Jedną z najmłodszych dyscyplin strzelectwa dynamicznego jest PCC (Pistol Caliber Carabine). Zasady strzelania są bardzo podobne do pistoletowych zawodów IPSC, ale używamy karabinków na naboje pistoletowe. Najpopularniejszym jest 9×19. Dzięki uprzejmości spółki Incorsa z Warszawy mieliśmy okazję przetestować i porównać dwa modele niemieckiego producenta, Schmeisser. Pierwszym z omawianych jest karabinek na amunicję .223 Rem AR15 S4. Drugi to zasilany amunicją 9mm Para PCC AR15-9. Oba egzemplarze oparte są konstrukcyjnie na karabinku AR 15 stworzonym przez E. Stonera, jednak można doszukać się w nich pewnych nowatorskich i ciekawych rozwiązań.
Celem artykułu jest subiektywna ocena obu modeli oraz porównanie wrażeń ze strzelania z karabinków o tych samych parametrach, zasilanych rożną amunicją. Artykuł powstał na kanwie rosnącej popularności konstrukcji PCC, czyli karabinków strzelających amunicją pistoletową. W czasie, gdy powstają całe ligi zrzeszające sportowców zainteresowanych takim współzawodnictwem, nie mogliśmy przejść obok tematu obojętnie. Zdajemy sobie też sprawę, że w naszym kraju nie wszyscy są sportowcami. Ustawodawca zrobił co mógł, aby posiadanie broni było przywilejem a nie prawem. Obecnie zrobić pozwolenie na broń jest łatwiej niż prawo jazdy. Nie zmienia to jednak faktu, że nie każdego cieszy członkostwo w PZSS i jeżdżenie na zawody. Dla tych ludzi jest jeszcze droga kolekcjonera. Artykuł skierowany jest też do tych, którzy po prostu lubią sobie postrzelać lub chcieliby zacząć, a nie poznali różnicy między kalibrami. Wszak żyjemy w wolnym kraju i powinniśmy mieć wybór także w zakresie kalibru broni, którą użytkujemy.
Pierwsze wrażenia
Oba egzemplarze broni dostarczono w sygnowanych logiem Schmeissera skrzynkach z możliwością ustawienia zatrzasków zamka na kod. Kufry wyścielono gąbką zabezpieczającą broń. W zestawie od Incorsy dostaliśmy też celowniki kolimatorowe Falke oraz akcesoria do czyszczenia.
Na pierwszy ogień poszedł karabinek S4 o masie 2700 gram. Wyposażono go w 10.5 calową (267mm) lufę Lothar Walter, 6-pozycyjną kolbę, łoże KeyMod oraz zdejmowany chwyt transportowy znany z kbk M4. W wersji S4 zastosowano trójkątny blok gazowy zintegrowany z muszką. Jest to w zasadzie jedyna cecha, która już na starcie może nie przypaść do gustu. W dobie pływających szyn montażowych archaiczne rozwiązanie z delta ringiem jest ograniczające i mało wygodne.
Oba karabinki przychodzą do klienta w polimerowej walizce z zatrzaskiem wyposażonym w zamek szyfrowy
AR15-9 o masie 3040 gram dostarczono w prawie identycznej konfiguracji z 10.5 calową lufą i 6-pozycyjną kolbą. Jest on jednak wyposażony w pływające łoże KeyMod bez stałych przyrządów celowniczych. Do zestawu dołączona jest składana muszka i szczerbinka, działające na sprężynach.
Producent zapewnia, że udało mu się pozbyć typowych wad występujących w konwertowanej na zamek swobodny platformie AR-15. Podstawowym problemem w konstrukcjach tego typu bywa niezatrzymywanie się zamka w tylnym położeniu i uszkodzenia jego blokady. Schmeisser wyeliminował ten problem wzmacniając elementy w narażonych miejscach.
Zarówno PCC jak i karabinek są rewelacyjnie spasowane. Brak tu jakichkolwiek wyczuwalnych luzów – zarówno pomiędzy komorami jak i na łożu. Wyjątek stanowią kolby w pozycji maksymalnie rozsuniętej. Tu znajdą się minimalne luzy, jednak zauważalnie mniejsze niż u innych producentów. Stopki wyposażono w gniazda QD do mocowania pasa. W obu konstrukcjach znajdziemy też ucho do zawieszenia. Jest ono zamontowane u nasady prowadnicy kolby, tuż za komorą spustową. Chwyty pistoletowe w obu modelach pokryte są powłoką o charakterystyce gumy. Ich kształt to klasyczna forma z M16 A1, przez co kąt nachylenia nie każdemu przypadnie do gustu. Osłony spustu w obu egzemplarzach są powiększone.
Loże KeyMod cechuje się bardzo dobrą stabilnością. W prezentowanych karabinkach nie miały najmniejszych luzów
Polimerowa stopka kolby jest stabilna jak na konstrukcję tego typu
Wyjątkowość Schmeissera
Produkty niemieckiej spółki charakteryzuje pełna dwustronność manipulatorów. O ile bezpieczniki nie są obecnie żadnym wyczynem i powinny stanowić standard, o tyle rozwiązanie zrzutu zamka zastosowane przez Schmeissera budzi wręcz zachwyt. Zatrzask zamka jest autorskim rozwiązaniem niemieckiego przedsiębiorstwa i w mojej ocenie najlepszym z jakim do tej pory miałem do czynienia. Po lewej stronie komory zamkowej przycisk zwalniacza jest powiększony. Umieszczono go tam, gdzie zawsze w konstrukcjach AR15. Z prawej jest inaczej. Tu komora spustowa jest nacięta, co tworzy przestrzeń umożliwiającą wypuszczenie skrzydełka zrzutu zamka. Umieszczono je poziomo, nad przyciskiem zwalniacza magazynka. Zrzut zamka odbywa się poprzez naciśnięcie dźwigni w dół, a zablokowanie poprzez wypchnięcie dźwigni w górę. Cały system jest bardzo zwarty i nie ma luzów. Pozostałe manipulatory również są obustronne. Bezpieczniki działają z wyraźnym klikiem i oporem. Dźwignia przeładowania to kolejny pomysł Niemców. Jej zatrzask przedłużono i można go odblokować przy użyciu lewej ręki. Jest to jednak mniej wygodne rozwiązanie niż amerykańskie, znane z BCM czy Radian. Zrzut magazynka jest również obustronny i powiększony. W odróżnieniu od karabinka w PCC po lewej stronie komory zamkowej dźwignia nie wystaje na zewnątrz, co odrobinę utrudnia jej obsługę.
Przewaga niemieckiej konstrukcji tkwi w świetnych obustronnych manipulatorach
Powiększony zrzut zamka i lewostronny zwalniacz magazynka
Zrzut zamka dostępny palcem wskazującym prawej ręki jeden element. Duży i wystający przycisk zwalniania magazynka również jest autorskim projektem niemieckiej spółki
Dwustronną dźwignię przeładowania docenią strzelcy leworęczni
Strzelanie i obsługa
Do wysokiej ergonomii konstrukcji AR15 nie trzeba nikogo przekonywać. Wygoda obsługi bezpiecznika w tym systemie jest niezaprzeczalna. Do przeładowania można się szybko przyzwyczaić, a nowatorski zatrzask zamka Schmeisser dodatkowo ten proces ułatwia. Pozostaje więc subiektywnie porównać wrażenia ze strzelania z obu konstrukcji.
Porównanie gniazd magazynka i wnętrza komory spustowej w kalibrze 9mm Para i .223 Rem
Spusty oferowane w obu modelach są dwustopniowe. Wyraźnie lżejszy jest spust w karabinku .223 Rem. Oba mają dość długi i dobrze wyczuwalny reset. Uwagę zwraca bardzo silna sprężyna powrotna w PCC. Broń ciężko przeładować. Podyktowane jest to zapewne zastosowaniem przez producenta wzmocnionej sprężyny. Jest to zabieg, który ma podnieść niezawodność broni. W przypadku karabinka .223 Rem praca zamka jest zadowalająca. Ani szczególnie gładka, ani nie występują tu znaczące opory. Doświadczenie podpowiada, że po pewnej liczbie amunicji elementy dotrą się i kultura pracy ulegnie poprawie. W czasie testów nie odnotowaliśmy żadnych zacięć – obie konstrukcje pobierają bezawaryjnie amunicję, a iglice zbijają spłonki bez problemów. Zastosowane urządzenia wylotowe, choć lepsze od standardowych tłumików płonienia a2, nie dają niesamowitych efektów. Nie sposób porównywać je z hamulcami Surefire czy Dragon.
