We wtorek, 17 grudnia 2024, spółka Explomet z Opola poinformowała, że weszła w skład europejskiego konsorcjum THEMA, które ma opracować zaawansowany elektromagnetyczny system artyleryjski. Jest to kontynuacja inicjatywy o nazwie PILUM (Projectiles for Increased Long-range effects Using Electro-Magnetic railgun).
Zdjęcie: EDA
Projekt TecHnology for ElectroMagnetic Artillery (THEMA) ma za zadanie wytworzyć komponenty krytyczne, w szczególności zasilanie mocą pulsacyjną, działa elektromagnetycznego i pocisku hipersonicznego. Będzie oferować hipersoniczną możliwość przychwytu o lepszej precyzji i sile rażenia, w celu zniwelowania głównego zagrożenia. Zakłada się, że działo elektromagnetyczne uzupełni inne środki obronne, takie jak pociski i działa i może być dostosowane do różnych platform morskich i lądowych systemów obrony powietrznej.
Członkowie konsorcjum:
- Polska: Explomet;
- Francja: KNDS France, Institut Franco-Allemand De Recherches De Saint Louis i Naval Group;
- Niemcy: Diehl Defence, Fraunhofer Gesellschaft Zur Forderung Der Angewandten Forschung Ev;
- Portugalia: Optimal Structural Solutions Lda;
- Belgia: Von Karman Institute For Fluid Dynamics;
- Estonia: Marduk Technologies Ou;
- Włochy: Simmel Difesa Spa, MBDA Italia Spa;
- Bułgaria: Institut Po Otbrana;
- Cypr: Additess Advanced Integrated Technology Solutions & Services Ltd.
Analiza
11 czerwca 2020 Europejska Agencja Obrony EDA (European Defence Agency) informowała o wyborze oferty konsorcjum PILUM (Projectiles for Increased Long-range effects Using Electro-Magnetic railgun) na budowę działa elektromagnetycznego. PILUM, w skład którego weszły podmioty z pięciu państw (Francji, Niemiec, Belgii, Włoch i Polski) otrzymało dofinansowanie o wartości do 1,5 mln EUR, na realizację pracy badawczej w latach 2020-2022.
Zwycięskie konsorcjum składało się z dziewięciu podmiotów przemysłowych i badawczych. Koordynatorem prac był Francusko-Niemiecki Instytut Badawczy ISL z Saint-Louis (Institut franco-allemand de recherches de Saint-Louis), który specjalizuje się w zakresie przyspieszenia elektromagnetycznego i jednocześnie został koordynatorem projektu. Belgię reprezentował Von Karman Institute For Fluid Dynamics, który zajmuje się m.in. w napędach i dynamice płynów. Dwie spółki z Francji, Nexter Systems (obecnie KNDS France) i Naval Group, pełniły rolę integratorów systemu demonstratora technologii. Opracowaniem specjalnej amunicji zajęły się podmioty z Francji i Niemiec: Nexter Munitions (obecnie także KNDS France) i Diehl Defence.
Polska spółka Explomet z Opola zajmowała się zagadnieniem wybuchowego platerowania metali. Z kolei wkładem włoskiej spółki ICAR były kondensatory elektryczne o wysokiej gęstości energii. Ostatnim członkiem konsorcjum była francuska spółka Erdyn Consultants, specjalizująca się w zarządzaniu wspólnymi projektami europejskimi.
Projekt miał na celu opracowanie za pomocą symulacji, koncepcji broni elektromagnetycznej, która ma pozwolić na wystrzelenie kinetycznych pocisków hipersonicznych na odległość ponad 200 km. Później, o ile założenia okażą się słuszne, planowana jest budowa demonstratora technologii, z terminem do 2028. Jeśli dalsze prace rozwojowe będą prowadzone, docelowy system mógłby powstać na początku lat 2040.
Inicjatywę rozpoczęto jeszcze w 2019, gdy EDA zaprosiła europejskie podmioty do składania ofert w dwuletnim projekcie, będącym częścią programu badawczego PADR (Pilot Project and Preparatory Action on Defence Research), finansowanego przez Komisję Europejską.
Wybór Francusko-Niemieckiego Instytutu Badawczego ISL jako koordynatora nie był przypadkowy. Podmiot ten ma już doświadczenie w tego typu pracach. Od 1987 realizował projekt zakończony budową prototypu działa elektromagnetycznego Pegasus w 1997. Następnie w 2010 opracowano demonstrator o nazwie Rafira i kalibrze 25 mm w ramach programu, co ciekawe, THEMA, tak jak nazwano obecną fazę programu PILUM. Pocisk o masie ok. 100 g osiągnął prędkość początkową rzędu 3000 m/s.
Z kolei w grudniu 2017 podczas wystawy innowacyjności francuskiej Generalnej Dyrekcji ds. Uzbrojenia (Direction générale de l’Armement, DGA) zaprezentowano makietę w postaci działa zamontowanego na podwoziu kołowym. Francuskie siły zbrojne, a zwłaszcza marynarka wojenna (Marine nationale), są zainteresowane wdrożeniem uzbrojenia tej klasy.
30 maja 2024 japońska Agencja Zamówień Technologicznych i Logistyki (ATLA) informowała w mediach społecznościowych o podpisaniu porozumienia ToR (Terms of Reference) z Francją i Niemcami w sprawie dołączenia do europejskiego programu działa elektromagnetycznego.
Na koniec warto dodać, że w porównaniu z pierwotnym konsorcjum, w projekcie pojawiły się nowe podmioty z Portugalii, Estonii Bułgarii, Włoch i Cypru, podczas gdy inne już nie są obecne. Brak też nadal formalizacji udziału wspomnianej Japonii.