W czwartek, 24 lipca 2025, w rosyjskiej stoczni OAO PO Siewmasz (Zjednoczenie Produkcyjne Północne Zakłady Budowy Maszyn) w Siewierodwinsku, z udziałem prezydenta Władimira Putina, odbył się uroczystość wejścia do służby operacyjnej nowego strategicznego okrętu podwodnego K-555 Kniaź Pożarski projektu 955A Boriej-A o napędzie jądrowym. Jest to piąty okręt zmodyfikowanego projektu 955A oraz ósmy serii 955.
Zdjęcia: Służba prasowa Kremla
Rosyjski prezydent wygłosił okolicznościowe przemówienie, w którym pogratulował przemysłowi i wojsku, a także podkreślił, że obecnie w rosyjskich stoczniach w budowie jest ponad 70 okrętów różnych typów na różnych etapach produkcji, w tym do 2030 stocznia OAO PO Siewmasz ma dostarczyć sześć okrętów o napędzie jądrowym (typoszeregu Boriej-A i Jasień-M).
Po uroczystym wciągnięciu bandery św. Jerzego (Andriejewskiej), jednostka weszła w skład 31. Dywizji Okrętów Podwodnych w mieście zamkniętym ZATO Gadżyjewo na Półwyspie Kolskim, w ramach Floty Północnej Marynarki Wojennej Rosji (WMF). W uroczystości wzięli udział także pierwszy wicepremier Denis Manturow, asystent prezydenta Aleksiej Diumin, asystent prezydenta Nikołaj Patruszew, naczelny dowódca WMF adm. Aleksander Moisiejew, gubernator obwodu archangielskiego Aleksander Cybulski, dyrektor generaln Zjednoczonej Korporacji Stoczniowej (OSK) Andriej Puczkow i dyrektor generalny OAO PO Siewmasz Michaił Budniczenko.
Stępkę K-555 o nr stoczniowym 208 położono 23 grudnia 2016. Pierwotnie planowano, że wodowanie i rozpoczęcie prób morskich rozpocznie się przed 2022. Później planowano chrzest na 2022, a ostatecznie data była przekładana na 31 stycznia i 3 lutego 2024. I wówczas okręt wytoczono do pływającego doku Suchona projektu 2121, a następnie został zwodowany aby przejść testy stoczniowe w porcie, a następnie próby zdawczo-odbiorcze u zamawiającego, które rozpoczęły się 28 lipca 2024.
Okręt miał wejść do służby z końcem 2024, potem przesunięto datę na koniec czerwca br., a ostatecznie wszedł teraz. Otrzymał nazwę po Dmitriju Michajłowiczu Pożarskim (1577-1642), kniaziu z rodu Rurykowiczów, przywódcy powstania ludowego, które wyparło wojska polsko-litewskie z Rosji, w czasie wojny polsko-rosyjskiej (1609–1618). Okręt został zamówiony przez Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej 25 maja 2012 wraz z trzema innymi jednostkami: K-552 Kniaziem Olegiem, K-553 Generalissimusem Suworowem i K-554 Imperatorem Aleksandrem III.
Okręty Boriej-A, w stosunku do prototypowego i seryjnych Boriej, są wyposażane w zmodernizowane systemy łączności i charakteryzują się niższą sygnaturą akustyczną (dzięki ulepszonym śrubom i modyfikacjom strukturalnym kadłubów, w tym nowym ruchomym sterom). Pierwotne informacje o modyfikacji mówiły także o czterech dodatkowych kontenerach startowych dla pocisków balistycznych, jednak ostatecznie nie potwierdziły się.
Okręty Boriej-A mają po 170 m długości, 13,5 m szerokości, 14 720 t wyporności nawodnej i 24 000 t wyporności podwodnej. Napęd stanowi pojedynczy reaktor wodny ciśnieniowy OK-650W o mocy 190 MW. Główne uzbrojenie stanowi 16 wyrzutni pocisków balistycznych R-30 Buława/RSM-56. Każdy z pocisków ma 12,1m długości, 2 m średnicy i masę 36,8 t. Maksymalny, szacowany zasięg to 9300 km. Może przenosić sześć głowic jądrowych o mocy 150 kT każda plus nieokreśloną liczbę wabi.
Łącznie, Rosja ma dysponować zatem 12 okrętami, w tym prototypowym projektu 955: K-535 Jurij Dołgoruki (w służbie od 2012), seryjnymi K-550 Aleksander Newski (2013) i K-551 Władimir Monomach (2014) oraz czterema zmodernizowanymi projektu 955A: K-549 Kniaź Władimir (2020), K-552 Kniaź Oleg (2021), K-553 Generalissimus Suworow (2022) i K-554 Imperator Aleksander III (2023). Dwa kolejne pozostają w budowie: Kniaź Potiomkin i Dymitr Doński, które mają wejść do służby, kolejno, w 2026 i 2028. Planowane są jeszcze dwa zmodernizowane okręty 955AM Boriej-AM, które wejdą do służby w latach 2030 i 2031 (jednakże nie położono w ubiegłym roku stępek, w związku z czym harmonogram zapewne zostanie przesunięty).
W 2018 zrezygnowano z kolejnej modernizacji Boriej-B, a resort obrony był zainteresowany dwoma wariantu Boriej-K, zmodyfikowanych do przenoszenia pocisków manewrujących dalekiego zasięgu. W budowie są dwa okręty podwodne specjalnego przeznaczenia projektu 09851 Chabarowsk, bazujące na 955 Boriej (Chabarowsk i Uljanowsk), a dwa kolejne zostały zamówione. Będą to nosiciele sześciu torped (bądź podwodnych bezzałogowców) o napędzie nuklearnym 2M39 Posejdon (wcześniej znanych jako Status-6; w kodzie NATO: Kanyon) (K-329 Biełgorod w rosyjskiej służbie).
Czytaj także: