W sobotę, 9 maja 2026, minister obrony Litwy Robertas Kaunas i minister finansów Litwy Kristupas Vaitiekūnas podpisali umowę w ramach programu pożyczkowego SAFE (Security Action for Europe) z komisarzem UE ds. obrony i przestrzeni kosmicznej Andriusem Kubiliusem i komisarzem UE ds. budżetu, zwalczania nadużyć finansowych i administracji publicznej Piotrem Serafinem. Litwa otrzyma maksymalnie 6 375 487 000 EUR (27,017 mld zł). Pierwsza zaliczka zostanie wypłacona w ciągu najbliższych 3 miesięcy.
Zdjęcie: Ministerstwo Obrony Litwy
Pożyczka SAFE to przede wszystkim inwestycja w bezpieczeństwo Litwy i całej Europy. Ten instrument finansowy pozwoli nam zaspokoić około połowę potrzeb rozwojowych Litewskiej Dywizji Narodowej. Jesteśmy w pełni przygotowani do realizacji projektów – umowy na ponad dwie trzecie projektów zostały już podpisane. Wykorzystanie środków SAFE pozwala nam osiągnąć wyznaczone cele w zakresie rozwoju zdolności obronnych, niezbędnych do zapewnienia pokoju na Litwie – powiedział minister obrony Litwy Robertas Kaunas.
SAFE to ważne narzędzie, szczególnie dla krajów Unii Europejskiej ze wschodu. To akcelerator naszych zdolności obronnych. Fundusze te pozwalają nam przestać planować przez dekady i działać tu i teraz. Stanowią realną podstawę dla naszego celu, jakim jest utworzenie do 2030 roku pełnoprawnej, nowoczesnej i zaawansowanej technologicznie dywizji, nie za pięć lat, ale jutro, aby jeszcze lepiej bronić naszych granic przed potencjalnymi agresorami. To również bardzo ważny krok dla Europy, ponieważ wzmacnia współpracę przemysłu obronnego i pomaga w integracji krajowych dostawców z europejskimi łańcuchami dostaw, tworząc niezależną, bardziej skoordynowaną, silniejszą i wydajniejszą europejską obronę – dodał minister finansów Kristupas Vaitiekūnas.
Jak podkreśla Ministerstwo Obrony Litwy, pożyczka w ramach instrumentu SAFE stanowi alternatywne źródło finansowania, umożliwiając realizację inwestycji zaplanowanych już w budżecie na obronę narodową na korzystniejszych warunkach i optymalizując koszty obsługi długu. Pozwala dywersyfikować źródła finansowania i korzystać z wyjątkowo korzystnych warunków udzielania pożyczek przez Komisję Europejską, obniżając tym samym ogólne koszty finansowania w perspektywie długoterminowej.
Dodano, że rozporządzenie SAFE przewiduje wyjątkowo korzystne warunki udzielania pożyczek. Okres kredytowania wynosi aż 45 lat, a oprocentowanie jest takie samo jak w przypadku samej Komisji Europejskiej. Dodatkowo, kredyt SAFE ma 10-letni okres karencji – oznacza to, że Litwa początkowo zapłaci jedynie odsetki i rozpocznie spłatę kredytu dopiero po 10 latach.
Każda wypłata kredytu SAFE będzie zgodna z panującymi wówczas warunkami rynkowymi, dlatego każda wypłata będzie miała inne oprocentowanie. Jest to naturalne, ponieważ Komisja Europejska zaciąga pożyczki na różne okresy zapadalności, a okres kredytowania jest długi (45 lat). Odsetki będą automatycznie odnawiane, gdy Komisja Europejska refinansuje wykupywane emisje.
Aby skorzystać z preferencyjnych kredytów SAFE, państwa członkowskie musiały najpierw wyrazić zainteresowanie tym instrumentem i wskazać wstępne minimalne i maksymalne kwoty kredytów. Po rozpatrzeniu wniosków wszystkich państw, Komisja Europejska przyznała Litwie 6 375 487 000 EUR w ramach SAFE, zgodnie z decyzją z 26 stycznia br.
Ministerstwo Finansów będzie okresowo składać do Komisji Europejskiej wnioski o płatność. Będą one zawierać informacje o osiągniętych wskaźnikach, które umożliwią Litwie częściową wypłatę pożyczki. Wspomniane wskaźniki są związane z realizacją projektu, np. ogłoszenie przetargu, podpisanie umowy, wypłacenie zaliczki producentowi, odebranie części dostaw, dokonanie płatności końcowej, odebranie całej dostawy itd.
We wniosku przygotowanym przez Ministerstwo Obrony Litwy wskazano, że resort planuje przeznaczyć środki SAFE na Dywizję Narodową, przy czym znaczną część środków przeznaczono zostanie na obronę powietrzną. Środki z pożyczki pozwolą również na dostarczenie systemów bojowych, wsparcia i logistycznych oraz niezbędnych zapasów amunicji, środków przeciwdziałania mobilności i min dla Bałtyckiej Linii Obrony, a także na utrzymanie i rozwój innych zdolności litewskich sił zbrojnych.
SAFE to tymczasowy instrument Komisji Europejskiej mający na celu wzmocnienie kredytów obronnych, który będzie obowiązywał do końca 2030. Całkowita wartość SAFE wynosi 150 mld EUR. Instrument ten umożliwia państwom członkowskim UE prowadzenie wspólnych zamówień obronnych w priorytetowych obszarach – od amunicji i potencjału lądowego po obronę powietrzną, potencjał morski, cyberbezpieczeństwo i sztuczną inteligencję.
Pierwszym państwem które podpisało umowę z Komisją Europejską była Polska, największy beneficjent instrumentu (43 734 100 805 EUR), co miało miejsce dzień wcześniej.
Następnymi państwami będą (kolejność alfabetyczna):
- Belgia (maksymalnie 8 340 027 698 EUR),
- Bułgaria (3 261 700 000 EUR),
- Chorwacja (1 700 000 000 EUR),
- Cypr (1 181 503 924 EUR),
- Czechy (2 060 000 000 EUR),
- Dania (46 796 822 EUR),
- Estonia (2 343 897 000 EUR),
- Finlandia (1 000 000 000 EUR),
- Francja (16 216 720 524 EUR),
- Grecja (787 669 283 EUR),
- Hiszpania (1 000 000 000 EUR),
- Łotwa (3 497 870 000 EUR),
- Portugalia (5 841 179 332 EUR),
- Rumunia (16 680 055 394 EUR),
- Słowacja (2 316 674 361 EUR),
- Włochy (14 900 000 000 EUR).
Decyzja w sprawie Węgier (16 216 720 524 EUR) nie została nadal ogłoszona.
Dziś podpisaliśmy na Litwie umowę #SAFE — 6,4 mld euro na obronność 🇱🇹🇪🇺
Today we signed the SAFE loan agreement in Lithuania — €6.4 billion for defence spending 🇱🇹🇪🇺 pic.twitter.com/z4Cih1YGKa
— Piotr Serafin (@Piotr_Serafin) May 9, 2026
Europe is strong when united!
Today in Vilnius signing #SAFE loan agreement w Lithuania 🇱🇹.
6.375 bln € will help Lithuania develop strong defence capabalities, support 🇩🇪 brigade in Lithuania & defend Eastern Flank of the EU 🇪🇺.
Happy #EuropeDay! Our Unity & Strength Day!💪 pic.twitter.com/4no51Ii6Ff
— Andrius Kubilius (@KubiliusA) May 9, 2026
Who said the EU is slow? Today Lithuania signed the SAFE loan agreement: nearly €6.4 billion for defence.
A first advance of nearly €1 billion will be paid within three months. Funds will strengthen Lithuanian national division, air defence, artillery and ammunition stocks,…
— Gitanas Nausėda (@GitanasNauseda) May 9, 2026
🇱🇹🇪🇺 Lithuania has secured €6.4bn through the SAFE programme to strengthen national and European security. The funding will support air defence systems, CAESAR howitzers, ammunition, and the development of of Lithuania’s national division capabilities. pic.twitter.com/FrRW7uke0X
— Lithuanian MOD 🇱🇹 (@Lithuanian_MoD) May 11, 2026