W piątek, 9 maja 2025 o godz. 10.00 czasu lokalnego, na Placu Czerwonym w Moskwie odbyła się tradycyjna Defilada Zwycięstwa z okazji 80. rocznicy zwycięstwa nad III Rzeszą i zakończenia II wojny światowej w Europie. Tegoroczna defilada, będą czwartą czasu pełnoskalowej wojny z Ukrainą oraz ze względu na okrągłą rocznicę, została zorganizowana z większym niż wcześniej rozmachem, nie tylko pod względem militarnym, ale także politycznym.
Zdjęcie: @Russia via X
Prezydent Rosji Władimir Putin w tym roku zaprosił 29 przywódców, z których do Moskwy przyjechało 27, w tym w tym przewodniczący Chin Xi Jinping, prezydent Brazylii Luiz Inacio Lula da Silva, prezydent Serbii Aleksandar Vučić, premier Słowacji Robert Fico, prezydent Republiki Serbskiej Milorad Dodik, prezydent Białorusi Aleksander Łukaszenko, prezydent Kuby Miguel Diaz-Canel, sekretarz generalny Komunistycznej Partii Wietnamu To Lam, prezydent Egiptu Abd al-Fattah el-Sisi, prezydent Palestyny Mahmud Abbas, prezydent Wenezueli Nicolas Maduro, prezydent Etiopii Taye Atske Selassie, prezydent Gwinei Bissau Umaro Sissoco Embalo i inni zagraniczni dygnitarze.
Właściwą defiladę poprzedziło tradycyjne przemówienie Władimira Putina, odnoszące się do kontekstu historycznego wydarzenia i podziękowań dla weteranów Wielkiej Wojny Ojczyźnianej, jak w Rosji nazywana jest II wojna światowa. Nie zabrakło oczywiście odniesień do aktualnej sytuacji geopolitycznej.
Pamiętamy lekcje II wojny światowej i nigdy nie zgodzimy się na wypaczenie jej wydarzeń, na próby usprawiedliwienia oprawców i oczerniania prawdziwych zwycięzców – grzmiał rosyjski satrapa. Rosja była i nadal będzie niezniszczalną przeszkodą dla nazizmu, rusofobii, antysemityzmu i będzie walczyć z okrucieństwami, które dopuszczają się orędownicy tych agresywnych, destrukcyjnych idei – wskazywał.
Nawiązał do rozpętanej przez swoje zapędy pełnoskalowej wojny z Ukrainą: Prawda i sprawiedliwość są po naszej stronie. Cały kraj, społeczeństwo i ludzie wspierają uczestników Specjalnej Operacji Wojskowej. Jesteśmy dumni z ich odwagi i determinacji, tej siły ducha, która zawsze przynosiła nam tylko zwycięstwo.
Co ciekawe, Władomir Putin w kontekście historycznym nawiązał także do Aliantów zachodnich, jak również podkreślił wkład Chin w walkę z Cesarstwem Japonii, zważywszy, że za jego plecami stał Xi Jinping:
Zawsze będziemy pamiętać, że otwarcie drugiego frontu w Europie – po decydujących walkach na terytorium Związku Radzieckiego – przybliżyło Zwycięstwo. Wysoko doceniamy wkład żołnierzy armii sojuszniczych, uczestników ruchu oporu i odważnego narodu chińskiego w naszą wspólną walkę. Wszyscy, którzy walczyli o pokojową przyszłość.
Defilada
Tradycyjnie, w pierwszej kolejności przemaszerowali reprezentanci wybranych pułków, batalionów i kompanii sił zbrojnych, suworowskich szkół wojskowych i nachimowskich szkół morskich, kadetów i wojskowych moskiewskiej muzycznej szkoły wojskowej czy członków Wszechrosyjskiego Narodowego Stowarzyszenia Patriotycznego i Ruchu Społecznego Młoda Armia (Junarmija).
Oprócz rosyjskich żołnierzy, których było 11 tysięcy (w tym 1,5 tysiąca weteranów wojny z Ukrainą), Placem Czerwonym przemaszerowały kompanie reprezentacyjne sił zbrojnych Azerbejdżanu, Wietnamu, Białorusi, Egiptu, Kazachstanu, Chin, Kirgistanu, Laosu, Mongolii, Mjanmy, Tadżykistanu, Turkmenistanu i Uzbekistanu.
Następnie rozpoczął się przejazd pojazdów wojskowych, w pierwszej kolejności siedmiu zabytkowych czołgów T-34/85 i trzech średnich dział samobieżnych Su-100.
Jeśli chodzi o współczesne pojazdy można było zobaczyć: kołowy transporter opancerzony BTR-82AT, sześć Tigr-M 4×4 (ASN-233115) i sześć Spartak 4х4 (AMN-590951; zmodernizowany WPK-Urał), jeden BTR-82AT i dziewięć rozpoznawczo-dowódczych ZA-SPN Titan, jeden BTR-82AT, dziewięć pojazdów minoodpornych K-53949 Feniks (wersja K-53949 Tajfun-K z krajowymi podzespołami), dwanaście opancerzonych ambulansów ZSA-T Linza, dziesięć bojowych wozów rozpoznawczych BRM-1K (podobnego standardu modernizacji jak bwp BMP-1AM Basurmanin), dziesięć zmodernizowanych bojowych wozów piechoty BMP-2M z wieżą B05Ja01 Bierieżok, sześć BMP-3 z dodatkowym opancerzeniem i trzy B-11 (Obiekt 695) na uniwersalnej platformie gąsienicowej Kurganiec-25.
Następnie przejechały nowoczesne czołgi: dziesięć T-72B3M (obr. 2024), dziesięć T-80BWM i dziesięć T-90M Proryw-3. Artylerię reprezentowało sześć 152-mm haubic 2S19M Msta-S, cztery kołowe haubice 2S44 Hiacynt-K i 2S43 Małwa oraz dwie wieloprowadnicowe wyrzutnie rakietowe 9K515 Tornado-S i dwie wyrzutnie niekierowanych pocisków rakietowych z głowicami termobarycznymi TOS-2 Tosoczka.
Następnie przejechało sześć wyrzutni pocisków balistycznych krótkiego zasięgu Iskander-M, sześć samochodów ciężarowych Urał z bezzałogowcami Orłan-10, ZALA Lancet, Garpija-A1 i Gierań-2 (Shahed-136), sześć wyrzutni systemów obrony powietrznej S-400 Triumf, siedem bojowych wozów desantu BMD-4M i sześć transporterów opancerzonych BTR-MDM Rakuszka-M (także z dodatkowym opancerzeniem), trzy wyrzutnie 15U175M międzykontynentalnych pocisków balistycznych RS-24 Jars, cztery Tigr-M 4×4 oraz trzy kołowe bojowe wozy piechoty K-17 Bumierang (WPK-7829).
W defiladzie lotniczej, skromnej jak w zeszłym roku, wzięły udział tylko zespoły akrobacyjne Sił Powietrzno-Kosmicznych (WKS): Russkije Witjazi (pol. Rosyjscy Rycerze) na 5 Su-35S oraz Striży (pol. Jerzyki) na 4 MiG-29 – wykonując wspólnie tzw. kubański diament oraz 6 samolotów szturmowych Su-25 Grach, które utworzyły na niebie flagę Rosji za pomocą kolorowego dymu.