Zgodnie z danymi opublikowanymi w piątek, 17 kwietnia 2026, przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex) liczba prób nielegalnego przekroczenia zewnętrznych granic Unii Europejskiej w pierwszych trzech miesiącach bieżącego roku spadła o 39% w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku, a liczba odnotowanych przekroczeń wyniosła nieco ponad 21 400. Był to spowodowane głównie złą pogodą na głównych szlakach migracyjnych.
Zdjęcia i grafiki: Frontex
Z ponad 3700 funkcjonariuszami obecnymi na zewnętrznych granicach UE, Frontex nadal wspiera władze krajowe w ochronie granic Europy i ratowaniu życia na morzu.
Kluczowe wydarzenia:
- Wschodnia część basenu Morza Śródziemnego była najbardziej ruchliwym szlakiem, odpowiadając za około jedną trzecią wszystkich nielegalnych przekroczeń granicy UE;
- Na szlaku zachodnioafrykańskim odnotowano największe spadki, gdzie liczba wykrytych przypadków zredukowała się o 83% w porównaniu z pierwszym kwartałem 2025;
- Zachodnia część basenu Morza Śródziemnego była jedynym głównym szlakiem, gdzie odnotowano wzrosty.
Liczba nielegalnych naruszeń zewnętrznych granic UE nadal spada, ale koszty ludzkie stale rosną. Według Międzynarodowej Organizacji do Spraw Migracji (International Organization for Migration, IOM) w tym roku na Morzu Śródziemnym zginęło prawie 1000 osób. Wiele z tych tragedii miało miejsce w złych warunkach pogodowych. Siatki przemytnicze są doskonale świadome ryzyka. Mimo wszystko wysyłają zdesperowanych ludzi na nienadających się do żeglugi łodziach, bo przecież można na tym zarobić.
Tymczasem sytuacja na Bliskim Wschodzie grozi zwiększeniem przesiedleń w regionie w nadchodzących miesiącach. Jak dotąd nie miało to zauważalnego wpływu na sytuację migracyjną na zewnętrznych granicach UE. Frontex nadal uważnie monitoruje rozwój sytuacji.
Najaktywniejsze szlaki
Wschodnia część basenu Morza Śródziemnego była najaktywniejszym szlakiem migracyjnym do UE w pierwszym kwartale, z 6455 odnotowanymi przybyszami (z czego 2453 w samym marcu). Liczba wykrytych przypadków na tym szlaku spadła o 34% rok do roku. Większość zatrzymanych stanowili obywatele Afganistanu, Bangladeszu i Sudanu.
W środkowej części basenu Morza Śródziemnego odnotowano 6162 nielegalne przekroczenia w pierwszym kwartale, co stanowi spadek o 33% w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku (z czego 2194 w samym marcu). Większość zatrzymanych stanowili obywatele Bangladeszu, Somalii i Pakistanu.
W zachodniej części basenu Morza Śródziemnego odnotowano jedynie wzrost liczby wykrytych przypadków – łącznie 4402 (z czego 1340 w samym marcu). W ujęciu rok do roku liczba ta wzrosła o 66%, choć w marcu odnotowano spadek w porównaniu z lutym. Większość zatrzymanych stanowili obywatele Algierii, Mali i Maroka.
Na szlaku Bałkanów Zachodnich odnotowano spadek o 14% do 1966 przypadków (w samym marcu 672). Większość zatrzymanych stanowili obywatele Turcji, Egiptu i Afganistanu.
Na szlaku zachodnioafrykańskim odnotowano spadek aż o 83% do 1640 przypadków (z czego w marcu 366). Większość zatrzymanych stanowili obywatele Gambii, Senegalu i Mali.
W przypadku wschodniej granicy UE (Polski, Litwy i Łotwy z Białorusią i Polski z Ukrainą), odnotowano spadek o 58% do 682 przypadków (z czego 412 w samym marcu). Większość zatrzymanych stanowili obywatele Ukrainy, Bangladeszu i Rosji.
Liczba wykrytych prób przedostania się do Wielkiej Brytanii przez Kanał La Manche, obejmująca zarówno osoby, które dotarły do Wielkiej Brytanii, jak i te, którym uniemożliwiono wyjazd, spadła o 41% do 6630 (w samym marcu 2756). Większość zatrzymanych stanowili obywatele Sudanu, Erytrei i Afganistanu.
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji: Zero nielegalnych przekroczeń granicy z Białorusią
W poniedziałek 27 kwietnia w siedzibie MSWiA odbyła się odprawa z udziałem ministra spraw wewnętrznych i administracji Marcina Kierwińskiego, wiceministra Czesława Mroczka, przedstawicieli ministerstw obrony narodowej, resortu infrastruktury, komendantów Straży Granicznej, Policji, a także wojska oraz innych służb zaangażowanych w strzeżenie granic i porządku publicznego.
Zdjęcie: MSWiA
Polska granica wschodnia stała się barierą nie do pokonania dla nielegalnych migrantów. W pierwszych trzech miesiącach 2026 polskie służby udaremniły wszystkie próby nielegalnego przedostania się z Białorusi, osiągając pełną, 100-procentową skuteczność zapory. O tym poinformował minister spraw wewnętrznych Marcin Kierwiński na odprawie służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo granic Polski. Szef MSWiA dodał, że w 2025 Straż Graniczna wydała niemal 15 tys. decyzji o obowiązkowym powrocie cudzoziemców do swoich krajów – dwukrotnie więcej niż w 2022.
Liczba osób, które w pierwszym kwartale nielegalnie przekroczyły granicę z Białorusią, wynosi zero. Nasza granica jest dziś tak szczelna i tak dobrze strzeżona, bo od grudnia 2023 przeszliśmy od słów do czynów. To efekt naszej zdecydowanej polityki i ogromnego zaangażowania funkcjonariuszy oraz żołnierzy. Dotrzymaliśmy słowa. Obiecaliśmy Polakom bezpieczne granice i takie są – powiedział minister Marcin Kierwiński.
Od początku roku liczba prób sforsowania zapory spadła z niemal 3,9 tys. w 2025 do zaledwie 150 w tym roku.
Nasza strategia była prosta i przyniosła wymierne rezultaty. Nie tylko powstrzymujemy próby przejścia, ale też wygasiliśmy presję migracyjną. Po latach, w których odnotowywaliśmy po 30 tysięcy incydentów rocznie, dziś mówimy o zerze udanych prób. To pokazuje, że konsekwentne działania uczyniły polską granicę barierą nie do pokonania – powiedział wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Czesław Mroczek.
Koniec nielegalnych przejść
Polska stała się także unijnym liderem w polityce powrotowej. Skuteczność odsyłania osób nieuprawnionych do pobytu wzrosła o 150 proc. w stosunku do 2022 i utrzymuje się na poziomie 65 proc.
Prowadzimy politykę zera tolerancji dla łamania prawa. Jeśli ktoś nadużywa polskiej gościnności i łamie przepisy, musi wyjechać. W 2025 wydaliśmy niemal 15 tysięcy decyzji o obowiązkowym powrocie – to dwa razy więcej niż jeszcze kilka lat temu. To jest realna ochrona bezpieczeństwa Polaków – podkreślił Marcin Kierwiński, minister spraw wewnętrznych i administracji.
Polska myśl techniczna chroni niebo i ziemię
MSWiA postawiło na nowoczesne rozwiązania wyprodukowane przez krajowe firmy. Od marca 2026 granicę chroni zaawansowany system antydronowy o wartości 60 mln zł, który wykrywa obiekty latające z odległości setek kilometrów. Równolegle na wszystkich 71 przejściach granicznych działa system EES, który do tej pory zarejestrował 5,6 mln operacji i pobrał biometrię od ponad 2 mln podróżnych (Granice pod kontrolą – system Entry/Exit działa na wszystkich przejściach granicznych w Polsce).
Zainwestowaliśmy blisko 3 mld zł, by dawny płot zmienić w barierę nie do sforsowania. Dzięki nowoczesnej elektronice i polskiej technologii widzimy każde zagrożenie, zanim dotrze do naszej linii granicznej – podkreślił szef MSWiA Marcin Kierwiński.
Minister podkreślił również rolę współpracy z Żandarmerią Wojskową, Strażą Ochrony Kolei czy Inspekcją Transportu Drogowego.