Zwartość obu konstrukcji jest niezaprzeczalnym plusem. Oba modele są składne i solidne. Nic nie trzeszczy i nie ma luzów odczuwalnych przy strzelaniu. W karabinku .223 Rem wszystkie magazynki wypinały się bezproblemowo. Strzelając z PCC zdarzało się, że strzelec musiał wyciągać magazynek z gniazda. AR15-9 zasilany jest ze standardowych magazynków Glock. Jednak warto zaznaczyć, że pasują do niego jedynie modele od 4 generacji wzwyż. Starszym odmianom brakuje obustronnego nacięcia na korpusach. Dostępne na rynku magazynki do Glocka w pojemnościach 15, 17 lub 33 są jednak droższe i trudniej dostępne od 30-nabojowych standardowych magazynków .223 Rem. Oba naboje mają porównywalną masę, jednak różnica wymiarów wymusza zastosowanie innych ładownic. Jeśli chodzi o zmiany magazynków w trakcie przebiegu, szybciej i płynniej przebiegała ona na karabinku. Może to być jednak kwestia treningu. Popularniejsza klasyczna odmiana jest nam znana z podobnych konstrukcji, efektem czego liczba godzin spędzonych na obu konstrukcjach nie jest przyrównywana. Celność obu karabinków na dystansie do 100 metrów jest więcej niż zadowalająca i nie odczuwam żadnej różnicy między oboma modelami. Z balistyki wynika oczywiście, że powyżej 200 m nabój 9mm Para przestaje być konkurentem dla amunicji pośredniej. Niemniej, na typowych w Polsce strzelnicach 50-100 m aspekt ten jest praktycznie pomijalny. Są to ograniczenia, które każdy sam musi rozważyć.
Różnica w konstrukcji zamka do kalibru 9mm i .223 Rem jest widoczna gołym okiem
Przemyślenia
Strzelanie to świetna zabawa – jest to oczywista oczywistość. O tym, że można połączyć je z pasją do rywalizacji również ogólnie wiadomo. Podobnie jak o tym, że w trakcie tych naszych zabaw i rywalizacji chcemy mieć jak najlepsze wyniki i komfort. Tak dochodzimy do najważniejszego zagadnienia artykułu. Z którego z dwóch opisywanych karabinków strzelało nam się lepiej?
Na to pytanie możemy udzielić odpowiedzi jednoznacznej: AR15-9. PCC strzela z mniejszym podrzutem i odrzutem, a kolejne strzały można oddawać bardzo szybko i w krótkich odstępach. Broń praktycznie stoi w miejscu. Również zastosowanie innego łoża pozwala na wygodniejszy chwyt. Przenoszenie ognia z celu na cel jest bardzo szybkie. 9mm amunicją strzela się po prostu przyjemnie. Nie czuć pracy broni. Strzały są szybkie i celne. Karabinek .223 miał odrobinę większy podrzut, czego można było oczekiwać po innej amunicji. Wciąż oba karabinki dały nam niesamowitą frajdę. Wniosek z tego chyba taki, że w strzelaniu nie chodzi o to z czego strzelać, a o to by strzelać. By cieszyć się swoim hobby i pasją.
Dostarczone karabinki różnią się przyrządami celowniczymi. Na zdjęciu z zamontowanym kolimatorem Falke
W tym momencie zdajemy sobie sprawę, że nie do końca możemy jednak porównywać te produkty ze sobą. Podobnie jak strzelanie z nich. Mimo że dobraliśmy je, aby jak najbardziej sobie odpowiadały, to oba mają wady i zalety. Kierowane są też do rożnych grup docelowych. Dla sportowców PCC jest świetną alternatywą – koszt amunicji potrafi być nawet o połowę niższy, co pozwalając na większą liczbę treningów. To że z karabinków 9mm można strzelać na zawodach PCC dla wielu użytkowników jest już celem samym w sobie. Nie bez znaczenia pozostaje też fakt, że nie na każdej strzelnicy można strzelać amunicją pośrednią. Jako broń bojowa PCC sprawdzi się raczej kiepsko, co jest spowodowane różnicą w balistyce obu nabojów.
Istotnym czynnikiem jest też aspekt finansowy. I tutaj trzeba pochylić się nad zagadnieniem głębiej. PCC 9mm kosztuje dziś na stronie dystrybutora prawie 9000 zł. Wersja .223 w promocji to około 6000. Standardowa cena innych modeli to też 8-9000 zł. Czy to dużo za dobry karabin? Czy przeciętny strzelec w Polsce zdecyduje się na zakup PCC, gdy podobnych a nawet mniejszych cenach może kupić karabinek na amunicję .223 Rem? Dla sportowca startującego w zawodach PCC odpowiedź jest oczywista – kupi, bo chce startować. Zwykły strzelec już niekoniecznie. Osobną kwestią jest też dostępność amunicji. Niestety przyszło nam żyć w kraju, gdzie rynek broni palnej jest rozwinięty, powiedzmy sobie, średnio. Miejmy nadzieję, że z czasem to się zmieni, bo nas posiadaczy będzie coraz więcej i więcej. Co wybrać, 9mm Para czy 223 Rem? Na to pytanie każdy musi odpowiedzieć sobie sam.
