W czwartek, 24 kwietnia 2025, podczas wystawy produktów polskich producentów bezzałogowych systemów uzbrojenia w 1. Warszawskiej Brygadzie Pancernej w podwarszawskiej Wesołej, Wojskowy Instytut Techniki Pancernej i Samochodowej (WITPiS) z Sulejówka zaprezentował bezzałogowy pojazd lądowy Kuna.
Zdjęcia: Jakub Link-Lenczowski, MILMAG
Jak podkreśla Ministerstwo Obrony Narodowej, budowa wojsk dronowych to priorytet obecnego kierownictwa resortu. Przygotowania dotyczące koncepcji utworzenia Komponentu Wojsk Bezzałogowych Systemów Uzbrojenia (BSU) trwają od początku 2024.
1 stycznia 2025 wojska dronowe zafunkcjonowały jako komponent Wojska Polskiego. Decyzją wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza, w Dowództwie Generalnym Rodzajów Sił Zbrojnych został utworzony Inspektorat Wojsk Bezzałogowych Systemów Uzbrojenia na czele, którego stoi gen. bryg. Mirosław Bodnar, Inspektor Systemów Bezzałogowych w Dowództwie Generalnym RSZ.
Dlatego polskie podmioty zaprezentowały swoje rozwiązania podczas wydarzenia branżowego w Wesołej. Jednym z nich jest ujawniony na XXXII Międzynarodowym Salonie Przemysłu Obronnego MSPO 2024 w Targach Kielce, bezzałogowy pojazd lądowy Kuna. WITPiS (jako lider), CHEMA DS Sp. z o.o. i MISTA otrzymały Nagrodę Defender za ten system.
Kuna
Zgodnie z informacją producenta, Konfigurowalna Autonomiczna Platforma Wielozadaniowa Kuna to kompleksowy system rozpoznania i wsparcia operacyjnego, zaprojektowany z myślą o współczesnych wyzwaniach, jakie stawia dynamicznie zmieniające się pole walki. System ten jest odpowiedzią na potrzeby Wojsk Operacyjnych, Wojsk Specjalnych, Wojsk Obrony Terytorialnej, Policji oraz Straży Granicznej w zakresie rozpoznania, zwalczania terroryzmu, przeciwdziałania nielegalnej migracji oraz wspomagania w sytuacjach kryzysowych. Nowatorska koncepcja systemu opiera się na integracji technologii dronów powietrznych z pojazdami naziemnymi, co umożliwia zdalne i precyzyjne operowanie pojazdem w trudnym lub niebezpiecznym terenie.
System został zaprojektowany i zbudowany na podstawie obserwacji oraz doświadczeń z trwającego konfliktu zbrojnego w Ukrainie. Wraz z opracowanymi podsystemami stanowi wszechstronną odpowiedź na identyfikowane potrzeby operatorów Sił Specjalnych Ukrainy w trudnych warunkach bojowych, płynące z ich spostrzeżeń, uwag, doświadczeń i wniosków ze współczesnego pola walki. System posiada strukturę modułową, wielozadaniową, która może być konfigurowana w zależności od dedykowanych zadań. Głównymi jego elementami są: bezzałogowa platforma lądowa Kuna i bezzałogowy statek powietrzny Raven.
Pojazd Kuna może podążać do określonej lokalizacji, podczas gdy dron Raven prowadzi obserwację z powietrza i wraca do bieżącej pozycji pojazdu. Dron pełni również funkcję przekaźnika danych, co pozwala na zdalne sterowanie pojazdem Kuna za pośrednictwem drona. Dzięki temu rozwiązaniu zwiększa się skuteczny zasięg operacyjny pojazdu oraz zasięg transmisji danych telemetrycznych i strumieni wideo, co jest kluczowe w operacjach prowadzonych w trudnych warunkach terenowych również w środowiskach, w których utrudniony jest dostęp do sygnałów GNSS.
Kluczowe cechy systemu to:
- Mobilność i Autonomia:
Pojazd Kuna: Ten bezzałogowy pojazd operacyjny stanowi mobilną bazę, która może być zdalnie sterowana lub działać w trybie autonomicznym. Jego zdolność do autonomii pozwala na przemieszczanie się w terenie i docieranie do konkretnych lokalizacji bez potrzeby załogi na pokładzie. Zarówno programowanie trasy, jak i zdalne sterowanie mogą być realizowane za pośrednictwem drona z powietrza, co zwiększa zasięg operacyjny pojazdu. Wyposażony w czujniki laserowo-radarowe LIDAR, kamery i inne systemy wykrywania, Kuna potrafi samodzielnie omijać przeszkody, co znacząco zwiększa jego zdolność do pracy w nieprzewidywalnym terenie. Gąsienice zapewniają wysoką mobilność, umożliwiając poruszanie się po nierównym, piaszczystym, błotnistym, a nawet skalistym terenie, gdzie kołowe pojazdy mogłyby mieć problemy. Pojazd Kuna może być łatwo dostosowany do różnych zadań dzięki wymiennym modułom, zaprojektowanym z myślą o logistyce. Moduły te posiadają uchwyty na specjalistyczne narzędzia, moduły sensoryczne i efektory. Moduł transportowy pozwala na przewożenie różnorodnych ładunków, od narzędzi i sprzętu po materiały budowlane lub zasoby humanitarne. Wszystkie moduły i pojazd posiadają wbudowane punkty do transportu wózkami widłowymi, co ułatwia załadunek, rozładunek oraz zmianę konfiguracji pojazdu.
- Zaawansowane Rozpoznanie i Wsparcie Bojowe:
Dron Raven to zaawansowana platforma bezzałogowa, stworzona z myślą o zastosowaniach wojskowych oraz przez służby mundurowe. Platforma ta została zaprojektowana i zmodyfikowana na podstawie doświadczeń wyniesionych z konfliktu w Ukrainie. Raven jest wszechstronnym narzędziem, które doskonale sprawdza się w trudnych warunkach, umożliwiając skuteczne działania tam, gdzie tradycyjne rozwiązania mogą być niewystarczające lub zbyt ryzykowne. Dzięki zdolności do przenoszenia ładunku o masie do 12 kg, Raven może dostarczać kluczowe wyposażenie i zaopatrzenie bezpośrednio na miejsce operacji, a także realizować misje wsparcia bezpośredniego.
Dron charakteryzuje się maksymalną masą startową wynoszącą 24 kg i wyposażony jest w zaawansowane systemy nawigacyjne oraz sztuczną inteligencję, co umożliwia autonomiczne prowadzenie misji nawet w środowiskach, gdzie sygnał GPS jest niedostępny lub zakłócony. Właśnie dlatego Raven został wyposażony w system nawigacji zliczeniowej, który wspomaga nawigowanie w środowiskach pozbawionych dostępu do tradycyjnych systemów GNSS. Jak pokazał konflikt w Ukrainie, sygnały GNSS są często zakłócane jak i spoofowane, co wymusza instalację alternatywnej nawigacji, łatwej w integracji z kontrolerami lotu. Zasięg sterowania do 15 km oraz możliwość operacji w trybie BVLOS (Beyond Visual Line of Sight) pozwalają na monitorowanie rozległych terenów z bezpiecznej odległości. Dron jest zdolny do lotu przez maksymalnie 1 godzinę z prędkością do 45 km/h, a jego zaawansowane systemy stabilizacji pozwalają na precyzyjne działania nawet przy silnych wiatrach do 17 m/s. Dodatkowo, Raven został wyposażony w systemy umożliwiające łatwe zarządzanie częstotliwościami, sterowaniem oraz przesyłaniem obrazu i telemetrii. To również odpowiedź na doświadczenia wyniesione z konfliktu w Ukrainie, gdzie wojna częstotliwości oraz przeciwdziałanie środkom WRE (Walka Radioelektroniczna) stanowią kluczowy element użytkowania bezzałogowców.
System przeszedł intensywne testy, potwierdzając swoją niezawodność i odporność na zakłócenia elektroniczne. Raven jest wyposażony w zaawansowany system radionawigacyjny, który umożliwia autonomiczne operacje w środowiskach bez dostępu do GNSS. System jest zintegrowany z kontrolerem lotu drona, co pozwala na wykorzystanie standardowych algorytmów nawigacyjnych i fuzji sensorów, utrzymując stabilność i dokładność lotu. Te cechy czynią z drona Raven zaawansowane narzędzie, zdolne do realizacji zadań w najbardziej wymagających warunkach, niezastąpione wsparcie dla sił zbrojnych oraz służb mundurowych.
- Elastyczność i Adaptacja do Warunków Kryzysowych:
System umożliwia efektywne działanie w zmiennych warunkach terenowych oraz środowiskowych, co jest kluczowe w operacjach na współczesnym polu walki. Dzięki elastyczności działania, system może być szybko dostosowany do specyficznych wymagań operacyjnych, takich jak walka z terroryzmem, przeciwdziałanie nielegalnej migracji czy operacje w warunkach progu wojny hybrydowej. System doskonale sprawdza się w sytuacjach kryzysowych, gdzie wymagana jest szybka reakcja i dostarczanie sprzętu w trybie bezzałogowym. Dzięki możliwości autonomicznego działania komponentów, system ten jest niezastąpiony w operacjach ratunkowych, w izolowanych i trudnodostępnych lokalizacjach.
System został zaprojektowany i zbudowany na podstawie obserwacji oraz doświadczeń z trwającego konfliktu zbrojnego w Ukrainie. Integruje zaawansowane technologie mobilności i obserwacji, oferując unikalne możliwości w zakresie rozpoznania i wsparcia operacyjnego. Wraz z opracowanymi podsystemami stanowi kompleksową odpowiedź na potrzeby współczesnego pola walki. System wyróżnia skalowalność oraz modułowość. Modułowa, wielozadaniowa struktura może być konfigurowana w zależności od dedykowanych zadań. Wymienne moduły posiadają uchwyty na specjalistyczne narzędzia, zestawy sensoryczne oraz efektory, natomiast moduł transportowy pozwala na przewożenie różnorodnych ładunków, od narzędzi i sprzętu po zasoby humanitarne, co czyni go bardzo przydatnym w obszarze logistyki. Dzięki zaawansowanej współpracy między pojazdem Kuna, a dronem Raven, system ten stanowi nowoczesne narzędzie do prowadzenia skutecznych działań w ramach szerokiego spektrum operacji militarnych i specjalnych, od zwalczania terroryzmu po operacje w warunkach wojny hybrydowej. Jest to innowacyjne rozwiązanie, które wyznacza nowe standardy w dziedzinie sprzętu rozpoznawczego i specjalistycznego, odpowiadając na współczesne potrzeby służb wojskowych i mundurowych.