Defence & Space

Eurosatory 2026: L3Harris oferuje Polsce samoloty AEW&C AERISX i współpracę przemysłową

Podczas tegorocznej wystawy Eurosatory, koncern L3Harris promował swój samolot wczesnego ostrzegania AERIS X. O jego możliwościach i ofercie dla Polski z magazynem MILMAG…

2026-06-26 | Grzegorz Sobczak | 6 minut

Otwarcie Centrum Elektroniki Militarnej w gdyńskim OBR CTM

W piątek, 26 czerwca 2026, we wchodzącym w skład Polskiej Grupy Zbrojeniowej (PGZ), Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Centrum Techniki Morskiej (OBR CTM) w Gdyni odbyła się…

2026-06-26 | Przemysław Gurgurewicz | 4 minuty

Politycy kontra armia, czyli krótka historia polskiej modernizacji

Są w polskiej polityce obronnej tematy, które wracają regularnie niczym bumerang. Nie dlatego, że wojskowi nie wiedzą, czego potrzebują, ale głównie dlatego, że od lat politycy pytają żołnierzy…

2026-06-26 | Sławek Zagórski | 8 minut

Polskie bezpieczeństwo w cieniu politycznych sporów

Polska w końcu buduje sieć bezpieczeństwa. Traktaty z Londynem i Paryżem oraz umowa z Berlinem wzmacniają pozycję Warszawy. Ważne jednak by była zgoda ponad podziałami politycznymi.…

2026-06-19 | Sławek Zagórski | 6 minut

MON: Trwa nabór do programu akceleracyjnego NATO DIANA 2027

Trwa nabór do kolejnej edycji programu akceleracyjnego NATO DIANA. Innowatorzy z państw członkowskich NATO mogą zgłaszać swoje rozwiązania odpowiadające na sześć nowych wyzwań…

2026-06-15 | Redakcja | 3 minuty

Od formowania do pełnej gotowości. Generał Molenda przekazał dowodzenie cyberwojskami

W Muzeum Wojska Polskiego odbyła się uroczystość przekazania obowiązków na stanowisku dowódcy Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni pomiędzy gen. dyw. Karolem Molendą a gen.…

2026-06-15 | Redakcja | 6 minut

„Z wiatrem i pod wiatr – lotnictwo cywilne” najlepszą nową wystawą stałą w Polsce – nagroda przyznana

Nowa wystawa stała „Z wiatrem i pod wiatr – lotnictwo cywilne” w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie zdobyła główną nagrodę w kategorii „Nowe i zmodernizowane wystawy…

2026-05-27 | Redakcja | 5 minut

Nowy, lotny eksponat w Muzeum Lotnictw Polskiego – jeden z dwóch na świecie PW-2D Gapa

Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie pomyślnie oblatało, po kilku miesiącach pracy, szybowiec PW-2D Gapa. Tym samym Muzeum ma kolejny latający eksponat jeden z dwóch…

2026-05-22 | Redakcja | 4 minuty

ATMOS WORKS rozpoczyna działalność w Polsce: logistyka orbitalna i architektura systemów podwójnego zastosowania

Niemiecka spółka ATMOS Space Cargo GmbH uruchamia dziś ATMOS WORKS, swoją dedykowaną spółkę technologii kosmicznych strategicznych dla bezpieczeństwa państwa, z siedzibą…

2026-06-24 | Redakcja | 4 minuty

Polska rakieta ILR-33 Bursztyn 2K bliżej lotów komercyjnych

W Łukasiewicz – Instytucie Lotnictwa zakończył się z sukcesem test funkcjonalny systemu wynoszenia rakiety ILR-33 Bursztyn 2K, dopasowanej do wymagań projektu SUBCOM. To ważny…

2026-06-23 | Redakcja | 3 minuty

Politycy kontra armia, czyli krótka historia polskiej modernizacji

Są w polskiej polityce obronnej tematy, które wracają regularnie niczym bumerang. Nie dlatego, że wojskowi nie wiedzą, czego potrzebują, ale głównie dlatego, że od lat politycy pytają żołnierzy…

2026-06-26 | Sławek Zagórski | 8 minut

Francja zatrzymała tankowiec rosyjskiej Floty Cieni: Deliver

W pobliżu włoskiej Sycylii, Marynarka Wojenna Francji zatrzymała płynący pod banderą Kamerunu tankowiec Deliver, należący do rosyjskiej Floty Cieni.

2026-06-25 | Rafał Muczyński | 4 minuty

Eurosatory 2026: L3Harris oferuje Polsce samoloty AEW&C AERISX i współpracę przemysłową

Podczas tegorocznej wystawy Eurosatory, koncern L3Harris promował swój samolot wczesnego ostrzegania AERIS X. O jego możliwościach i ofercie dla Polski z magazynem MILMAG…

2026-06-26 | Grzegorz Sobczak | 6 minut

Otwarcie Centrum Elektroniki Militarnej w gdyńskim OBR CTM

W piątek, 26 czerwca 2026, we wchodzącym w skład Polskiej Grupy Zbrojeniowej (PGZ), Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Centrum Techniki Morskiej (OBR CTM) w Gdyni odbyła się…

2026-06-26 | Przemysław Gurgurewicz | 4 minuty

Targi Granice 2026: Uniforce prezentuje chorwackie drony FPV Orqa

Podczas IX edycji Wschodnich Targów Ochrony Granic Granice 2026, spółka Uniforce z Poznania zaprezentowała rodzinę dronów FPV wraz z systemem sterowania z goglami chorwackiej spółki…

2026-06-24 | Rafał Muczyński | 4 minuty

Belgia odebrała pierwszy śmigłowiec Airbus H145M

Europejska spółka Airbus Helicopters przekazała Ministerstwu Obrony Belgii pierwszy z 20 zamówionych śmigłowców wielozadaniowych H145M.

2026-06-24 | Rafał Muczyński | 4 minuty

Otwarcie Centrum Elektroniki Militarnej w gdyńskim OBR CTM

W piątek, 26 czerwca 2026, we wchodzącym w skład Polskiej Grupy Zbrojeniowej (PGZ), Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Centrum Techniki Morskiej (OBR CTM) w Gdyni odbyła się…

2026-06-26 | Przemysław Gurgurewicz | 4 minuty

Serwis systemu kierowania ogniem HIMARS i MLRS w Finlandii

Amerykańska spółka Lockheed Martin i fińska spółka Insta Advance ogłosiły budowę pierwszego w Europie centrum serwisowego systemu kierowania ogniem CFCS wieloprowadnicowych wyrzutni…

2026-06-26 | Rafał Muczyński | 4 minuty

Otwarcie Centrum Elektroniki Militarnej w gdyńskim OBR CTM

W piątek, 26 czerwca 2026, we wchodzącym w skład Polskiej Grupy Zbrojeniowej (PGZ), Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Centrum Techniki Morskiej (OBR CTM) w Gdyni odbyła się…

2026-06-26 | Przemysław Gurgurewicz | 4 minuty

Serwis systemu kierowania ogniem HIMARS i MLRS w Finlandii

Amerykańska spółka Lockheed Martin i fińska spółka Insta Advance ogłosiły budowę pierwszego w Europie centrum serwisowego systemu kierowania ogniem CFCS wieloprowadnicowych wyrzutni…

2026-06-26 | Rafał Muczyński | 4 minuty

Łódź: Ogromne zainteresowanie współpracą z Grupą PGZ

Na VI Regionalne Forum Polskiego Przemysłu Zbrojeniowego w Łodzi przybyli przedstawiciele blisko 200 firm z województwa łódzkiego zainteresowanych nawiązaniem relacji biznesowych z Grupą PGZ.

2026-06-25 | Redakcja | 4 minuty

GROTowisko wystartuje już po raz szósty

Pod koniec miesiąca w dniach, 27-28 czerwca 2026 odbędzie się szósta edycja konferencji GROTowisko-26, której głównym celem jest wymiana doświadczeń związanych z eksploatacją karabinka…

2026-06-25 | Redakcja | 2 minuty
Shooting

Oferta Atena Gun cz. 2 – Wonder Nines i inne „dziewiątki”

W świecie broni strzeleckiej utarły się pewne typy uzbrojenia, które stanowią uniwersalne optimum i nic nie wskazuje na to, że zostaną w najbliższym czasie zdjęte z piedestału.…

2026-06-26 | Michał Ihnatów | 11 minut

Moduły MPSa trafiają do sklepów

Fabryka Broni Łucznik-Radom wyprodukowała pierwszy zestaw modułów do pistoletów MPS. Do sprzedaży trafiają nowe chwyty w trzech odmianach, w tym również Army, spusty oraz podniesione…

2026-06-26 | Jakub Link-Lenczowski | 2 minuty

Moduły MPSa trafiają do sklepów

Fabryka Broni Łucznik-Radom wyprodukowała pierwszy zestaw modułów do pistoletów MPS. Do sprzedaży trafiają nowe chwyty w trzech odmianach, w tym również Army, spusty oraz podniesione…

2026-06-26 | Jakub Link-Lenczowski | 2 minuty

A914 – nowa kabura IWB od FALCO Holsters i GBGuns

A914 to hybrydowej konstrukcji kabura IWB opracowana przez FALCO Holsters – słowackiego producenta  z wieloletnią tradycją – we współpracy z  GBGuns, kanałem strzeleckim prowadzonym…

2026-06-25 | Michał Ihnatów | 4 minuty

Oferta Atena Gun cz. 2 – Wonder Nines i inne „dziewiątki”

W świecie broni strzeleckiej utarły się pewne typy uzbrojenia, które stanowią uniwersalne optimum i nic nie wskazuje na to, że zostaną w najbliższym czasie zdjęte z piedestału.…

2026-06-26 | Michał Ihnatów | 11 minut

Moduły MPSa trafiają do sklepów

Fabryka Broni Łucznik-Radom wyprodukowała pierwszy zestaw modułów do pistoletów MPS. Do sprzedaży trafiają nowe chwyty w trzech odmianach, w tym również Army, spusty oraz podniesione…

2026-06-26 | Jakub Link-Lenczowski | 2 minuty

Zakup wiatrówki jako początek przygody ze strzelectwem

Wiatrówka od lat pozostaje jednym z najczęstszych wyborów w kwestii sprzętu strzeleckiego dla niedoświadczonego strzelca. Odpowiednio wybrany model pozwala ćwiczyć cierpliwość i systematyczność, a jednocześnie…

2026-04-23 | Redakcja | 4 minuty

Euro Target Show 2026: RP ARMS

Sklep RP ARMS, debiutując na targach Euro Target Show 2026, zaprezentował szeroki przekrój oferty. Sprawdź jakie nowości czekają polskich strzelców w nadchodzącym czasie.

2026-04-09 | Michał Ihnatów | 1 minut

Letnia koszula trekkingowa Helikon-Tex Canopy dostępna

Helikon-Tex wprowadza do dystrybucji letnią koszulę trekkingową Canopy, prezentowaną po raz pierwszy na norymberskich targach Enforce Tac 2026. Wykonana z lekkiej nylonowej tkaniny, cechować…

2026-06-26 | Michał Ihnatów | 1 minut

Miękka kamizelka kuloodporna Titanium Tactical QR I od greckiego Anorak

Grecka spółka Anorak ma w swojej ofercie miękką kamizelkę kuloodporną Titanium Tactical QR I dostępną w sprzedaży od 599 do 738 EUR.

2026-06-23 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Pasy nośne WBP Rogów – po co, dlaczego i który wybrać?

Wytwórnia Broni Jacek Popiński posiada w ofercie pasy nośne w wielu wariantach: ALFA, BETA, GAMMA, DELTA, EPSILON, DZETA. Do testów otrzymaliśmy  pełen zestaw.…

2026-06-11 | Arkadiusz Palacz | 18 minut

Strzelectwo od podstaw, cz. 5 – Jak wybrać pierwszą broń?

Doczekaliśmy się. Mamy już za sobą kurs, egzamin, badania, policyjne kontrole i kompletowanie dokumentów. Otrzymaliśmy legitymację osoby dopuszczonej do posiadania broni, w szufladzie mamy…

2026-02-16 | Tomasz Karasiński | 35 minut

Czasowy zakaz przenoszenia broni w Gdańsku

Na etapie opiniowania znajduje się projekt rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wprowadzenia czasowego zakazu noszenia broni lub przemieszczania jej w stanie…

2026-06-05 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Legitymacja PZSS w mObywatel dostępna już teraz!

