W piątek, 20 czerwca 2025, podczas 55. Międzynarodowego Salonu Lotniczego i Kosmicznego w Paryżu (Paris Air Show 2025), francuska spółka Thales poinformowała, że podpisała umowę z Ministerstwem Obrony Albanii na dostawę pojedynczego zestawu ze stacją radiolokacyjną dalekiego zasięgu Ground Master 400 Alpha (GM400α).
Zdjęcia: Thales
Umowa o nieujawnionej wartości została podpisana w obecności ministra ds. sił zbrojnych i weteranów Francji Sébastiena Lecornu i ministra obrony Albanii Pirro Vengu, który odwiedził tegoroczny Paris Air Show. Umowa zostanie zrealizowana w ciągu 14 miesięcy w ramach programu modernizacji zdolności radiolokacyjnych wojsk lotniczych Albanii (Forca Ajrore e Republikës së Shqipërisë).
W związku z tym, że w ubiegłym roku Thales zainwestowała w rozbudowę zdolności przemysłowych i potroiła zdolności wytwarzania radarów bazowania lądowego we Francji, aby wesprzeć wzrost zarówno popytu, a w szczególności pilnych potrzeb operacyjnych, umowa z Albanią zostanie zrealizowana w rekordowym tempie. Spółka może obecnie dostarczać do 30 radarów rodziny Ground Master rocznie (których do tej pory sprzedano na całym świecie ponad 270 egzemplarzy w ponad 10 lat od wprowadzenia na rynek).
Jak podkreśla Thales, aby zachować suwerenność przestrzeni powietrznej, siły zborjne muszą polegać na zasobach, które przez cały czas zapewniają doskonałą świadomość sytuacyjną. Stworzenie niezawodnego, dokładnego i aktualnego obrazu przestrzeni powietrznej (Recognized Air Picture) staje się kluczowym wyzwaniem. Takie zdolności zapewni radar Ground Master 400 Alpha o zasięgu instrumentalnym do 515 km.
Jesteśmy dumni, że możemy wesprzeć Albanię szybką dostawą sprawdzonego bojowo Ground Master 400 Alpha, powiedział Eric Huber, wiceprezes działu Surface Radars w Thales. Dzięki naszym zwiększonym mocom produkcyjnym i wsparciu ze strony naszego ekosystemu partnerskiego jesteśmy w stanie zapewnić szybki czas realizacji pilnych wniosków operacyjnych. Ground Master 400 Alpha zapewni niezawodną, wysokowydajną zdolność do dużej mobilności, aby zaspokoić potrzeby Albanii w zakresie nadzoru powietrznego i suwerenności.
Przypomnijmy, że na zakup 13 stacji GM400α zdecydowała się podczas Paris Air Show 2023 Indonezja (dostawy są realizowane w partnerstwie z indonezyjską PT Len Industri), podczas gdy w tym samym czasie Estonia zdecydowała się na pozyskanie dwóch radarów w wariancie GM403α.
GM400α miał swoją premierę 15 listopada 2021. W porównaniu ze starszym GM400, charakteryzuje się pięciokrotnie większą mocą przetwarzania, przy wykorzystaniu algorytmów uczenia maszynowego (sztucznej inteligencji) i ponad 10-procentowym zwiększeniem zasięgu instrumentalnego.
Trójwymiarowy radar, wyposażony w antenę z aktywnym skanowaniem elektronicznym AESA (Active Electronically Scanned Array) w technologii azotku galu (GaN), pracującą w paśmie S, zapewniającą zasięg wykrywania celów aerodynamicznych do wspomnianych 515 km (278 mil morskich), charakteryzuje się zwiększonym poziomem zabezpieczeń cybernetycznych.
Przeznaczony jest do zapewniania jednolitego zobrazowanie sytuacji powietrznej (Recognized Air Picture, RAP) w czasie rzeczywistym, wykrywając i identyfikując takie cele jak samoloty (w tym trudnowykrywalne), pociski rakietowe (w tym hipersoniczne i balistyczne), śmigłowce oraz bezzałogowce. GM400α może też śledzić cele nisko lecące na bliskich dystansach, po cele wysokościowe na największych odległościach zasięgu instrumentalnego.
Wzrost powierzchni pokrycia, w porównaniu z GM400, wynosi ponad 20% i to bez wzrostu energii elektrycznej, wymaganej do zasilania nadajnika i odbiornika. Interwał skanowania przestrzeni powietrznej wynosi 6 sekund, a zakres w elewacji wynosi 40%. Producent zapewnia, że radar wymaga jedynie 30 godzin konserwacji rocznie, a średni czas pomiędzy poważnymi awariami wynosi ponad 3000 godzin, co zapewnia dostępność operacyjną na poziomie 98,5%. Urządzenie o masie 10 ton można transportować w standardowym 20-stopowym kontenerze ISO.
Rodzina radarów AESA 3D dozoru przestrzeni powietrznej Ground Master obejmowała dotąd warianty oznaczone jako GM60, GM200 i GM400, które zostały opracowane przez Thales Raytheon System (TRS). Stacje współdzielą ze sobą około 80% komponentów, gdyż są oparte na platformie SR3D. Eksportem radarów zajmuje się także niderlandzki oddział Thales Nederland, który uzyskał ostatnio zamówienia od Szwecji, Litwy i Królestwa Niderlandów. Francja z kolei sfinansowała zakup dla Ukrainy dwóch systemu obrony powietrznej krótkiego Thales Air Defence z radarami GM200 MM/A (wcześniej zamówiła je Gruzja, wraz z GM403).
Jeśli chodzi o obecne zdolności w zakresie radiolokacji w wojskach lotniczych Albanii, dysponują one stacjonarnym radarem z anteną z aktywnym skanowaniem elektronicznym AESA (Active Electronically Scanned Array) typu AN/FPS-117 (wariant mobilny to AN/TPS-77) produkcji amerykańskiej spółki Lockheed Martin. W listopadzie 2020 został on rozmieszczony i uruchomiony na szczycie Mida w pobliżu Pukë, w ramach inwestycji rządów USA i Albanii o wartości 41 mln USD (z czego wkład amerykański to 3 mln USD) w ramach wsparcia Zintegrowanego Systemu Obrony Powietrznej i Przeciwrakietowej NATO (NATINAMDS – NATO Integrated Air and Missile Defence System).
L'Albanie officialise sa commande d'un radar de surveillance aérienne GM400 à @thalesgroup
Avec mon homologue @pvengu hier au @salondubourget pour la signature du contrat commercial, faisant suite à la signature le 16 mai dernier à Tirana de l'arrangement technique.… pic.twitter.com/FlqoFOvxgF
— Sébastien Lecornu (@SebLecornu) June 19, 2025
📍Paris
🇫🇷🇦🇱 Kënaqësi të takoja sërish homologun francez @SebLecornu pak javë pas vizitës së tij në Tiranë.
Vijojmë me hapa të shpejtë bashkëpunimin për rritjen e gatishmërisë operacionale dhe specializimin e personelit tonë.
Partneriteti strategjik me Francën përbën një… pic.twitter.com/u097Ozulgk
— Pirro Vengu (@pvengu) June 19, 2025