W poniedziałek, 19 czerwca br., podczas przemówienia pierwszego dnia międzynarodowej wystawy lotniczej Paris Air Show 2023, a właściwie Le Salon International de l’Aéronautique et de l’Espace (SIAE) na lotnisku Paris-Le Bourget (zaplanowanej do 25 czerwca), prezydent Francji Emmanuel Macron poinformował o dostawie elementów (wyrzutni) baterii systemu obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej średniego zasięgu SAMP/T Mamba do Ukrainy (Francja przekaże Ukrainie pociski SCALP-EG).
Zdjęcie: MBDA
Jak zacytowała francuskiego prezydenta agencja prasowa Associated Press, bateria SAMP/T Mamba, obiecana Kijowowi wspólnie z Włochami, jest obecnie rozmieszczona i działa na Ukrainie, chroniąc kluczowe instalacje i życie ludzkie. Bateria jest obsługiwana przez 20 ukraińskich specjalistów z wojsk lotniczych (Powitriani Syły Zbrojnych Sył Ukrajiny, PS ZSU).
Deklaracja padła podczas konferencji dotyczącej obrony powietrznej, zorganizowanej na marginesie wystawy Paris Air Show 2023, w której wzięli udział ministrowie obrony 20 państw UE, przedstawiciele sił zbrojnych USA i innych państw NATO oraz kierownictwa spółek branży lotniczej.
Podczas konferencji, Macron wezwał państwa europejskie do poszukiwania większej niezależności i własnej strategii w zakresie obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej oraz opowiedział się przeciwko zbytniemu poleganiu w tej kwestii na USA. Tematem konferencji była obrona przed zagrożeniami w postaci bezzałogowców oraz pocisków rakietowych (balistycznych i manewrujących), a także odstraszanie nuklearne.
Musimy wiedzieć, jaka jest sytuacja zagrożenia… A potem, co my, Europejczycy, jesteśmy w stanie wyprodukować? A co wtedy musimy kupić? – mówił francuski prezydent. Macron ostrzegł przed pilnymi zakupami z półki.
Wśród przedstawicieli państw, które wzięły udział w spotkaniu, były Niemcy, Wielka Brytania i Szwecja, a także sąsiedzi Ukrainy: Polska, Słowacja, Węgry i Rumunia. Uczestniczyli w niej także przedstawiciele NATO i Unii Europejskiej.
Macron naciskał na europejskich producentów uzbrojenia, aby budowali niezależne systemy wojskowe i przenieśli produkcję na kontynent. Wezwał także do wzmocnienia standardów europejskich.
Dlaczego wciąż musimy zbyt często kupować amerykańskie uzbrojenie? Ponieważ Amerykanie ustandaryzowali znacznie więcej (systemów) niż my, i oni sami mają agencje federalne, które zapewniają ogromne dotacje swoim producentom – powiedział.
Jednocześnie, Francja krytykuje, kierowaną przez Niemcy, inicjatywę European Sky Shield dotyczącą wspólnej obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej, podpisaną 14 października 2022 także przez Belgię, Bułgarię, Czechy, Estonię, Węgry, Łotwę, Litwę, Królestwo Niderlandów, Norwegię, Słowację, Słowenię, Rumunię, Wielką Brytanię oraz Finlandię (15 lutego br. dołączyły Szwecja i Dania).
Rząd francuski uważa, że projekt nie zachowuje odpowiedniego poziomu suwerenności europejskiej, ponieważ oczekuje się, że będzie w dużej mierze oparty na przemyśle amerykańskim i izraelskim. Niemiecki federalny minister obrony Boris Pistorius, który uczestniczył w spotkaniu w Paryżu, ale nie odniósł się do zarzutów Macrona.
Dzięki inicjatywie European Sky Shield zrzeszamy państwa europejskie, aby wspólnie zwiększyć ochronę przed pociskami balistycznymi, pociskami manewrującymi i bezzałogowcami – powiedział z kolei niemiecki kanclerz Olaf Scholz na poniedziałkowej konferencji prasowej w Berlinie, wspólnie z sekretarzem generalnym NATO Jensem Stoltenbergiem.
Oczekuje się, że inicjatywa, w części niemieckiej, opierać się będzie na izraelskim systemie przeciwrakietowym Arrow-3 (Hetz-3), amerykańskim MIM-104 Patriot PAC-3+ oraz niemieckim IRIS-T SLM. Kanclerz Scholz również nie odniósł się do sprzeciwu Paryża wobec tej inicjatywy.
SAMP/T Mamba dla Ukrainy
Przypomnijmy, że o dostawie włoskiej części baterii SAMP/T Mamba, a więc elementów systemu kierowania ogniem, informował 15 maja br. włoski dziennik Corriere della Sera. Francja zobowiązała się dostarczyć wyrzutnie pocisków Aster 30.
O wstępnym porozumieniu pomiędzy Francją i Włochami w sprawie możliwości przekazania baterii systemu SAMP/T Ukrainie informował 30 października 2022 włoski dziennik La Reppublica. O zestawy te apelował prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski, w związku z rozpoczęciem jesienią ub. r. przez Rosję zmasowanym ataków rakietowych i dronowych na ukraiński system elektroenergetyczny na początku okresu grzewczego. 15 listopada ub. r. minister obrony Ukrainy Ołeksij Reznikow informował, że decyzja w tej sprawie jest wdrażana, o czym też przypomniał 12 grudnia premier Denys Szmyhal.
I tak, 3 lutego br. minister sił zbrojnych Francji Sébastien Lecornu, w porozumieniu z ministrem obrony Włoch Guido Crosetto informował, że bateria SAMP/T trafi do Ukrainy w ciągu 7-8 tygodni, a więc na wiosnę. Z kolei 5 lutego br. dowódca PS ZSU gen. Mykoła Ołeszczuk podziękował na Telegramie za decyzję i poinformował, że wyselekcjonowani żołnierze są w drodze na szkolenie z obsługi tych zestawów.
System SAMP/T Mamba (Sol-Air Moyenne Portée/Terrestre) wyposażony jest w przeciwlotnicze pociski kierowane średniego zasięgu Aster-30 (w różnych konfiguracjach) oraz system kierowania ogniem oparty na wielofunkcyjnym radiolokatorze dookólnym Arabel pracującym w paśmie X.
Może zwalczać zarówno klasyczne cele powietrzne jak samoloty, śmigłowce czy pociski manewrujące, jak i rakietowe pociski balistyczne krótkiego zasięgu. Oprogramowanie systemu pozwala na śledzenie 16 celów aerodynamicznych i zwalczanie 10 jednocześnie. W skład systemu kontroli i dowodzenia wchodzą podsystemy MAGICS (Modular Architecture for Graphics and Image Console Systems) oraz MARA (Modular Architecture for Real-time Applications). Zasięg zwalczania celów aerodynamicznych wynosi 120 km.
Wcześniej, Francja przekazała Ukrainie przenośne przeciwlotnicze zestawy rakietowe Mistral i dwa zestawy przeciwlotnicze Crotale krótkiego zasięgu oraz sfinansowała zakup kompletnego systemu obrony powietrznej krótkiego zasięgu, w tym mobilnych stacji radiolokacyjnych Ground Master GM200. Z kolei 21 lutego br. Włochy zadeklarowały dostarczenie zestawów przeciwlotniczych krótkiego zasięgu Spada i Skyguard z pociskami Aspide.