Zdjęcia: Jakub Link-Lenczowski, MILMAG
Jakub Link-Lenczowski, MILMAG: Czy głównym punktem oferty spółki Jakusz w Paryżu są amunicja krążąca i skalowalne moduły do amunicji krążącej?
Marta Rados Jakusz, Prezes Zarządu: Tak, szczególnie promujemy ten system amunicji krążącej, który udało nam się wykonać i przetestować na poligonie. Podczas CKL-26, organizowanego przez Wojska Obrony Terytorialnej w Toruniu, wykonaliśmy testy amunicji krążącej KRUK z użyciem głowicy odłamkowo-burzącej z efektem przeciwpiechotnym. I podczas tych testów nasza amunicja udowodniła swoją skuteczność, skutecznie wykryła i raziła cele w zmiennych warunkach pogodowych, czyli zarówno podczas deszczu, jak i silnego wiatru. A dodam, że masa KRUKa to tylko 1,5 kg, a 3,5 kg wraz z wyrzutnią, , więc jest to bardzo lekki system. Natomiast, jak się udało zaprezentować podczas tego pokazu, efektor jest wyjątkowo dobrze utrzymujący się w locie. Istotną rzeczą, jest wysoka jakość obrazu, który jest przekazywany z dwóch kamer, którymi wyposażony jest KRUK. Co umożliwia operatorowi bardzo skuteczne wykrycie, namierzenie celu i prowadzenie całej operacji.
Jakub Link-Lenczowski: A jeżeli mogę zapytać, skąd Państwo mają system łączności, szyfrowania, kontroli nad KRUKIEM, głowicę obserwacyjną bądź kamerę?
Marta Rados Jakusz: Jesteśmy tutaj w partnerstwie z turecką firmą Spira, i za ten obszar odpowiada nasz dostawca. Natomiast Jakusz orientuje się w tym momencie na wykonanie całej gamy głowic i, oczywiście integracji. Również będziemy aktywnie współdziałali z klientem czy z użytkownikiem w zakresie procesu szkolenia, wdrożenia i dodatkowej obsługi.
Ewa Soroczyńska, Dyrektor ds. rozwoju biznesu, Jakusz:: Od lat mamy doświadczenie w pracy z materiałem wybuchowym, bo firma istnieje od ponad 40 lat, a jednym z głównych obszarów działalności jest projektowanie i produkowanie pojemników przeciwwybuchowych do transportu niewypałów, niewybuchów i IED oraz magazynów do przechowywania materiałów wybuchowych. Wszystkie nasze produkty były zawsze testowane pełnoskalowo na poligonach, stąd wykonanie w ciągu ostatnich 10 lat, myślę, ponad tysiąca różnych prób detonacyjnych wewnątrz firmy i na poligonie, do którego mamy dostęp. Stąd doproszenie partnera, który konstruuje amunicję krążącą i specjalizuje się właśnie w jej sterowaniu, kontroli, elektronice, a my dołączamy ze swoim doświadczeniem – wspólny projekt badawczo-rozwojowy i dzięki temu mamy KRUKA, ale to na pewno nie koniec naszej drogi, nie koniec wyzwań. Bardzo chcielibyśmy opracować własną głowicę, co, oczywiście, zajmuje jeszcze sporo czasu, ale jesteśmy nastawieni na te prace badawczo-rozwojowe.
Jakub Link-Lenczowski: Bo na razie, rozumiem, elaborujecie głowice zgodnie z wymaganiami konkretnych projektów, pod konkretne platformy, natomiast macie zdolności do tego, żeby w przyszłości opracować głowicę zgodnie z zapotrzebowaniem potencjalnych użytkowników.
Marta Rados Jakusz: Z partnerami, oczywiście, tak.
Jakub Link-Lenczowski: Czyli jesteście w stanie zrobić głowicę do 20 kg materiału wybuchowego?
Ewa Soroczyńska: I większą. To wszystko zależy od zdolności, oczywiście, tak naprawdę głównie magazynowych, ale także pracujemy nad tym, ponieważ zakupiliśmy teren byłej jednostki wojskowej i planujemy tam budowę infrastruktury. Obecnie mamy już dopuszczone magazyny umożliwiające przechowywanie 9,5 tony RDX w ekwiwalencie, więc będziemy na pewno rozwijać stronę możliwości napełniania środków wojskowych różnego rodzaju.
Jakub Link-Lenczowski: Czyli, w zasadzie, macie własną technologię obróbki, własną technologię elaboracji?
Ewa Soroczyńska: Tak. Dysponujemy własną technologią elaboracji metodą zalewową. Oferujemy również instalacje do zalewu amunicji
Jakub Link-Lenczowski: A proszę mi powiedzieć, odnośnie jeszcze innych elementów wybuchowych – elaboracja pocisków innego typu niż tylko głowice do amunicji krążącej -czy też Państwo rozwijacie takie zdolności?
Ewa Soroczyńska: Bardziej skupiamy się na mniejszych kalibrach, czyli głowicach dronowych i różnego rodzaju minach. Nie mamy po prostu zdolności i takiej infrastruktury, żeby mówić o większej skali. Większa skala jest, jeśli chodzi o amunicję.
Marta Rados Jakusz: Moździerzową czy artyleryjską – to jednak wymaga troszeczkę innych procesów i konfiguracji zakładu.
Jakub Link-Lenczowski: Ale jednak elaboracja min też wchodzi w rachubę.
Ewa Soroczyńska: Wchodzi w rachubę, tak, także możemy zajmować się elaboracją min na zlecenia, podzlecenia różnych producentów. Zresztą prowadzimy cały szereg rozmów w tym zakresie z innymi partnerami.
Jakub Link-Lenczowski: Właśnie, a propos partnerów i odnośnie Waszej działalności, chciałbym zapytać o współpracę zagraniczną, potencjalne kierunki rozwoju za granicą, oferowanie, przykładowo, z tureckim partnerem lub innymi kooperantami. Jakie są Wasze strategiczne kierunki w tej chwili?
Ewa Soroczyńska: Jesteśmy w Paryżu, oczywiście, ale to są globalne targi. Prowadzimy działalność eksportową, oferujemy także na rynku krajowym. Bardzo istotne, obecnie z punktu widzenia bezpieczeństwa, promowane obecnie na rynku polskim są kontenery z osłoną elektromagnetyczną i balistyczną. Jesteśmy w prawie 40 krajach, również z lokalnymi agentami. A główne kierunki to cały czas Bliski Wschód, Azja, ale także Europa – Europa Wschodnia, Środkowa.
Marta Rados Jakusz: Coraz więcej projektów realizujemy też na Ukrainie.
Jakub Link-Lenczowski: Oczywiście, tam też dostarczałyście, Panie, pojemniki przeciwwybuchowe do transportu lokalnego, przekazywaliście je również nieodpłatnie.
Marta Rados Jakusz: Tak, przekazaliśmy w darze taki pojemnik kilka lat temu. Obecnie to są instalacje bardziej specjalistyczne do produkcji różnego rodzaju komponentów paliw rakietowych.
Jakub Link-Lenczowski: Czyli pomagacie Ukrainie w budowie infrastruktury już do elaboracji?
Marta Rados Jakusz: Dokładnie. Zresztą, na te technologie, o których też tutaj wspomniałyśmy, czyli linie do produkcji komponentów mieszanych wybuchowych, stałych paliw rakietowych, zapotrzebowanie rynku jest dużo większe. Dlatego uczestniczymy w różnych projektach, dotyczących zarówno rejonu za naszą wschodnią granicą, jak również realizujemy różne projekty europejskie i jesteśmy w trakcie przetargów. Dziś na Eurosatory oferujemy technologię, która jest szczególnie poszukiwana, czyli instalacje do produkcji HTPB, to znaczy składnika stałego paliwa rakietowego – lepiszcza. Jesteśmy w stanie tutaj zaoferować linie bardzo zróżnicowanej zdolności, i w wariancie zarówno stacjonarnym, jak i kontenerowym. Co też ma znaczenie, bo w przypadku wariantu kontenerowego nie mamy tutaj kwestii budowy jakiejś infrastruktury dodatkowej – jest to bardzo szybki projekt do realizacji.
Jakub Link-Lenczowski: Jest mobilny, który się może przemieszczać, co w warunkach wojennych ma znaczenie.
Ewa Soroczyńska: Zdecydowanie. I staramy się przedstawiać taką ofertę elastyczną, ponieważ krajom zależy bardzo na budowaniu niezależności technologicznej, i my wspieramy właśnie takie podejście.
