Głównym celem zadania są działania restauratorskie i prace konserwatorskie niezbędne dla odtworzenia historycznego wyglądu specjalistycznego samolotu produkcji polskiej: agrolotniczego PZL-106AR Kruk z roku 1981. Eksponat ma służyć jako świadectwo rozwoju przemysłu agrolotniczego, którego Polska II poł. XX w. (od lat 60. do 80.) stała się światowym potentatem, zarówno w zakresie produkcji i eksportu (kilkanaście tysięcy, również do krajów zachodnich), jak również oferowania usług (polscy agrolotnicy pracowali w 20 krajach świata). PZL-106AR Kruk to jeden z nielicznych samolotów zaprojektowanych specjalnie do celów rolniczych, stanowiący podstawowy sprzęt Zakładu Usług Agrolotniczych.
PZL-106AR Kruk ze zbiorów Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie
Samolot został wytypowany do poddania procesowi częściowej renowacji z powodu stanu zachowania i reprezentatywności swoich specjalizacji oraz czasów. Zasadniczym założeniem zadania jest konserwacja tego unikatowego muzealium w jego oryginalnej postaci, z przeznaczeniem do ekspozycji statycznej wraz z nieodzownymi uzupełnieniami wymaganymi dla bezpieczeństwa technicznego ekspozycji oraz wizualnej kompletności.
Eksponat jest poddawany kompleksowym pracom restauratorskim w Dziale Konserwacji Muzeum Lotnictwa Polskiego, obejmującym m.in. oczyszczenie wszystkich elementów konstrukcji, naprawę uszkodzonych i odtworzenie brakujących części oraz lakierowanie z zachowaniem oryginalnego schematu malowania. Koniec całości prac spodziewany jest w czerwca przyszłego roku / Zdjęcia: Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie
Historia
Samolot PZL-106 Kruk został opracowany przez inż. Andrzeja Frydrychewicza jako następca samolotu PZL-101 Gawron. Nowy samolot był lekką, jednosilnikową, jednomiejscową maszyną rolniczą, konstrukcji całkowicie metalowej, w układzie dolnopłata. Prace nad projektem trwały w okresie, gdy polski przemysł lotniczy był zaangażowany w budowę nieudanego odrzutowego samolotu rolniczego M-15. Pierwszy prototyp Kruka oblatano w kwietniu 1973 roku.
Po dalszych próbach rozpoczęto produkcję serii informacyjnej – powstało 7 egzemplarzy. Dwie ostatnie maszyny tej serii stały się prototypami wersji PZL-106A. Jednocześnie prowadzono próby z zastosowaniem różnej aparatury agrolotniczej. Produkcję seryjną samolotu PZL-106A rozpoczęto w Państwowych Zakładach Lotniczych w roku 1976. Na przestrzeni lat 1979-1983 prowadzono próby z zastosowaniem różnych jednostek napędowych.
Samolot PZL-106A powstał na bazie doświadczeń przy próbach wersji prototypowej PZL-106 z usterzeniem T. Produkowany był seryjnie od 1976 r. Użytkowany w Zakładzie Usług Agrolotniczych w kraju oraz szczególnie w Egipcie i Sudanie, gdzie zastąpił mniej bezpieczne i wydajne samoloty PZL-101 Gawron, które zostały wycofane z eksploatacji. Znaczną ilość tych samolotów zakupiło również NRD, którego przedsiębiorstwo „Agrarflug” współpracowało przy dopracowaniu jego aparatury agrolotniczej. Kruk produkowany był z silnikiem PZL-3S i śmigłem US 132000 jako PZL-106A, z silnikiem PZL-3SR i śmigłem US133000 jako PZL-106AR i silnikiem Asz-62IR (1000 KM/736 kW) i śmigłem AW-2-30 jako PZL-106AS.
Produkcja seryjna została przerwana pod koniec lat 80. Podjęto ją ponownie w 1995 roku. Ogółem w latach 1976–2002 wyprodukowano 147 samolotów wersji A, AR i AS oraz 126 wersji BR, BS i BT, w tym 32 BT. 102 szt. trafiły do NRD, 72 do ZUA, a pozostałe latały w Krajach Ameryki Południowej i Środkowej. Aktualnie nie ma już w użytkowaniu w Polsce żadnego samolotu PZL-106.
Egzemplarz muzealny to samolot seryjny PZL-106AR nr fabr. 07810131 z 7 serii zbudowany w 1981 r. w PZL Warszawa-Okęcie jako kolejny, 131 egzemplarz. Posiada silnik PZL-3SR produkcji PZL Rzeszów i śmigło US 133000 produkcji PZL Okęcie. Egzemplarz ten do 1992 r. był użytkowany w WSK PZL-Rzeszów do prób w locie silników PZL-3S i -3SR. Został przekazany do zbiorów Muzeum przez WSK PZL-Rzeszów w 1992 roku.
Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego
Na podstawie informacji Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie