kolimator zamknięty Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4

Sightmark urozmaica ofertę o nowy celownik kolimatorowy o konstrukcji zamkniętej – Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4. Zaprojektowany z myślą o łowiectwie oraz sporcie, przystosowany…

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 3 minuty

Nowa kabura piersiowa FALCO D910 L

FALCO, słowakci producent kabur z wieloletnim doświadczeniem, wprowadza do oferty model D910 L – kaburę piersiową z Kydexu, długo wyczekiwaną przez entuzjastów marki.

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 2 minuty
Benelli Nova 3

Benelli Nova 3 Tactical – czy lifting wystarcza, aby stanąć na szczycie segmentu?

Kiedy pod koniec lat 90. Benelli zaprezentowało pierwszą generację strzelby Nova, konserwatywny wówczas rynek przeżył szok. Monolityczna konstrukcja, w której kolba i szkielet stanowiły…

2026-08-19 | Jakub Buczma | 15 minut

SIG Sauer 716i TREAD – powrót karabinu bojowego .308

Przez lata karabiny dużego kalibru z rodziny AR-10 znajdowały się nieco w cieniu lżejszych konstrukcji strzelających amunicją 5,56 mm. Współczesne konflikty i rosnące zainteresowanie…

2026-08-12 | Karol Szczęśniak | 9 minut

Internetowy kurs do patentu strzeleckiego od KKS Legion

Klub Kolekcjonersko Sportowy Legion z Tarnowa włącza do użytku ogólnodostępny, internetowy kurs na patent strzelecki. Jest to kompleksowe rozwiązanie, które obejmuje wszystkie niezbędne informacje…

2026-07-31 | Michał Ihnatów | 2 minuty

CHEYTAC CT15F – poprawny AR-15 czy coś więcej?

Przyznam, że z karabinkami typu AR-15 mam pewien problem. Nie dlatego, że ich nie lubię. Wręcz przeciwnie. Problem polega na tym, że rynek zrobił się tak ciasny, iż coraz…

2026-07-03 | Anna Mielczarek | 9 minut

Uvex i-5 – nie wszystko musi wyglądać taktycznie

Okulary ochronne Uvex i-5 w wersjach Clear i CBR65 kojarzone są przede wszystkim z zastosowaniami przemysłowymi. Postanowiłem sprawdzić, czy ich ergonomia, jakość wykonania oraz komfort użytkowania…

2026-08-07 | Michał Nowak | 16 minut

Helikon-Tex MBDU Shirt – kratka na co dzień i od święta

Kraciasta koszula – synonim drwala, macho i brodatego „operatora”… Jak wypada ów odzienie w zamyśle Helikona? Sprawdźmy na przykładzie MBDU Shirt.

2026-08-05 | Mariusz Piwowar | 13 minut

Latarka na broń: dlaczego zmienia wszystko wewnątrz budynku?

Oświetlenie przeznaczone do broni palnej to jeden z najczęściej podejmowanych i zarazem najmniej zrozumianych tematów w kategorii wyposażenia. Artykuł ten to poradnik informujący co właściwie robi, dlaczego…

2026-07-13 | Redakcja | 5 minut

Pasy nośne WBP Rogów – po co, dlaczego i który wybrać?

Wytwórnia Broni Jacek Popiński posiada w ofercie pasy nośne w wielu wariantach: ALFA, BETA, GAMMA, DELTA, EPSILON, DZETA. Do testów otrzymaliśmy  pełen zestaw.…

2026-06-11 | Arkadiusz Palacz | 18 minut

Czasowy zakaz przenoszenia broni w Gdańsku

Na etapie opiniowania znajduje się projekt rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wprowadzenia czasowego zakazu noszenia broni lub przemieszczania jej w stanie…

2026-06-05 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Legitymacja PZSS w mObywatel dostępna już teraz!

Od 27 maja, użytkownicy aplikacji mobilnej mObywatel mają możliwość zawrzeć w niej cyfrowe wersje dokumentów potwierdzających aktualne uprawnienia strzeleckie PZSS. Nowa funkcja…

2026-05-28 | Michał Ihnatów | 2 minuty

SIG Sauer Romeo 8T AMR i Juliet 3 AMR: inteligentny duet?

Rynek celowników kolimatorowych i powiększalników rozwija się w szybkim tempie, ale połączenie tych dwóch elementów od lat ma swoje ograniczenia. SIG Sauer postanowił zmierzyć się…

2026-08-20 | Karol Szczęśniak | 9 minut
Benelli Nova 3

Benelli Nova 3 Tactical – czy lifting wystarcza, aby stanąć na szczycie segmentu?

Kiedy pod koniec lat 90. Benelli zaprezentowało pierwszą generację strzelby Nova, konserwatywny wówczas rynek przeżył szok. Monolityczna konstrukcja, w której kolba i szkielet stanowiły…

2026-08-19 | Jakub Buczma | 15 minut

Święto Lotnictwa Polskiego 2026 już 30 sierpnia w Krakowie

100 lat temu Bolesław Orliński i Leonard Kubiak dokonali czegoś, co zadziwiło cały ówczesny świat – jako pierwsi przelecieli trasę Warszawa–Tokio–Warszawa, pokonując…

2026-08-12 | Redakcja | 17 minut

Relacja z II Konferencji SE.A.L – co oferują konferencje medyczne?

W obecnych czasach można zaobserwować olbrzymie zainteresowanie tematyką proobronności z największym naciskiem na strzelectwo, szeroko pojęty survival oraz medycynę. W ramach wszelkiego rodzaju szkoleń…

2026-08-04 | Michał Gaweł | 15 minut
Obrona Cywilna
Haker podczas włamywania się do systemu. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Cyberbezpieczeństwo ochrony ludności. Czego uczy nas incydent MyDr?

Incydent związany z systemami firmy MyDr pokazuje, że cyberbezpieczeństwo coraz wyraźniej staje się elementem bezpieczeństwa ludności. Awaria, przejęcie lub niedostępność systemu cyfrowego…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 10 minut
Dane medyczne pacjentów. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Wyciek danych medycznych. Co wiemy o incydencie MyDr?

Wyciek danych medycznych z systemów firmy MyDr może być jednym z największych tego typu incydentów odnotowanych w Polsce w ostatnich latach. Według informacji przekazanych…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 9 minut
Haker podczas włamywania się do systemu. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Cyberbezpieczeństwo ochrony ludności. Czego uczy nas incydent MyDr?

Incydent związany z systemami firmy MyDr pokazuje, że cyberbezpieczeństwo coraz wyraźniej staje się elementem bezpieczeństwa ludności. Awaria, przejęcie lub niedostępność systemu cyfrowego…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 10 minut
Dane medyczne pacjentów. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Wyciek danych medycznych. Co wiemy o incydencie MyDr?

Wyciek danych medycznych z systemów firmy MyDr może być jednym z największych tego typu incydentów odnotowanych w Polsce w ostatnich latach. Według informacji przekazanych…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 9 minut

Bezpieczeństwo Polski: MSWiA podsumowuje przełom lipca i sierpnia

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podsumowuje działania związane z rozwojem bezpieczeństwa Polski, dokonane na przełomie lipca i sierpnia. Wśród nich nie tylko działania w kraju, ale również zdobywanie…

2026-08-10 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Dofinansowanie obrony cywilnej w Małopolsce

Dnia 30 lipca podpisano umowy z przedstawicielami 9 gmin z Małopolski, które otrzymają środki w wysokości niemalże 12 mln złotych przeznaczone na zadania z zakresu ochrony…

2026-08-10 | Michał Ihnatów | 3 minuty

Bezpieczeństwo Polski: MSWiA podsumowuje przełom lipca i sierpnia

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podsumowuje działania związane z rozwojem bezpieczeństwa Polski, dokonane na przełomie lipca i sierpnia. Wśród nich nie tylko działania w kraju, ale również zdobywanie…

2026-08-10 | Michał Ihnatów | 2 minuty

PROTEGA 2026: Filtry LifeStraw oraz apteczki SURVIVAL od Sportimi

Sportimi, polski dystrybutor marek outdoorowych, zaprezentował na poznańskich targach PROTEGA 2026 część oferty kierowaną dla Obrony Cywilnej. W filmowej relacji poznasz produkty…

2026-05-29 | Michał Ihnatów | 1 minut

Kontrola wyposażenia służb: jak ograniczyć braki i skrócić przygotowanie do akcji

W jednostkach ratowniczych i technicznych ewidencja sprzętu nie jest celem samym w sobie. Najważniejsze jest potwierdzenie, że wyposażenie przypisane do pojazdu lub zespołu rzeczywiście znajduje się…

2026-07-15 | Redakcja | 9 minut

Od zakupu do realnej gotowości. Systemowe wyzwania gmin po wdrożeniu Programu OLiOC część 2

Wejście w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej zapoczątkowało największy od dekad proces odbudowy materialnego potencjału ochronnego państwa na poziomie…

2026-02-24 | Piotr Leśniak | 6 minut

Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej 2027–2031

Po przyjęciu pierwszego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 rząd przygotowuje kolejny dokument wykonawczy, który ma wyznaczyć kierunki rozwoju systemu w perspektywie pięcioletniej.

2026-06-20 | Piotr Leśniak | 8 minut

Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC) – kogo obejmuje?

Ministerstwo Cyfryzacji informuje o szczegółach nowelizacji ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, wdrażającej dyrektywę NIS2, rozszerzającą katalog podmiotów objętych obowiązkami w zakresie cyberbezpieczeństwa.

2026-04-20 | Redakcja | 3 minuty

Relacja z II Konferencji SE.A.L – co oferują konferencje medyczne?

W obecnych czasach można zaobserwować olbrzymie zainteresowanie tematyką proobronności z największym naciskiem na strzelectwo, szeroko pojęty survival oraz medycynę. W ramach wszelkiego rodzaju szkoleń…

2026-08-04 | Michał Gaweł | 15 minut

Kontrola wyposażenia służb: jak ograniczyć braki i skrócić przygotowanie do akcji

W jednostkach ratowniczych i technicznych ewidencja sprzętu nie jest celem samym w sobie. Najważniejsze jest potwierdzenie, że wyposażenie przypisane do pojazdu lub zespołu rzeczywiście znajduje się…

2026-07-15 | Redakcja | 9 minut

TOPR testuje śmigłowiec Leonardo AW139

Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR) przeprowadziło testy dwusilnikowego średniego śmigłowca ratunkowego Leonardo AgustaWestland AW139 jako potencjalnego następcy W-3 Sokół.

2026-07-31 | Rafał Muczyński | 5 minut

ALARM 2026: Alert RCB – ćwiczenia systemu alarmowania z wykorzystaniem syren

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa poinformowało, że jutro w godz. 7.00-19.00 na terenie całego kraju odbędą się ćwiczenia systemu alarmowania z wykorzystaniem syren.

2026-07-20 | Redakcja | 2 minuty
Kalendarium

Inauguracja nowego cyklu spotkań Akademii Bronioznawcy

Od października 2025 roku rusza kolejny cykl comiesięcznych spotkań historycznych organizowanych przez Stowarzyszenie Miłośników Dawnej Broni i Barwy oraz Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Cykl wykładów…

2025-10-23 | Tomasz Świątkowski | 2 minuty

Zbliża się III Międzynarodowy Kongres Antyterrorystyczny

W dniach 21-22 maja 2025 na Uniwersytecie WSB Merito we Wrocławiu odbędzie się trzecia edycja Międzynarodowego Kongresu Antyterrorystycznego. To prestiżowe wydarzenie, gromadzi uznanych ekspertów krajowych i zagranicznych.

2025-05-09 | Redakcja | 2 minuty

Szkolenie Team99 Academy poziom LVL3, czyli balistyka zewnętrzna w teorii i praktyce

W dniach 22 i 23 listopada br. Team99 Academy zorganizowała trzeci etap nauki strzelania dalekodystansowego. Tym razem zajęcia praktyczne odbyły się na strzelnicy w Skarżysku-Kamiennej.

2024-12-01 | Grzegorz Sobczak | 7 minut

Szkolenie Long Range Shooting Team99 Academy LVL2, czyli kto nie liczy, ten nie trafia

W sobotę 28 września Team99 Academy zorganizowała kolejny etap szkolenia w zakresie strzelectwa dalekodystansowego – tym razem na poziomie LVL2. Zajęcia odbywały się…

2024-09-30 | Grzegorz Sobczak | 6 minut

Inauguracja nowego cyklu spotkań Akademii Bronioznawcy

Od października 2025 roku rusza kolejny cykl comiesięcznych spotkań historycznych organizowanych przez Stowarzyszenie Miłośników Dawnej Broni i Barwy oraz Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Cykl wykładów…

2025-10-23 | Tomasz Świątkowski | 2 minuty

Zbliża się III Międzynarodowy Kongres Antyterrorystyczny

W dniach 21-22 maja 2025 na Uniwersytecie WSB Merito we Wrocławiu odbędzie się trzecia edycja Międzynarodowego Kongresu Antyterrorystycznego. To prestiżowe wydarzenie, gromadzi uznanych ekspertów krajowych i zagranicznych.

2025-05-09 | Redakcja | 2 minuty

Nowe zawody taktyczne na mapie Polski, czyli relacja z Defcon One 2024

Kurz po zawodach Defcon One zdecydowanie już opadł, siniaki poznikały, a emocje nadal nas trzymają. Te intensywne dwa dni przyniosły niezapomniane wspomnienia oraz wyzwania,…

2024-11-20 | Klaudia Lazar | 8 minut

MCS Bochnia zaprasza na zawody „Solny Garnizon”

Zapraszamy wszystkich chętnych na zawody strzeleckie, organizowane 13 października przez Solny Garnizon, na strzelnicy Małopolskiego Centrum Strzelectwa w Bochni.

2024-09-24 | Redakcja | 2 minuty

Okazyjnie kupię ESS Crossbow – jak odróżnić oryginał od podróbki?

Inżynieria odwrotna i niskie koszty pracy w państwach Dalekiego Wschody zaowocowały powstaniem zatrważającej liczby podróbek znanych produktów. Niektóre są bliźniaczo podobne do oryginałów i łatwo można się pomylić przy zakupie. Zwłaszcza, gdy kupujący daje się skusić niskiej cenie. A mowa o sprzęcie służącym do ochrony zdrowia lub życia, który musi spełniać odpowiednie normy. Jednym z częściej podrabianych produktów są amerykańskie okulary ochronne ESS Crossbow. Warto sprawdzić, czym różni się oryginał od taniej kopii.

Krótka historia marki ESS

Amerykańskie przedsiębiorstwo ESS (Eye Safety Systems) powstało w 1998. Od 2007 spółka Eye Safety Systems jest częścią grupy Oakley. Ideą założycieli było opracowanie jak najlepszych systemów ochrony wzroku, ze szczególnym uwzględnieniem żołnierzy, funkcjonariuszy służb mundurowych, strażaków i last but not least strzelców sportowych. Dlatego też wszystkie modele okularów ESS spełniają normę ANSI Z87.1-2010 i wymagania amerykańskich sił zbrojnych (MIL-PRF-31013).

Crossbow

ESS Crossbow to jeden z najbardziej popularnych modeli okularów ochronnych amerykańskiego producenta. W ich skład wchodzi oprawa i monolityczne, wymienne szkło (wizjer) wykonane z poliwęglanu. Osadzane jest w profilowanej szynie umieszczonej wzdłuż górnej krawędzi oprawy. Stabilne i trwałe połączenie to zasługa haczykowatych zakończeń po bokach szkieł wprowadzanych w specjalne kieszenie ramki.
Środek podtrzymuje opatentowany obrotowy zatrzask DedBolt. Inaczej niż w typowych okularach, miękki nosek jest osobnym elementem osadzanym w wizjerze. Składane ramiona ESS Crossbow wykonano z elastycznego polimeru zapamiętującego kształt, co pozwala dopasować je do kształtu głowy użytkownika.
Na popularność ESS Crossbow składa się nie tylko niewielka masa 36 g, ale głównie komfort noszenia. Ważny jest też wysoki poziom ochrony balistycznej. Okulary chronią przed działaniem chemikaliów, odprysków, pyłu i odłamków, również tych o dużej energii, zgodnie z normą ANSI Z87.1+. Dodatkowo zatrzymuje też szkodliwe promieniowanie UVA i UVB.
Okulary Crossbow (wraz z dwoma innymi modelami ESS Crosshair i Rollbar) są wpisane na autoryzowaną listę okularów ochronnych APEL (Authorized Protective Eyewear List) zarządzaną przez amerykański Program Executive Office Soldier. Oznacza to dopuszczeniu do użytku w siłach zbrojnych USA (aktualizacja z 21 marca 2017). Wojsko pozwala ich też używać z wkładkami na szkła korekcyjne zgodnie z listą UPLC (Universal Prescription Lens Carrier).

Oryginał czy podróbka

Pierwszy raz problem istnienia podróbek objawił się podczas zakupu dodatkowych szkieł do okularów ESS Crossbow. Na pierwszy rzut oka trudno jest rozróżnić oryginał od kopii. Na rynku jest sporo różnych zestawów oferowanych przez producenta wraz z licznymi dodatkami, co wykorzystują wytwórcy podróbek. Da się zauważyć pewne schematy, które umożliwią odróżnienie pierwowzoru od kopii, niekoniecznie spełniającej jakiekolwiek standardy.
Wszystkie oryginalne zestawy ESS zawsze zawierają miękki pokrowiec z mikrofibry. Służy on także jako ściereczka do czyszczenia wizjerów. We wszystkich dostępnych kopiach dodatkowe szyby zabezpieczone są plastikowymi woreczkami. Widywano też podróbki z pokrowcami w zestawie, które można odróżnić po braku wszytej z boku metki producenta.
Kolejnym wyróżnikiem jest, że kopie zawsze dostarczane są w twardym etui i – uwaga! – z wkładkami do szkieł korekcyjnych. Te ostatnie nie są dodawane przez amerykańskiego producenta do żadnego ze swoich zestawów. Trzeba kupić je osobno.

Odmienne pokrowce

ESS oferował model Crossbow w zestawach z różnymi rodzajami pokrowców, ale najczęściej spotykane i najbardziej popularne są sztywne etui.
Pierwsza rzecz jaka rzuca się w oczy, to różnica wielkości. Oryginalne pokrowce są mniejsze i poza miękką podszewką nie mają w środku wypełnienia. Wewnątrz z trudem mieszczą się okulary i dwie dodatkowe wizjery w pokrowcach. Na górnej powierzchni umieszczone jest obszyte nicią logo ESS.


Pierwsza rzucająca się w oczy różnica to wielkość sztywnych pokrowców. Większy po lewej to kopia, mniejszy z prawej to oryginalne okulary ESS Crossbow


Logo ESS na oryginalnym pokrowcu ma stonowane barwy i jest przyszyte grubą nicią

Kopie charakteryzują się dużo większymi futerałami. W ich dolnych częściach umieszczana jest pianka z wyciętymi przedziałami na okulary i dodatkowe szyby. Logotyp w podróbkach odróżnia się jaśniejszym, wyraźnie odcinającym się napisem ESS i jest osadzany na kleju.


Logotyp na podróbce ma jaśniejsze litery i jest osadzone na kleju


Druga wyraźna cecha świadcząca o podróbce, to piankowe wypełnienie z wycięciami na każdy element zestawu. W oryginale nie ma żadnych wbudowanych separatorów

Na tylnej ścianie pokrowców umieszczone są taśmy do mocowania futerałów do oporządzenia zgodnego z systemem MOLLE/PALS. W oryginałach geometria i odstępy zawsze są zachowane, nie należy się jednak sugerować jakością szycia. W redakcyjnych zasobach znajdują się prawdziwe etui ESS Crossbow, w których szwy pokrowca poddały się bardzo szybko. Taśma oryginalnego pokrowca zakończona jest czarnym, matowym napem, nie ma jednak pewności czy to reguła.


Taśmy na tylnej ścianie pokrowca ESS Crossbow wykonano poprawnie, ale są przeciętnej jakości

W kopiach system taśm jest wykonywany niedbale: często są wszywane krzywo i bez należytych odstępów, niejednokrotnie uniemożliwiając prawidłowe mocowanie. Nap zwraca uwagę srebrnym, połyskliwym kolorem gołego metalu i jest zauważalnie zdeformowany w wyniku zakuwania.


System mocowania na pokrowcu podróbki charakteryzuje się zaskakującym niechlujstwem. Gdyby wykonano je z zachowaniem geometrii trudno byłoby go odróżnić od oryginału

Różnica w szkłach

Prawdziwa różnica między oryginałami a podróbkami kryje się w wizjerach. Prawdziwe szkła ESS Crossbow są dostępne w odmianach: przeźroczystych (Clear), przyciemnianych (Smoke Gray), żółtych (Hi-Def Yellow), bursztynowych (Copper), brązowych (Hi-Def Bronze), zielonych do pracy z wiązkami lasera (Laser Protective), szarych z polaryzacją (Polarized Gray) i fotochromatycznych reagujące na natężenie światła (Photochromic). Wybór jest duży, ale w sprzedaży detalicznej występują tylko niektóre.
Okulary ESS Crossbow z jednym szkłem można kupić w wariancie przyciemnianym, przeźroczystym, fotochromatycznym lub z polaryzacją. Producent dostarcza komplet okularów wraz z miękkim woreczkiem-pokrowcem z mikrofibry. Do soczewek fotochromatycznych ESS dodaje sztywne etui, a do polaryzowanych również płyn OpDrops zapobiegający parowaniu.
Zestaw z dwoma wizjerami powinien zawierać jedną (odmiana 2LS) lub dwie (2X) oprawki, szybę w kolorze szarym i przeźroczystym, sztywny i miękki pokrowiec. Komplet z trzema szybami powinien składać się z jednej ramki, przyciemnionego, przezroczystego i żółtego wizjera, dwóch miękkich i jednego sztywnego etui.


Przyciemniony wizjer kopii z lewej i oryginał ESS z prawej. Warto zwrócić uwagę na różnicę w położeniu centralnego otworu mocującego oraz wielkość i kształt wycięć pod noski

Kopie cały czas się zmieniają, ale wszystkie łączy niespotykane w oryginałach bogactwo dodatków. Najczęściej zdarzają się zestawy zawierające wizjer przezroczysty, przyciemniony i żółty. Kopie są w twardym etui i z wkładkami do szkieł korekcyjnych.
Drugi popularny wariant podróbki, który nie ma oryginalnego odpowiednika zawiera dodatkowo wizjer niebieski i tęczowy lub bursztynowy. Tego ostatniego ESS jak dotąd nie oferował w żadnym z zestawów Crossbow. Należy jednak mieć się na baczności, bo jest dostępny oryginalny ESS Crossbow w odmianie Suppressor (z cieńszym rodzajem oprawek do stosowania pod nauszniki ochronników słuchu) zawierający szkła przezroczyste, szare i właśnie bursztynowe (Hi-Def Copper).


Zbliżenie na zaczepy szkieł: haczyk kopii widoczny z lewej jest płytszy i zaokrąglony. Ostre zakończenie zaczepu jest charakterystyczne dla oryginału z prawej. Różnica jest na tyle duża, że nie da się mieszać elementów między zestawami

Geometria wizjera

Kolejną różnicą między oryginałem a podróbką jest profil samych szkieł. Aby to dostrzec trzeba mieć jednak dostęp do pierwowzoru i kopii.
Po pierwsze, oryginalne wizjery są grubsze – mierzą 2,4 mm. Kopie są wyraźnie cieńsze. Drugą różnicę można zaobserwować przyglądając się krawędziom. W oryginalnych ESS są one jasne, niemal w tym samym kolorze co powierzchnia. Krawędzie podróbek są zauważalnie ciemniejsze.


Oryginalny żółty wizjer postawiony na płaskiej powierzchni pozwala zaobserwować krzywiznę dolną. Szczyt łuku znajduje się bliżej zewnętrznej strony szyby


Podrobiony wizjer ustawiony w tej samej pozycji. Szczyt łuku znajduje się bliżej środka szyby. W wycięciu noska widać, że krawędź jest znacznie ciemniejsza od powierzchni

Centralny punkt montażowy w oryginalnych szkłach Crossbow znajduje się tuż przy krawędzi górnej. W kopiach jest umieszczony zauważalnie niżej.
Boczne wcięcia wentylacyjne i łuki nad policzkami renomowanego produktu są głębsze. W ESS wszystkie kąty są zauważalnie ostrzejsze, co widać szczególnie na końcach, gdzie wizjer zaczepia się do oprawy. Wycięcie pod gumowy nosek również w obu przypadkach jest różne.


Oznaczenia na przyciemnionej szybie ESS. Górne prawdopodobnie identyfikują rok produkcji i partię. Na końcu identyfikator CE. Kluczowe są dolne oznaczenia: numer 5-3,1 i logo ESS


Oznaczenia podróbki: norma Z87+. Nie wiadomo czy różnica (Z87+) z oprawą (Z87) wynika z niekonsekwencji, czy jest odmiennie testowana i certyfikowana. To jednak mało prawdopodobne

To wszystko powoduje, że szkła i ramki okularów nie są wymienne między kopią i oryginałem.
Ostatnie na co warto zwrócić uwagę, to naklejki na wizjerach. ESS zamieszcza takowe tylko na szkłach polaryzowanych i fotochromatycznych. Na kopiach bardzo często umieszczane są naklejki z informacją o ochronnym filtrze UV. ESS nie umieszcza takich na oryginałach.


Żółta i przezroczysta szyba z oryginalnego zestawu. W obu przypadkach mamy do czynienia z oznaczeniem 2C-1,2 i logotypem ESS


Żółty i przezroczysty wizjer podróbki. Napis 5-31 znajduje się też na przyciemnionej wersji. Bezrefleksyjnie i niedokładnie skopiowano go z ciemnych szkieł ESS. Inny szczegół to zwykłe litery zamiast logotypu ESS


Żółty i przezroczysty wizjer podróbki. Napis 5-31 znajduje się też na przyciemnionej wersji. Bezrefleksyjnie i niedokładnie skopiowano go z ciemnych szkieł ESS. Inny szczegół to zwykłe litery zamiast logotypu ESS

Oprawy

Ramki pełniące rolę oprawek również się różnią, choć tym razem zmiany są mniej oczywiste. Oryginalne ESS mają głęboką, czarną barwę a powierzchnia odlewu jest lekko połyskliwa i chropowata. Ponadto wszystkie oznaczenia i logotypy są wyraziste.


Porównanie oryginalnych oprawek (powyżej) i podróbek (u dołu). Wyraźnie widać różnicę w dokładności wykonania, fakturze i kolorze

Na pierwszy rzut oka kopie są gorzej wykonane. Są nadlewy, miejsca niedolane i ślady po kanalikach doprowadzających materiał do formy. Widoczne są również szpary pomiędzy gumowymi nakładkami a polimerem zauszników. Ramiona okularów składają się dość opornie z wyczuwalnym tarciem na zawiasach. Materiał użyty do wykonania kopii jest gładki i matowy, a oznaczeniom brakuje wyrazistości.
Warto też zwrócić uwagę na oś zawiasów, które są lepiej widoczne po demontażu szkieł. ESS stosuje w tym miejscu specjalne nierdzewne wałki z wgłębieniem ułatwiającym wprasowanie elementu. W podróbce znajdują się zwykłe walce odcięte z drutu, który z czasem może pokryć się rudym nalotem.


Zbliżenie na kołki pełniące rolę osi obrotu ramion. Oryginalny (u góry) wykonano nieporównywalnie dokładniej. Ten z podróbek (u dołu) nosi już znamiona pierwszej rdzy

Oznaczenia

Od wewnętrznej strony w oryginalnych ramkach ESS w środkowej części, po lewej od systemu mocowania naniesiono logo producenta. Po prawej są oznaczenia normy balistycznej Z87+ oraz datę produkcji w formacie MM-RRRR (miesiąc i rok). W podróbkach jest tylko logo i oznaczenie Z87 bez plusa.


Środkowa część ramek widziana od wewnątrz. Oryginały (powyżej) wyróżnia oznaczenie daty produkcji, których nie ma w podróbce. Dobrze widoczne różnice w dokładności wykonania


Wewnętrzna strona lewego ramiona. Oryginał powyżej, kopia poniżej. W podróbce pojawia się nadmiarowe oznaczenie Z87

Przy lewym zawiasie ESS nanosi tylko oznaczenie modelu i okrągła tarczę identyfikującą datę produkcji. W tym miejscu kopie zwracają uwagę nadmiarowym opisem normy Z87.
Przy prawym zawiasie różnica jest mniejsza. ESS umieszcza oznaczenie oceny zgodności CE w górnej szczelinie, zaś normy Z87+ w dolnej. W kopiach obie umieszczane są obok siebie w górnym wycięciu i wciąż bez plusa. W podróbce brakuje tez nadruku świadczącego o spełnieniu europejskiej normy EN 166 FT, który ESS nanosi na prawe ramię zausznika.


Zbliżenie na prawy zawias oryginału (powyżej) i podróbki (poniżej). Różnica w opisach jest niewielka, ale jakość wykonania znacząco odmienna


Oznaczenie europejskiej normy EN 166 FT umieszczone jest tylko na oryginale. Sposób wykonania sugeruje, że napis nanoszony zostaje tylko na określone partie okularów

Pasek

Jeżeli zestaw wyposażono w elastyczny pasek do zawieszenia okularów na szyi, tu również mogą pojawić się różnice. Oryginalny ma polimerowe końcówki w kształt trójkąta z zaokrąglonymi kątami. W podróbce bliżej im kształtem do litery T, a jakość gumowej tasiemki jest zauważalnie gorsza.

Podsumowanie

Okulary ESS Crossbow zawsze warto kupować od autoryzowanego dystrybutora. To daje pewność, że są oryginalne, spełniają wszystkie normy i można im w pełni zaufać czy to na strzelnicy, czy w warunkach służby. To najważniejsze kryterium sprawdzenia, z jakim produktem ma się do czynienia.
Czasem jednak pojawi się okazja, obok której nie sposób przejść obojętnie. W takiej sytuacji należy podejść do zagadnienia z chłodną głową i ograniczonym zaufaniem do zapewnień sprzedawcy. Przy dokonywaniu wyboru warto skupić się na opisanych różnicach, zaczynając od najważniejszych szczegółów.
W pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy w zestawie jest wkładka korekcyjna, a następnie jaka liczba i rodzaj wizjerów jest dostępna. Jeżeli sprzedający daje wgląd w szczegóły warto zwrócić uwagę na kształt zaczepów, plus przy normie Z87+, oś zawiasu, kolor i fakturę ramki.
Podróbki są coraz lepsze, więc takie pobieżne sprawdzenie nie daje stuprocentowej pewności. Ale jeżeli weryfikacja wypadnie pozytywnie, to można przypuszczać że sprzedawany jest oryginalny produkt. I takie okulary można kupić jako przeciwsłoneczne.
Na strzelnicę wciąż bezpieczniej kupić nową sztukę z pewnego źródła. Tam, gdzie w grę wchodzi kwestia bezpieczeństwa nie warto oszczędzać. A na razie nikt nie wytwarza zapasowych oczu, mimo że cyberpunk czai się podobno tuż za rogiem.
Jeżeli ktoś jest użytkownikiem oryginalnego zestawu ESS Crossbow i chce tylko dokupić szkła, zastępując nowymi zużyte i zarysowane, to należy pamiętać, że muszą idealnie pasować do ramek. Nie warto tutaj skusić się na tanią okazję, nie dość że nie będą one spełniały odpowiednich norm, to jeszcze w ogóle nie będzie się ich dało zamocować do oryginalnych oprawek. Przysłowie, że chytry dwa razy traci może zadziałać przeciwko szukającemu okazji.