Od 27 maja, użytkownicy aplikacji mobilnej mObywatel mają możliwość zawrzeć w niej cyfrowe wersje dokumentów potwierdzających aktualne uprawnienia strzeleckie PZSS. Nowa funkcja…

2026-05-28 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Pasy nośne WBP Rogów – po co, dlaczego i który wybrać?

Wytwórnia Broni Jacek Popiński posiada w ofercie pasy nośne w wielu wariantach: ALFA, BETA, GAMMA, DELTA, EPSILON, DZETA. Do testów otrzymaliśmy  pełen zestaw.…

2026-06-11 | Arkadiusz Palacz | 18 minut

KJI K950 Carbon – statyw dla wymagających sportowców

Koncepcja podstaw trójnożnych w strzelectwie na dobre zagnieździła się w umysłach strzelców. Pomysł wykorzystywania „tripodów” nabrał formy w trakcie trwania II wojny w Zatoce Perskiej, a wyklarował…

2026-06-10 | Jarosław Lis | 10 minut

Delta Long Range Weekend 2026 – kolejna edycja już 19 września

Kolejna edycja Delta Long Range Weekend odbędzie się już 19 września. Strzelasz mid-range, long range lub extreme long-range? Sprawdź się…

2026-06-10 | Michał Ihnatów | 3 minuty
Obrona Cywilna

POL-PLAN: mobilne hale modułowe dla europejskich sił zbrojnych

POL-PLAN działa nieprzerwanie od 1983 roku co czyni ją najdłużej funkcjonującym w Polsce producentem plandek, hal namiotowych i namiotów. Spółka specjalizuje się w projektowaniu oraz produkcji specjalistycznych…

2026-06-22 | Jakub Link-Lenczowski | 6 minut

Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej 2027–2031

Po przyjęciu pierwszego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 rząd przygotowuje kolejny dokument wykonawczy, który ma wyznaczyć kierunki rozwoju systemu w perspektywie pięcioletniej.

2026-06-20 | Piotr Leśniak | 8 minut

Sztuczna inteligencja pomoże służbom MSWiA w walce z pożarami, przestępczością i w ochronie granic

Sztuczna inteligencja pomoże służbom podległym MSWiA w walce z pożarami, przestępczością, i w ochronie granic. Wiceszef MSWiA Tomasz Szymański wziął udział w pierwszym posiedzeniu specjalnego…

2026-05-08 | Redakcja | 4 minuty

Media publiczne łączą siły w walce z dezinformacją

Kłamstwa, półprawdy, manipulacja. Płytki przekaz, gra na emocjach, nadmiar informacji – tak wygląda dziś codzienność konsumenta mediów. Powodem takiej sytuacji jest nie tylko niespotykana…

2026-05-07 | Redakcja | 6 minut

„Gdzie się ukryć” – 83 tys. lokalizacji dla blisko 24 mln osób

Aplikacja „Gdzie się ukryć”, przygotowana przez Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej, obejmuje już ponad 83 tysiące miejsc doraźnego schronienia na terenie całego…

2026-06-20 | Piotr Leśniak | 3 minuty

PROTEGA 2026: Rozwiązania Exflo – zbiorniki wody pitnej i nie tylko

Targi PROTEGA 2026 były okazją na zapoznanie się z szeroką ofertą polskiej spółki Exflo, która zajmuje się produkcją różnego rodzaju zbiorników wody –…

2026-06-15 | Michał Ihnatów | 1 minut

PROTEGA 2026: Filtry LifeStraw oraz apteczki SURVIVAL od Sportimi

Sportimi, polski dystrybutor marek outdoorowych, zaprezentował na poznańskich targach PROTEGA 2026 część oferty kierowaną dla Obrony Cywilnej. W filmowej relacji poznasz produkty…

2026-05-29 | Michał Ihnatów | 1 minut

Puszcza Solska bezpieczna. Strażacy opanowali żywioł. Zespół ds. AI rozpoczyna prace w MSWiA – podsumowanie pierwszego tygodnia maja

Około 1000 strażaków wzięło udział w gaszeniu pożaru Puszczy Solskiej na Lubelszczyźnie. Obecnie trwa dogaszanie pogorzeliska, które ma zająć około tygodnia. W MSWiA odbyło…

2026-05-11 | Redakcja | 3 minuty

Od zakupu do realnej gotowości. Systemowe wyzwania gmin po wdrożeniu Programu OLiOC część 2

Wejście w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej zapoczątkowało największy od dekad proces odbudowy materialnego potencjału ochronnego państwa na poziomie…

2026-02-24 | Piotr Leśniak | 6 minut

Od zakupu do realnej gotowości. Systemowe wyzwania gmin po wdrożeniu Programu OLiOC część 1

Wejście w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej zapoczątkowało długotrwały i skomplikowany proces odbudowy materialnego potencjału ochronnego państwa na poziomie…

2026-02-23 | Piotr Leśniak | 7 minut

Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej 2027–2031

Po przyjęciu pierwszego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 rząd przygotowuje kolejny dokument wykonawczy, który ma wyznaczyć kierunki rozwoju systemu w perspektywie pięcioletniej.

2026-06-20 | Piotr Leśniak | 8 minut

Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC) – kogo obejmuje?

Ministerstwo Cyfryzacji informuje o szczegółach nowelizacji ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, wdrażającej dyrektywę NIS2, rozszerzającą katalog podmiotów objętych obowiązkami w zakresie cyberbezpieczeństwa.

2026-04-20 | Redakcja | 3 minuty

PROTEGA 2026: Filtry LifeStraw oraz apteczki SURVIVAL od Sportimi

Sportimi, polski dystrybutor marek outdoorowych, zaprezentował na poznańskich targach PROTEGA 2026 część oferty kierowaną dla Obrony Cywilnej. W filmowej relacji poznasz produkty…

2026-05-29 | Michał Ihnatów | 1 minut

UF PRO prezentuje lekką bluzę P-40 Responder Shirt

UF PRO rozwija katalog odzieży na wysokie temperatury z P-40 Responder Shirt, lekką bluzą o krótkim rękawie. Stanowiąca minimalistyczną wersję bluzy combat shirt, zaprojektowana…

2026-05-22 | Michał Ihnatów | 4 minuty

27. Międzynarodowe Targi Ochrony Pracy, Pożarnictwa i Ratownictwa SAWO

Rekordowa edycja Międzynarodowych Targów Ochrony Pracy, Pożarnictwa i Ratownictwa SAWO dobiegła końca. Dzięki obecności ponad 300 wystawców minione 3 dni były niepowtarzalną…

2026-04-16 | Redakcja | 6 minut

PROTEGA 2025: Mactronic z oświetleniem dla Obrony Cywilnej

Mactronic, polski producent rozwiązań oświetleniowych – od latarek ręcznych po najaśnice i lampy – zaprezentował swoją ofertę na pierwszych targach obrony cywilnej PROTEGA 2025…

2025-11-24 | Michał Ihnatów | 4 minuty
Kalendarium

Inauguracja nowego cyklu spotkań Akademii Bronioznawcy

Od października 2025 roku rusza kolejny cykl comiesięcznych spotkań historycznych organizowanych przez Stowarzyszenie Miłośników Dawnej Broni i Barwy oraz Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Cykl wykładów…

2025-10-23 | Tomasz Świątkowski | 2 minuty

Zbliża się III Międzynarodowy Kongres Antyterrorystyczny

W dniach 21-22 maja 2025 na Uniwersytecie WSB Merito we Wrocławiu odbędzie się trzecia edycja Międzynarodowego Kongresu Antyterrorystycznego. To prestiżowe wydarzenie, gromadzi uznanych ekspertów krajowych i zagranicznych.

2025-05-09 | Redakcja | 2 minuty

Szkolenie Team99 Academy poziom LVL3, czyli balistyka zewnętrzna w teorii i praktyce

W dniach 22 i 23 listopada br. Team99 Academy zorganizowała trzeci etap nauki strzelania dalekodystansowego. Tym razem zajęcia praktyczne odbyły się na strzelnicy w Skarżysku-Kamiennej.

2024-12-01 | Grzegorz Sobczak | 7 minut

Szkolenie Long Range Shooting Team99 Academy LVL2, czyli kto nie liczy, ten nie trafia

W sobotę 28 września Team99 Academy zorganizowała kolejny etap szkolenia w zakresie strzelectwa dalekodystansowego – tym razem na poziomie LVL2. Zajęcia odbywały się…

2024-09-30 | Grzegorz Sobczak | 6 minut

Inauguracja nowego cyklu spotkań Akademii Bronioznawcy

Od października 2025 roku rusza kolejny cykl comiesięcznych spotkań historycznych organizowanych przez Stowarzyszenie Miłośników Dawnej Broni i Barwy oraz Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Cykl wykładów…

2025-10-23 | Tomasz Świątkowski | 2 minuty

Zbliża się III Międzynarodowy Kongres Antyterrorystyczny

W dniach 21-22 maja 2025 na Uniwersytecie WSB Merito we Wrocławiu odbędzie się trzecia edycja Międzynarodowego Kongresu Antyterrorystycznego. To prestiżowe wydarzenie, gromadzi uznanych ekspertów krajowych i zagranicznych.

2025-05-09 | Redakcja | 2 minuty

Nowe zawody taktyczne na mapie Polski, czyli relacja z Defcon One 2024

Kurz po zawodach Defcon One zdecydowanie już opadł, siniaki poznikały, a emocje nadal nas trzymają. Te intensywne dwa dni przyniosły niezapomniane wspomnienia oraz wyzwania,…

2024-11-20 | Klaudia Lazar | 8 minut

MCS Bochnia zaprasza na zawody „Solny Garnizon”

Zapraszamy wszystkich chętnych na zawody strzeleckie, organizowane 13 października przez Solny Garnizon, na strzelnicy Małopolskiego Centrum Strzelectwa w Bochni.

2024-09-24 | Redakcja | 2 minuty

Atak Rosji na Ukrainę [Dzień dwieście czterdziesty siódmy]

28 października 2022. Dwieście czterdziesty siódmy dzień wojny Rosji z Ukrainą. Relacja na żywo na łamach Magazynu Militarnego MILMAG.

28 października 2022. Dwieście czterdziesty siódmy dzień wojny Rosji z Ukrainą. Rosja systematycznie wypiera się, że używa irańskiej amunicji krążącej Shahed-136 (a także mniejszych Shahed-131 czy większych Mohajer-6 i Arash/Kian-2), a Iran wypiera się, że takowe dostarcza (16 października pojawiła się informacja o planach dostawy pocisków balistycznych Fateh-110 o zasięgu 300 km i Zulfikar o zasięgu 700 km). I to wszystko pomimo pojawiających się fotografii czy nagrań wideo potwierdzających ten fakt. Prezydent Wołodymyr Zełenski opublikował więc fotografię z jednym z przechwyconych tzw. dronów kamikaze Shahed-131:

Dobry wieczór, wojownicy światła! Energiczni ludzie, którzy są zawsze gotowi do walki! 246. dzień dobiega końca. Kontynuujemy nasz opór. Agresor kontynuuje swój terror. Ponownie jesteśmy atakowani z nieba przez stado ich wron.

W ciągu dwóch dni wystrzelono ponad 30 dronów. Obrońcy naszego nieba zapobiegli przedostawaniu się sępów wroga na tyły kraju i zestrzelili 23 Shahedu. Ponadto kierowany pocisk rakietowy Ch-59 Owod, dwa śmigłowce szturmowe Ka-52 i samolot szturmowy Su-25 zostały zamienione w złom. W sumie od początku wojny, Rosja przeprowadziła 4500 uderzeń rakietowych i ponad 8000 nalotów. Ale walczymy, zestrzelimy więcej.

Dziękuję strażnikom naszego nieba. Jestem wdzięczny wszystkim, którzy brali udział w zbieraniu funduszy na „łapaczy” takich „Shahedów”. Tylko na platformie U24 jest to 665 000 osób z 70 krajów. Razem z pewnością zatrzasniemy skrzydła wszystkich metalowych potworów, bez względu na to, ile z nich i skąd lecą w kierunku Ukrainy. Samoloty wroga upadną. Wrogie helikoptery upadną. „Shahedy” spadną. Tylko naród ukraiński nie upadnie! Bohaterscy ludzie, którzy na pewno przejdą do historii świata. Właściwie jak ten dzień. To już historia.

Zegar wybił już północ. Jest już 28 października. Każdego roku tego dnia świętujemy wyzwolenie Ukrainy od nazistowskich okupantów. Składamy hołd Ukraińcom, którzy walczyli i pokonali nazizm podczas II wojny światowej. Dziś to robimy, trzymając nie kwiaty w naszych rękach, ale broń. Dziś zachowanie pamięci o wyczynach naszych przodków oznacza ochronę ich osiągnięć. Pamiętamy o wypędzeniu nazistów, zbliżamy się do wypędzenia raszystów.

Zło, które wydawało się ostatecznie pokonane i spalone do gołej ziemi w 1945 r. odradza się z popiołów 80 lat później. Staje na nogi. Staje się to możliwe. Jak do tego doszło? To nie do przyjęcia. I bardzo szybko. Tak jak jeden dzień zmienia się w inny. Natychmiast. Nowy dzień i nowe zło nadchodzą natychmiast. W momencie, gdy świat tego nie zauważa. Niektórzy są śpiący, niektórzy już śpią. Niektórzy nie zwracają uwagi. Niektórych to nie obchodzi. Ogólnie rzecz biorąc, wszyscy milczą i myślą tak samo: nie będzie to miało wpływu. Wojna jest gdzieś daleko. Gdzieś w Naddniestrzu. To jest problem Mołdawian. Gdzieś w Abchazji i Osetii. To jest problem Gruzinów. Gdzieś na Krymie i Donbasie. To jest problem Ukraińców. Nie wpłynie to na nas. Nie spowoduje to dla nas szkód. Nie przyjdą po nas. Niestety, w rezultacie staje się problemem wszystkich.

Wcześniej czy później wspomnienia o strasznej wojnie stają się straszną rzeczywistością. Sąsiad staje się agresorem. Agresor staje się terrorystą. A nazizm staje się przykładem do naśladowania. Może mieć nowy wygląd, z nowymi hasłami, ale z tym samym celem. Niestety nie pochodzi z książek, z których o tym wiemy. Wiemy, jak zło mogło włamać się do twojego domu w ostatnim stuleciu, osiem lat temu i osiem miesięcy temu. Naruszyć zachodnie granice lub przybyć z północy, wschodu i z anektowanego Krymu. Atakuje spokojne miasta bombami lub pociskami manewrującymi.

Zaminowali Kachowską Elektrownię Wodną i zajęli Zaporoską Elektrownię Jądrową. Zrzucali bomby pomimo czerwonego krzyża lub napisu „Dzieci”. Kradnij ziarno zgodnie z planem wywołania głodu na całej planecie. Uprowadzają i deportują ludzi. Uprowadzają i deportują dzieci. Forma zła uległa zmianie, ale jego esencja pozostała niezmieniona.

Zło zawsze zaczyna się w ten sam sposób. Najeźdźcy nazywają siebie wyzwolicielami. Inwazja nazywa się samoobroną. 80 lat temu naród ukraiński bronił swojej ziemi. A wrogi blitzkrieg wroga okazał się porażką.

Zło zawsze działa w ten sam sposób. Zabija cywilów, zapewniając, że trafia tylko w cele wojskowe. Organizuje blokady i obozy filtracyjne. A Syrec staje się Ołeniwką [obóz koncentracyjny w Syrec ustanowiony w 1942, obecnie dzielnika Kijowa]. Niszczy miasta i wsie. A Koriukówka staje się Buczą [1 i 2 marca 1943 miała miejsce masakra mieszkańców Koriukówka dokonana przez oddziały SS przy pomocy kolaborantów węgierskich. Pretekstem był napad partyzantów radzieckich na miejscowy niemiecki garnizon. Rozstrzelanych zostało wówczas co najmniej 6700 osób, w tym kobiety, dzieci i starcy; przeżyły tylko pojedyncze osoby. Zabudowa została spalona].

Ale wcześniej czy później ujawnią się zbrodnie wojenne. Reakcja świata staje się bolesna. Polityka łagodzenia staje się trudnym środkiem zaradczym. Zło znajduje się w zugzwang [sytuacja w szachach, w której wykonanie ruchu powoduje natychmiastowe pogorszenie pozycji strony będącej na posunięciu].

Więc zło zawsze kończy się w ten sam sposób. Okupujący staje się kapitulatorem. Najeźdźca staje się zbiegiem. Przestępcy wojenni stają się oskarżonymi, agresja staje się wyrokiem. Zniszczenie staje się zadośćuczynieniem. Sprzęt wroga staje się eksponatami muzealnymi. Czyny dziadków stają się zwycięstwami wnuków.

Dzień wyzwolenia Ukrainy od nazistów 247 dnia naszej walki staje się symbolem: celem naszej walki zdecydowanie staje się wyzwolenie naszej Ukrainy. Zajęte terytorium staje się wolne. Tak było zawsze w przeszłości i na pewno tak będzie w przyszłości. W przyszłości Chersoń, Donbas, Ługańsk, Krym. Ponieważ nasza ziemia zawsze staje się wolna. Opór staje się dumą. Walka staje się zwycięstwem. A Ukraina się zjednoczy!

Dziś jedyną taktyką Rosji stał się terror. Porażka jest jedynym możliwym rezultatem takiej taktyki. Terror stał się dowodem ich słabości i sprawdzianem naszej odporności. Nie złamie nas ostrzał. Rakiety wroga na naszym niebie są mniej przerażające niż słuchanie hymnu wroga na naszej ziemi. Nie boimy się ciemności. Najciemniejsze czasy dla nas nie są pozbawione światła, ale są pozbawione wolności. Nasi wojownicy są silni, ochotnicy są niestrudzeni, partnerzy są niezawodni, a ludzie niezłomni.

Druga armia świata będzie coraz mniejsza. Straty wroga będą coraz większe. Jestem przekonany, że propaganda wroga nie działa, prowokacje nie działają, groźby nie przerażają. Żadna ciężka zima również nas nie przestraszy. Wiemy, że najciemniejsza noc jest zawsze przed świtem. Wiemy, że wszyscy najeźdźcy uciekają z naszej ziemi w ten sam sposób. Kolaboranci i samozwańczy „gubernatorzy” kończą tak samo. Reichskommisariaty i quasi-republiki umierają jednakowo. I wszystkie nasze miasta na pewno będą miały nasze flagi. Zarówno Junkers, jak i dron kamikadze spadają jednakowo. A na naszym niebie na pewno będą nasze ptaki, nasze błękitne niebo, nasza „Mrija”!

Chwała wszystkim, którzy walczyli przeciwko nazizmowi podczas II wojny światowej! Chwała wszystkim, którzy dziś walczą o Ukrainę! Chwała naszemu ludowi, który przejdzie do historii! Chwała Ukrainie! (Atak Rosji na Ukrainę [Dzień dwieście czterdziesty szósty]).

28 października 2022. Dwieście czterdziesty siódmy dzień wojny Rosji z Ukrainą. Relacja na żywo na łamach Magazynu Militarnego MILMAG / Zdjęcie: Prezydent Ukrainy

  • godz. 21.36: Polska: zniesiono uproszczoną procedurę zatrudniania obywateli rosyjskich:

  • godz. 21.26: od 24 lutego Rosję opuściło 1140 zagranicznych spółek, ale ponad 1600 tam zostało:

  • godz. 21.02: straty rosyjskie: 2 zniszczone 2S33 Msta-SM2, trzecia uszkodzona i zdobyta:

  • godz. 20.58: Białoruś dostarczyła Rosji od marca 65 tys. ton amunicji w 1940 wagonach; największy transport był w kwietniu, kiedy dostarczono 22 535 tony:

  • godz. 20.36: Sąd w Rydze skazał Białorusina na 8 lat więzienia pod zarzutem szpiegostwa na rzecz władz białoruskich. Łotewskie służby specjalne twierdzą, że pozyskiwał informacje o obiektach wojskowych i wszystkie informacje utrwalił na zdjęciach i wideo.

  • godz. 20.23: S. Hajdaj: autostrada Swatowe-Kreminna prawie pod ukraińską kontrolą:

  • godz. 19.56: b. astronauta S. Kelly zebrał fundusze na karetki pogotowia, aby wesprzeć Ukrainę:

  • godz. 19.47: Kanada wyemituje obligacje do wsparcia Ukrainy:

  • godz. 19.37: siły rosyjskie ostrzelały 30 ukraińskich miejscowości:

  • godz. 18.09: A. Jermak: Uwaga, spoiler: dobra wiadomość. Nowy pakiet pomocy wojskowej USA dla Ukrainy o wartości 275 mln USD. Więcej amunicji do HIMARS i artylerii, broni i sprzętu. Dzięki naszym sojusznikom.

  • godz. 18.03: 25 października Inna Odaniec i mąż opuszczali stację benzynową w Dnieprze, gdy uderzył rosyjski pocisk. Ich samochód stanął w płomieniach i zamienił się w kulę ognia. Inna była w 8 miesiącu ciąży. Jej mąż Maksym walczy obecnie o życie w szpitalu.

  • godz. 17.51: Enerhoatom: ok. 100 pracowników Zaporoskiej EJ podpisało kontrakty z Rosatomem; 6700 odmówiło:

  • godz. 17.41: zniszczony rosyjski T-90M Proryw-3:

  • godz. 17.38: H. Clinton poparła A. Nawalnego i wezwała świat do zjednoczenia w celu powstrzymania wojny na Ukrainie: Cały świat musi się zjednoczyć i stanąć przeciwko Putinowi. Aby zakończyć jego agresywną wojnę na Ukrainie… Ale nie tylko rządy muszą działać: pokazuje nam Aleksiej Nawalny ile jeden odważny człowiek może zmienić.

  • godz. 17.35: Kanada nałożyła sankcje na kolejne 35 osób i 6 podmiotów z Rosji:

  • godz. 17.28: A. Jermak: Obchodzimy 99. rocznicę proklamacji Republiki Turcji, a strategicznemu partnerowi Ukrainy życzymy pokoju i pomyślności. Doceniamy poparcie Turcji dla integralności terytorialnej Ukrainy. Będziemy nadal rozwijać naszą współpracę na rzecz wzmacniania naszych państw.

  • godz. 17.19: rosyjskie zbrodnie wojenne w ciągu tygodnia:

  • godz. 17.17: szef MSZ Chin Wang Wenbin powiedział, że W. Putin jest gotowy do wznowienia negocjacji z USA i Ukrainą; ostatnio tak samo twierdził prezydent Gwinei Bissau, ale D. Pieskow zaprzeczył:

  • godz. 17.10: od 30 października Rosjanie będą zmuszać mieszkańców o. zaporoskiego do przyjęcia rosyjskiego obywatelstwa:

  • godz. 17.05: D. Kułeba: Otrzymałem dzisiaj telefon od irańskiego ministra spraw zagranicznych Hosejna Amira Abdollahijana, w trakcie którego zażądałem od Iranu natychmiastowego zaprzestania dopływu broni do Rosji używanej do zabijania cywilów i niszczenia krytycznej infrastruktury na Ukrainie.

  • godz. 17.04: USA wysłały do Ukrainy 2,3 mln szczepionek Pfizer-BioNTech na COVID-19:

  • godz. 16.59: M. Podoljak: Putin chciałby wrócić do 23.02, kiedy Rosja nie była wyrzutkiem. Ale jesteśmy w październiku: Putin to krwawy tyran, Rosja to państwo terrorystyczne. Dzisiejsze przemówienie prezydenta Niemiec – werdykt dla rosyjskiej fantazji o słabej Europie. Nowa formuła „Steinmeier”: maksymalne wsparcie wojskowe/finansowe dla Ukrainy:

  • godz. 16.45: W. Kłyczko: regularne dostawy prądu w Kijowie zostaną przywrócone w ciągu 2-3 tygodni:

  • godz. 16.42: irańska diaspora w Kijowie przemaszerowała okazując wsparcie dla Ukrainy i potępiając rząd irański za dostawy broni do Rosji:

  • godz. 16.14: od 1 stycznia 2023 r. Wielka Brytania kończy import rosyjskiego skroplonego gazu ziemnego i wspiera kraje na całym świecie w zmniejszaniu ich własnej zależności. Odcinamy fundusze Putina na jego nielegalną wojnę.

