W sobotę, 5 sierpnia br., amerykańscy senatorowie Lisa Murkowski i Dan Sullivan, reprezentujący Alaskę z ramienia Partii Republikańskiej, poinformowali we wspólnym oświadczeniu, że w ubiegłym tygodniu grupa jedenastu okrętów marynarek wojennych Chińskiej Republiki Ludowej (Zhōngguó Rénmín Jiěfàngjūn Hǎijūn) i Federacji Rosyjskiej (Wojenno-Morskoj Fłot, WMF) zbliżyła się do wybrzeży amerykańskich Wysp Aleuckich na zachód od krańca półwyspu Alaska (Dziesięć chińskich i rosyjskich okrętów w pobliżu Japonii).
Zdjęcie poglądowe: rosyjski niszczyciel rakietowy zwalczania okrętów podwodnych RFS Admirał Pentelejew (548) projektu 1155 Friegat/Udałoj (w kodzie NATO Udaloy) w amerykańskiej połączonej bazie Pearl Harbor-Hickam na ćwiczeniu RIMPAC 2012 / Zdjęcie: Mass Communication Specialist 3rd Class Sean Furey, US Navy
Od kilku dni jesteśmy w bliskim kontakcie z kierownictwem Dowództwa Alaski i otrzymaliśmy szczegółowe informacje na temat obcych okrętów, które przepływają przez wody USA w rejonie Aleutów, powiedziała senator Murkowski. Jest to wyraźne przypomnienie bliskości Alaski zarówno do stosunku Chin, jak i Rosji, a także zasadniczej roli, jaką nasz stan odgrywa w naszej obronie narodowej i suwerenności terytorialnej. Takie zdarzenia powodują, że tak ciężko pracujemy, aby zapewnić fundusze i zasoby, aby zwiększyć potencjał i możliwości naszych sił zbrojnych na Alasce, i dlaczego nasi koledzy muszą dołączyć do nas we wspieraniu tych inwestycji (Raptor zestrzelił niezidentyfikowany obiekt latający w pobliżu Alaski).
Pojawienie się 11 chińskich i rosyjskich okrętów wojennych działających razem – u wybrzeży Alaski – to kolejne przypomnienie, że wkroczyliśmy w nową erę autorytarnej agresji prowadzonej przez dyktatorów w Pekinie i Moskwie, powiedział senator Sullivan. W uznaniu tej rzeczywistości i niezrównanej strategicznej lokalizacji naszego państwa, przez lata naciskałem na Marynarkę Wojenną i każdą kolejną administrację, aby zobowiązała się do zwiększenia liczebności Marynarki Wojennej, Straży Wybrzeża, oraz obecności Korpusu Piechoty Morskiej na Alasce, więcej okrętów zdolnych do działań arktycznych, i więcej infrastruktury do hostowania tych zasobów, jak port głębinowy Nome (K-186 Omsk u wybrzeży Alaski).
Zeszłego lata chińskie i rosyjskie marynarki wojenne przeprowadziły podobną operację u wybrzeży Alaski. Biorąc pod uwagę, że nasza reakcja była letnia, zdecydowanie zachęciłem wyższych dowódców wojskowych do gotowości ze znacznie bardziej zdecydowaną reakcją, gdyby taka kolejna wspólna chińsko-rosyjska operacja morska miała miejsce u naszych wybrzeży. Z tego powodu cieszyłem się, widząc, że ta ostatnia prowokacja spotkała się z odpowiedzą czterech niszczycieli amerykańskiej marynarki wojennej, co stanowi silny sygnał dla Xi Jinpinga i Putina, że Stany Zjednoczone nie zawahają się chronić i bronić naszych żywotnych interesów narodowych na Alasce.
Zespół zadaniowy złożony z okrętów chińskich i rosyjskich opuścił bazę morską we Władywostoku 27 lipca br. Nie wiadomo czy misja szkoleniowa już się zakończyła, ale wiadomo że okręty opuściły rejon wód wokół Alaski.
Wcześniej zespół wykonał patrol w pobliżu Japonii, a następnie przepłynął Cieśnina La Pérouse’a przechodząc z Morza Japońskiego na Morze Ochockiego w dniach 28–29 lipca. Wcześniej w lipcu br. chińskie i rosyjskie okręty przeprowadził wspólne ćwiczenia morskie i lotnicze na Morzu Japońskim.
Jeśli chodzi o okręty rosyjskie były to: niszczyciele rakietowe zwalczania okrętów podwodnych RFS Admirał Pentelejew (548) i Admirał Tribuc (564) projektu 1155 Friegat/Udałoj (w kodzie NATO Udaloy), korweta rakietowa RFS Griemiaszczij (337) projektu 20385 typu Griemiaszczij, korweta rakietowa RFS Bohater Federacji Rosyjskiej Ałdar Cydenżapow (339) projektu 20380 Stierieguszczyj (w kodzie NATO: Steregushchy) oraz średni tankowiec floty Pieczenga typu Dubna.
Chiny miały reprezentować z kolei: niszczyciele rakietowe CNS Guiyang (119) i Qiqihar (121) typu 052D (w kodzie NATO Luyang III), fregaty rakietowe CNS Zaozhuang (542) i Rizhao (598) typu 054A (w kodzie NATO Jiangkai II) oraz okręt zaopatrzeniowy CNS Taihu (889) typu 903A (w kodzie NATO Fuchi/Qiandaohu).
Obecnie, nie jest jasne czy ostatni, jedenasty okręt, który nie został zidentyfikowany, był rosyjski czy chiński (Chiński J-16 przeleciał niebezpiecznie blisko amerykańskiego RC-135).
Rzecznik prasowy Dowództwa Północnego Stanów Zjednoczonych (US Northern Command, USNORTHCOM) w komentarzu dla dziennika The Wall Street Journal powiedział, że 11-okrętowy zespół marynarek wojennych Rosji i Chin pozostawał cały czas na wodach międzynarodowych i nie stanowił bezpośredniego zagrożenia. Niemniej, W odpowiedzi, US Navy rozmieściła cztery niszczyciele rakietowe typu Arleigh Burke: USS John S. McCain (DDG-56), USS Benfold (DDG-65), USS Chung-Hoon (DDG-93) oraz USS John Finn (DDG-113), wspierane przez pojedynczy samolot patrolowy i zwalczania okrętów podwodnych Boeing P-8A Poseidon – celem obserwacji działań okrętów.
Rzecznik prasowy Ambasady Chińskiej Republiki Ludowej w Waszyngtonie wydał następujące oświadczenie:
Zgodnie z rocznym planem współpracy między chińskimi i rosyjskimi siłami zbrojnymi okręty wojenne obu krajów niedawno przeprowadziły wspólne patrole morskie na odpowiednich wodach na zachodnim i północnym Oceanie Spokojnym. To działanie nie jest skierowane przeciwko państwom trzecim, nie mam nic wspólnego z obecną sytuacją międzynarodową i regionalną.
Z kolei Dowództwo Floty Oceanu Spokojnego WMF wydało oświadczenie dla rosyjskiej agencji prasowej TASS:
Różne ćwiczenia prowadzone przez chińskie i rosyjskie okręty marynarki wojennej na Pacyfiku zostały wprost nakierowane na wzmocnienie współpracy morskiej między Rosją a Chinami, utrzymanie pokoju i stabilności w regionie Azji i Pacyfiku, monitorowanie stref przybrzeżnych i ochronę rosyjskich i chińskich obiektów morskiej działalności gospodarczej.
W poniedziałek, rzecznik prasowy Departamentu Obrony USA gen. Pat Ryder wydał oświadczenie w tej sprawie podczas briefingu prasowego:
Pozwolę sobie scharakteryzować działania Chińczyków i Rosjan. Powiedziałbym, że NORAD i USNORTHCOM monitorowały ich obecność. Znajdowali się na wodach międzynarodowych. Będziemy nadal monitorować, ale myślę, że nie jest dla nikogo zaskoczeniem, że Chiny i Rosja nadal szukają sposobów na współpracę. I będziemy nadal monitorować sytuację, którą mamy.
Przypomnijmy, że 23 listopada 2021 odbyło się wirtualne spotkanie ministrów obrony Federacji Rosyjskiej i Chińskiej Republiki Ludowej, gen. Siergieja Szojgu i gen. Wei Fenghe, podczas którego podpisali oni plan na rzecz zacieśnienia współpracy wojskowej pomiędzy oboma państwami (Rosyjsko-chińskie manewry na Bałtyku).