Jakub Link-Lenczowski: Dziękuję za rozmowę.
KRUK
Inteligentna amunicja krążąca KRUK firmy Jakusz została pierwotnie ujawniona w 2024 i była prezentowana podczas zarówno XXXII MSPO 2024, jak i XXXIII MSPO 2025 w Targach Kielce.
Jak podaje spółka Jakusz, KRUK jest w pełni operacyjny w środowiskach pozbawionych GPS oraz odporny na zakłócenia łączności radiowej. Bojowy bezpilotowiec może pozostawać w powietrzu do 20 minut, osiągając zasięg lotu do 20 km. Osiąga prędkość przelotową 120 km/h oraz 180 km/h Maksymalny pułap lotu wynosi od 250 m nad poziomem terenu do 5000 m nad średnim poziomie morza.
Bezpilotowiec ma masę całkowitą 1,5 kg, a razem z wyrzutnią 3,5 kg. Z tego 0,5 kg przypada na głowicę bojową: uniwersalną przeciwpancerną o wskaźniku przebijalności równoważnika grubości 180 mm jednorodnej stali pancernej (RHA), a więc przeciwko celom lekko opancerzonym, oraz przeciwpiechotna odłamkowo-burząca.
Cechy systemu KRUK:
- jednoosobowa obsługa i możliwość przenoszenia w plecaku razem z wyrzutnią;
- szybkie rozmieszczenie zajmujące 2 minuty;
- wyrzutnia wielokrotnego użytku;
- zróżnicowane tryby misji i inteligentne algorytmy podejmowania decyzji podczas lotu;
- inteligentne algorytmy śledzenia ruchomych celów;
- precyzyjne rażenie celów dzięki zastosowaniu kamer optoelektronicznych EO;
- doskonała wydajność przekraczająca wymagania taktyczne;
- modułowość umożliwiająca rozbudowę;
- pneumatycznie zintegrowana wyrzutnia;
- niska prędkość przelotowa, wysoka prędkość w trybie ataku;
- ekonomiczne technologie do precyzyjnego rażenia celów przy minimalnych stratach ubocznych;
- wzmocniony komputer z ekranem dotykowym pełniący funkcję naziemnej stacji kontroli;
- przyjazne dla użytkownika oprogramowanie interfejsu, które pozwala na sterowanie KRUK-iem i wyświetlanie danych wizualnych za pośrednictwem zabezpieczonego dwukierunkowego łącza danych;
- możliwość ustawienia i modyfikacji programu lotu także po starcie;
- zabezpieczone protokoły komunikacyjne;
- lot zdalnie pilotowany lub autonomiczny dla celów znajdujących się poza zasięgiem wzroku.
KRUK zapewnia pełną skalowalność i może być uruchamiany z różnych platform powietrznych, morskich i naziemnych:
- łatwa integracja platformy z systemem ładowania;
- integracja z wojskowymi pojazdami lądowymi poprzez istniejący system odbioru mocy (PTO);
- zarówno ręczny, jak i automatyczny załadunek amunicji na zintegrowanej platformie;
- integracja naziemnej stacji kontroli z istniejącym komputerem misji pojazdu.
Poza tym, spółka Jakusz zaprezentowała na stoisku moduł odłamkowo-burzący głowic bojowych dla BSP i amunicji krążącej MB-OB-AP oraz moduł termobaryczny głowic bojowych dla BSP i amunicji krążącej MB-TP-AP.
Może również dostarczyć przykładowo ważącą 930 g głowicę odłamkowo-burzącą (60% RDX / TNT 40%i o masie mw 235 g) czy ważącą 900 g termobaryczną (TGAF) z ładunkiem o masie mw 650 g. Obie głowice mają wymiary: długość 100,5 mm i średnicę 90 mm. Jednak skalowanie wielkości ładunków wybuchowych dla głowic bojowych ma zakres od 120 g do 20 kg, co przekłada się na masę całkowitą modułu bojowego od 500 g do 40 kg.
Co więcej Jakusz rozwija zdolności przetwarzania materiałów wybuchowych HMX (Octogen) i RDX (Hexogen) (w procesie rekrystalizacji lub flegmatyzacji) zgodnie z obowiązującymi normami wojskowymi.
Czytaj także: