8 maja br. Ministerstwo Obrony Republiki Litewskiej poinformowało, że Rada Obrony Państwa zatwierdziła plan budowy dywizji zmechanizowanej wojsk lądowych (Lietuvos kariuomenės Sausumos pajėgos), która będzie składać się z trzech istniejących brygad.
Litewskie 155-mm haubice samobieżne PzH 2000 (eks-niemieckie) / Zdjęcie: Ministerstwo Obrony Republiki Litewskiej
Ustanowienie Dywizji Narodowej jest jednym z najważniejszych kroków w historii współczesnej niepodległej Litwy w kierunku nowej armii wysokiej jakości, zarówno pod względem wielkości, jak i złożoności. Stanowi to zasadniczą zmianę w modernizacji, a potrzeba takiego rozwiązania wynika z sytuacji bezpieczeństwa w regionie. Utworzenie dywizji zapewni nie tylko bardziej efektywne zarządzanie i szkolenie naszych żołnierzy, ale także lepszą interakcję z NATO. To jest nasz krok wspierany przez sojuszników – powiedział minister obrony Litwy Arvydas Anušauskas.
Rada Obrony Państwa, zebrana w poniedziałek, zatwierdziła propozycję utworzenia dywizji w wojskach lądowych Litwy. Minister obrony zgodził się z prezydentem Gitanasem Nausėdą, premier Ingridą Šimonytė, przewodniczącą Sejmu Viktoriją Čmilytė-Nielsen i dowódcą sił zbrojnych gen. bryg. Valdemarasem Rupšysem, że utworzenie jednostki wielkości dywizji jest konieczne, aby odpowiedzieć na regionalne plany obrony NATO i przeciwdziałać zagrożeniu ze strony Rosji.
Celem ma być osiągnięcie gotowości operacyjnej dywizji zmechanizowanej w 2030.
Po dokonaniu oceny możliwych planów Rosji dotyczących odbudowy, a nawet zwiększenia jej zdolności wojskowych tak szybko, jak to możliwe w perspektywie średnio- i długoterminowej, musimy przejść na wyższy poziom zdolności. Dywizja byłaby krajowym elementem strukturalnym we wspólnej hierarchii zdolności wojskowych NATO. Musimy teraz zacząć inwestować w uzbrojenie ciężkich jednostek manewrowych w armii, pozyskując dotychczas nieposiadane systemy – czołgi. Konieczne jest również zainwestowanie w uzbrojenie i sprzęt dla jednostek umożliwiających to „poważne” wsparcie w zakresie obrony powietrznej, pośredniego ognia wsparcia (artyleryjskiego), jednostek inżynieryjnych, wywiadu wojskowego i logistyki – dodał Arvydas Anušauskas.
Zdaniem ministra utworzenie Dywizji Narodowej nie byłoby projektem od zera – dywizja miałaby powstać na bazie już istniejących jednostek wojsk lądowych i ich jednostek wsparcia. Arvydas Anušauskas stwierdził, że litewska armia dojrzała do takiego kroku: już teraz znaczna część kupowanego uzbrojenia i sprzętu wojskowego jest klasyfikowana jako sprzęt na poziomie dywizji. Należy tu wymienić docelowo ponad 211 kołowych bojowych wozów piechoty Vilkas, 54 czołgi, 8 wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych M142 HIMARS (High Mobility Artillery Rocket System) i 18 kołowych haubic nowej generacji CAESAR 6×6 Mark II (CAmion Équipé d’un Système d’Artillerie) kal. 155 mm/L52, a także bezzałogowe systemy powietrzne, w tym bojowe Switchblade 600.
Jak dodał minister, plan utworzenia Dywizji Narodowej byłby długofalowym projektem państwa litewskiego. Dywizja składałaby się z trzech istniejących obecnie jednostek manewrowych – Brygady Piechoty Zmechanizowanej Geležinis Vilkas, Brygady Piechoty Žemaitija i rezerwowej Brygady Lekkiej Piechoty Aukštaitija. A także ze wspierających ich formacji zbrojnych, takich jak wojska lotnicze (Lietuvos karinės oro pajėgos), siły operacji specjalnych (Specialiųjų operacijų pajėgos) i inne jednostki.
Arvydas Anušauskas podkreślił, że dywizja nie będzie strukturą pokojową, ale wojenną. Miałaby liczyć około 17,5 tys. żołnierzy, z których część w przypadku mobilizacji zostałaby obsadzona czynnymi żołnierzami rezerwy. Projekt dywizji byłby wdrażany i inwestowany etapami. Pierwsza faza miałaby się rozpocząć od 2024: jednostki manewrowe byłyby wyposażane w ciężką broń i sprzęt. Druga faza obejmowałaby zakup broni i sprzętu wsparcia, które do tej pory były pozyskiwane od sojuszników.
Obecnie, litewskie wojska lądowe liczą 11,5 tys. żołnierzy zawodowych, 3,5 tys. żołnierzy zasadniczej służby wojskowej i 5,4 tys. ochotników.