  • godz. 16.14: S. Szojgu poinformował W. Putina, że zakończono mobilizację 300 tys. poborowych, z których 82 tys. wysłano do Ukrainy:

 

 

  • godz. 15.43: USA nie ogłoszą planu wprowadzenia limitu ceny na rosyjską ropę przed wyborami uzupełniającymi do Kongresu 8 listopada:

  • godz. 15.06: Rosjanie wzmacniają siły w o. chersońskim:

  • godz. 14.57: 2K22 Tunguska w SZ Ukrainy:

  • godz. 14.53: Niemcy powinny porzucić stare schematy myślenia i nadzieję na Rosję, powiedział prezydent Niemiec Frank Walter-Steinmeier. Inwazję Rosji na Ukrainę nazwał atakiem na prawo do nienaruszalności granic.

  • godz. 14.40: Ukraińcy mieszkający w Rosji należą teraz do tych, którzy są teraz powołani do walki w totalnej wojnie Rosji z Ukrainą. Chcą mnie wysłać do walki z Ukraińcami, moim ludem. Nie będę do nich strzelał – powiedział Ukrainiec mieszkający w Rosji.

  • godz. 14.33: Rosji kończą się pociski, przestają atakować ukraińskie bazy wojskowe.

  • godz. 14.19: władze okupacyjne odsłoniły w Doniecku pomnik czekisty P. Sudopłatowa:

  • godz. 14.02: rosyjscy propagandyści teraz rutynowo wzywają do wojny totalnej, wymazywania ukraińskich miast z mapy, dalszego niszczenia infrastruktury cywilnej, mordowania cywilów, a nawet zabijania ukraińskich dzieci.

  • godz. 14.00: tymczasem na budynku siedziby MSZ Czech w Pradze:

  • godz. 13.58: ukraińscy żołnierze rozdają dziewczynkom w Bachmucie jedzenie i słodycze:
  • godz. 13.57: A. Jermak: „Na Zachodzie Bez Zmian”. Ta książka ostrzegała przed przyszłością, opowiadając o przeszłości. Wtedy ludzkość zlekceważyła ostrzeżenie. Zaowocowało to wieloma nowymi frontami i milionami nowych ofiar. Teraz historia się powtarza. Dziś, w rocznicę wyzwolenia Ukrainy od nazistów, Netflix ma premierę filmu opartego na tym utworze. Czy ludzkość wyciągnie teraz wnioski? Na Zachodzie Bez Zmian. Ale nadszedł czas, aby świat zaczął głośno mówić.

https://twitter.com/AndriyYermak/status/1585963373656678418?s=20&t=v7TIhFZzRgOcFKh1dqo18A

  • godz. 13.33: obywatele ukraińscy otrzymali prawo bezterminowego pobytu w Azerbejdżanie; wcześniej było ono ograniczone do 90 dni:

  • godz. 13.29: minister finansów S. Marczenko: Ukraina potrzebuje 38 mld USD rocznie na powojenną odbudowę:

  • godz. 13.27: ONZ nie widzi dowodów na to, że Ukraina pracuje nad bronią biologiczną:

  • godz. 13.05: eks-francuski VAB w SZ Ukrainy:

  • godz. 12.52: haubice FH70 w SZ Ukrainy:

  • godz. 12.43: M. Podoljak: Fantastycznie. Kreml oświadczył bezpośrednio za pośrednictwem Miedwiediewa: zniszczymy ukraiński system energetyczny i terroryzujemy miliony ludzi, dopóki Ukraina nie zgodzi się poddać. W rzeczywistości jest to oficjalne przyznanie się do terroryzmu na poziomie państwa. Jakie negocjacje można tu rozważać? Z kim?

  • godz. 12.29: W. Putin wprowadził pilota K. Jaroszenkę do Izby Obywatelskiej Federacji Rosyjskiej. W 2010 roku został aresztowany w Liberii pod zarzutem przygotowania do transportu dużej partii kokainy. Został później deportowany do Stanów Zjednoczonych, gdzie sąd uznał go winnym. W kwietniu 2022 roku pilot został wymieniony na amerykańskiego studenta T. Reeda, który został skazany w Rosji:

  • godz. 12.28: ukraiński T-64BM2 na robocie:

  • godz. 12.27: ukraińscy prawodawcy przedłożyli projekt ustawy uznającej Białoruś za „terytorium czasowo okupowane”, wzywając do wykluczenia Białorusi z organizacji międzynarodowych i uznając reżim Łukaszenki za bezprawny.

  • godz. 12.10: Norwegia nałożyła nowe sankcje na 30 urzędników i 7 osób prawnych z Rosji:

  • godz. 11.57: A. Duda: Rosja próbuje zamrozić wojnę na Ukrainie stosując taktykę nuklearnego zastraszania. Nieudowodnione twierdzenia Rosji, że Ukraina prawdopodobnie użyje „brudnej bomby”, są próbą powstrzymania Zachodu od udzielania pomocy, zamrożenia wojny, z którą „Rosja nie może sobie poradzić – powiedział polski prezydent A. Duda dla Ukrinform. Duda wezwał kraje zachodnie, aby nie poddawały się rosyjskiemu szantażowi i nadal pomagały Ukrainie, dopóki nie odzyska ona kontroli nad swoimi granicami.

  • godz. 10.55: FGM-148 Javelin w SZ Ukrainy:

  • godz. 10.25: prokuratura generalna Ukrainy informuje, że siły rosyjskie dopuściły się dotąd 42 616 zbrodni wojennych, 18 587 przestępstw przeciwko bezpieczeństwu narodowemu, 627 przedstawicieli rosyjskiej władzy jest oskarżanych o odpowiedzialność za zbrodnie (ministrowie i ich zastępcy, dowódcy wojskowi, oficjele, szefowie agencji federalnych, podżegacze i propagandziści wojenni), natomiast w działaniach wojennych zginęło 430 dzieci, a 822 zostało rannych:

  • godz. 10.10: wg brytyjskiego wywiadu, obecnie siły rosyjskie w Ukrainie są zdolne tylko do operacji defensywnych:

  • godz. 10.06: M. Błaszczak: Polski oficer, gen. dyw. Piotr Trytek dowódca 11. Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej stanie na czele międzynarodowej misji szkoleń dla wojsk ukraińskich. Będzie koordynował działania szkoleniowe na rzecz ukraińskich żołnierzy. To ogromna odpowiedzialność, ale także uznanie pozycji Polski na arenie międzynarodowej.

  • godz. 9.50: J. Stoltenberg powiedział na konferencji prasowej, że NATO nie może pozwolić W. Putinowi na zwycięstwo w Ukrainie, ponieważ byłoby to sygnałem dla wszystkich autorytarnych władców na świecie świata.

  • godz. 9.37: D. Kułeba: 26 listopada Ukraina czci pamięć milionów niewinnych ofiar ludobójstwa Hołodomoru w latach 1932-1933, sowieckiego sztucznego głodu na Ukrainie. Wzywamy parlamenty wszystkich państw do wsparcia Ukrainy poprzez uznanie Hołodomoru za ludobójstwo Ukraińców:

  • godz. 9.35: A. Jakunin pozostanie w norweskim areszcie:

  • godz. 9.33: A. Jermak: Wolność czy tyrania. Wybór musi być potwierdzany codziennie, co sekundę. Światowe demokracje nigdy nie powinny o tym zapomnieć.

  • godz. 9.17: Wiktoria i Ihor, córka i ojciec, z Państwowej Służby Pogranicznej Ukrainy wraz z psami pracującymi do wykrywania broni, amunicji i ładunków wybuchowych:

  • godz. 9.06: Baykar Makina zbuduje zakład montażu bbsl Bayraktar TB2 w Ukrainie w ciągu 2 lat:

  • godz. 8.56: w ciągu doby w o. donieckim w rosyjskich atakach zginęło 4 cywilów, a 9 zostało rannych:

  • godz. 8.53: ukraiński atak amunicją precyzyjną GMLRS na rosyjski most pontonowy w pobliżu Mostu Antonowskiego:

  • godz. 8.44: straty rosyjskie wg danych sztabu generalnego sił zbrojnych Ukrainy: około 69 700 żołnierzy, 2640 czołgów, 5378 bojowych wozów piechoty i transporterów opancerzonych, 1698 zestawów artylerii lufowej, 379 zestawów artylerii rakietowej, 192 zestawy przeciwlotnicze, 272 samoloty, 251 śmigłowców, 1401 bezzałogowców, 351 pocisków manewrujących, 4088 ciężarówek i innych pojazdów nieopancerzonych, w tym cystern, 16 łodzi i okrętów oraz 151 sztuk sprzętu specjalnego:

Grafika: sztab generalny sił zbrojnych Ukrainy

  • godz. 8.44: informacja operacyjna brytyjskiego wywiadu wojskowego o aktualnej sytuacji militarnej w Ukrainie:

  • godz. 8.27: nocny rosyjski atak na Mikołajów:

  • godz. 8.20: sztab generalny SZ Ukrainy: rozszerzono listę osób, które mogą otrzymać status weterana działań wojennych:

  • godz. 8.10: informacja Straży Granicznej o liczbie uchodźców wojennych z Ukrainy:

  • godz. 7.42: rosyjski ostrzał Nikopola:

  • godz. 7.05: W. Brytania przekazała Ukrainie 9 wozów bojowych straży pożarnej, wyposażenie do poszukiwania min, generatory prądotwórcze i inne:

  • godz. 7.03: informacja operacyjna sztabu generalnego sił zbrojnych Ukrainy na godz. 6.00:

  • godz. 6.47: USAID przekazała ponad 100 generatorów prądotwórczych do 22 ukraińskich miejscowości:

  • godz. 6.35: Departament Obrony USA ogłosi dziś nowy pakiet pomocy wojskowej Ukrainie o wartości 275 mln USD, obejmujący m.in. amunicję rakietową do zestawów HIMARS:

  • godz. 5.50: Jesteśmy solidarni ze społecznością międzynarodową w dostarczaniu pomocy humanitarnej dla Ukrainy i nie dostarczyliśmy żadnej broni, ale w każdym razie jest to kwestia naszej suwerenności – powiedział prezydent Korei Południowej Yoon Suk-yeol.

  • godz. 5.45: okopowa sztuka:

  • godz. 5.26: Jeśli [Putin] nie ma zamiaru, to dlaczego ciągle mówi o [możliwości użycia taktycznej broni jądrowej]?, powiedział prezydent J. Biden dla CNN. Był bardzo niebezpieczny w tym, jak do tego podszedł. Może to wszystko zakończyć, wycofać się z Ukrainy.

  • godz. 5.01: ISW: W. Putin nadal podważa ideę suwerenności Ukrainy.

  • godz. 4.44: w Ukrainie jest duże zapotrzebowanie na budowę schronów przeciwbombowych:

  • godz. 4.18: rosyjskie dobowe straty infrastrukturalne, sprzętowe i osobowe na froncie południowym:

  • godz. 3.01: skala pomocy wojskowej Ukrainie:

  • godz. 0.38: S. Hajdaj: siły ukraińskie powoli

  • godz. 0.03: prorosyjski deputowany A. Derkacz z Partii Regionó oskarżony o zdradę:

  • godz. 0.00: USA uruchamiają program mający na celu zapobieganie nabywaniu broni przez Rosję, która trafia do Ukrainy lub dostawaniu się jej na czarny rynek. Program obejmuje dodatkowe wsparcie wysiłków Ukrainy na rzecz rozliczania otrzymywanej broni, w tym szkolenie funkcjonariuszy służby granicznej oraz ściślejsze monitorowanie użycia broni i amunicji.

  • godz. 0.00: przywódcy W. Brytanii i Niemiec podtrzymują wsparcie dla Ukrainy:

  • godz. 0.00: W. Putin twierdzi, że rosyjskie straty osobowe są 10 razy mniejsze od ukraińskich:

  • godz. 0.00: L. Austin III powiedział, że dostawy NASAMS do Ukrainy rozpoczną się na początku listopada; wcześniej przedstawiciel Raytheona twierdził, że już się rozpoczęły:

  • godz. 0.00: Armtrac 400 do oczyszczania pól minowych w o. charkowskim: