Jak poinformowało Ministerstwo Obrony Litwy, latem br. trafi do kraju ostatnia partia 23 kołowych bojowych wozów piechoty (kbwp) Vilkas (GTK Boxer), a jesienią br. jest spodziewane zawarcie umowy na kolejne ponad 120 pojazdów. Dzięki temu, litewskie wojska lądowe (Lietuvos kariuomenės Sausumos pajėgos) będą docelowo dysponować ponad 211 pojazdami tego typu.
11 grudnia 2015 Litwa zapowiedziała zakup 88 transporterów opancerzonych GTK Boxer w wersji kbwp, a 15 marca 2016 uzyskała zgodę na dołączenie do programu. Sama umowa o wartości 385,6 mln EUR (1,67 mld zł) została podpisana 22 sierpnia 2016 (została rozszerzona do 91 pojazdów) ze spółką joint venture ARTEC (ARmoured vehicle TEChnology), złożonej z Krauss-Maffei Wegmann, Rheinmetall MAN Military Vehicles i Rheinmetall MAN Military Vehicles Nederland.
Pierwsze dwa prototypy przekazano 11 czerwca 2018, ale wozy pozostały do połowy 2019 w Niemczech i Niderlandach, gdzie przechodziły próby odbiorcze w ośrodkach kwalifikacyjnych. I tak 25 czerwca 2019 pojazdy trafiły na Litwę, a w tym samym czasie rozpoczęła się produkcja seryjna pozostałych. 27 grudnia 2019 informowano o opóźnieniu w dostawie partii 15 wozów z powodu usterek. Zgodnie z najnowszymi informacjami, dostawy wszystkich pojazdów zakończą się latem br. – dla porównania w umowie zawarto termin zakończenia dostaw w 2021. Program notuje zatem dwuletnie opóźnienie.
Vilkasy weszły na uzbrojenie Batalionu Piechoty Zmechanizowanej im. księcia Olgierda Giedyminowica (Algirdas) Brygady Piechoty Zmechanizowanej Żelazny Wilk (Mechanizuotoji pėstininkų brigada Geležinis Vilkas). Pozostałe wozy wejdą w skład Batalionu Piechoty Zmechanizowanej Ułanów im. Wielkiej Księżnej Biruty (Ulon Birutė), w ramach tej samej Brygady.
Jak informuje litewski resort obrony, wszystkie dotychczas dostarczone pojazdy są użytkowane bez żadnych ograniczeń i są intensywnie używane podczas ćwiczeń. Zaktualizowane oprogramowanie zostanie zainstalowane na wszystkich pojazdach. Nowe oprogramowanie jest już gotowe, jego ostateczna dokumentacja jest obecnie w toku, jego instalacja jest planowana po zakończeniu testów wydajności.
Kwestię opóźnień w dostawach tak ocenił minister obrony Litwy Arvydas Anušauskas:
Po podjęciu decyzji o zakupie systemu uzbrojenia, którego do tej pory nie był na rynku, musieliśmy zrozumieć i ocenić potencjalne ryzyko. Możemy teraz z zadowoleniem przyjąć fakt, że dzięki intensywnej współpracy Litwy z niemieckimi i izraelskimi firmami oraz organizacjami zarządzającymi umową pojazdy są dostarczane do naszego kraju bez żadnych ograniczeń użytkowania.
Vilkas, bazujący na podwoziu niemiecko-niderlandzkiego transportera opancerzonego GTK Boxer, został wyposażony w bezzałogową wieżę Samson Mk.II, produkcji izraelskiej spółki Rafael Advanced Defense Systems, wyposażoną w 30-mm armatę automatyczną Northrop Grumman ATK Mk 44S Bushmaster II, 7,62-mm karabin maszynowy, wyrzutnie przeciwpancernych pocisków kierowanych Spike LR i wyrzutnie granatów dymnych. Pojazd jest napędzany turbodoładowanym silnikiem wysokoprężnym o mocy 530 kW (720 KM) i ma masę bojową 36,5 t.
21 kwietnia 2022 pojawiła się informacja o rozpoczęciu negocjacji w sprawie zakupu kolejnych 120 pojazdów, co miało bezpośredni skutek po wybuchu pełnoskalowej wojny rosyjsko-ukraińskiej. Jednak wówczas oczekiwano, że umowa zostanie zawarta już latem, a dostawy będą realizowane w latach 2023-2024. Tak się nie stało.
Zdjęcia: Ministerstwo Obrony Litwy
Decyzję w sprawie drugiego etapu zamówień na Vilkasy podjęto na podstawie rekomendacji wojskowych, analizy rynku oraz oceny alternatywnych platform i ich kosztów utrzymania. Po przeanalizowaniu podaży na rynku i potrzeb armii litewskiej postanowiono pozostać na platformie Boxer – powiedział minister Arvydas Anušauskas.
Jak informuje resort obrony, przemysł litewski ma również zostać włączony do produkcji nowych egzemplarzy Vilkasów. Kwestie podziału prac są obecnie koordynowane z niemieckimi spółkami Rheinmetall i Krauss-Maffei Wegmann w sprawie wielkości i obszarów zaangażowania litewskiego przemysłu. Negocjowane są nie tylko udział litewskich spółek w produkcji GTK Boxer, ale także ich szersza współpraca przy wchodzeniu w międzynarodowe łańcuchy dostaw niemieckich producentów.
Więcej Vilkasów dla Litwy to nie jedyne pancerne nowości naszego północnego sąsiada. 13 marca br. bałtycki dziennik internetowy Delfi informował, że Wilno planuje zakup 54 nowoczesnych czołgów, które wejdą na wyposażenie nowo tworzonej dywizji zmechanizowanej, w której skład wejdą również wszystkie obecnie trzy istniejące brygady, w tym omawiana Brygada Piechoty Zmechanizowanej Żelazny Wilk z Vilkasami na uzbrojeniu. Litwa, po odzyskaniu niepodległości w 1991, nie dysponowała dotąd czołgami.
Tymczasem, Niemcy negocjują z Australią (gdzie uruchomiły linię montażową) zakup ponad 100 bojowych wozów rozpoznawczych Boxer CRV (Combat Reconnaissance Vehicle), natomiast w Wielkiej Brytanii uruchomiono produkcję licencyjną wariantów GTK Boxer dla British Army.