W poniedziałek, 6 kwietnia 2026, szóstego dnia lotu misji Artemis II, statek kosmiczny Lockheed Martin Orion MPCV (Multi-Purpose Crew Vehicle) o nazwie własnej CM-003 Integrity z czwórką astronautów na pokładzie zakończył historyczny siedmiogodzinny przelot obok Księżyca (Start załogowej misji Artemis II na orbitę okołoksiężycową).
Astronauta Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej CSA Jeremy Hansen (skrajnie po lewej) oraz astronauci NASA Christina Koch (środek po lewej), Reid Wiseman (środek po prawej) i Victor Glover (po prawej) – wzięli udział w rozmowie na żywo z prezydentem USA Donaldem J. Trumpem po ich historycznym przelocie obok Księżyca podczas 6. dnia lotu / Zdjęcie: NASA
Przed tym wydarzeniem załoga Artemis II otrzymała możliwość nadania nazw dwóm nienazwanym dotąd kraterom na Księżycu: wybrano nazwy Integrity na cześć statku kosmicznego oraz Carroll na cześć Carroll Taylor Wiseman, żony dowódcy misji Reida Wisemana, zmarłej 17 maja 2020 w wieku 46 lat po pięcioletniej walce z rakiem.
Przelot oznaczał pierwszy powrót ludzkości w okolice Księżyca od czasu misji Apollo 17 w 1972 i wykonanie zdjęć niewidocznej strony naszego naturalnego satelity.
Po zakończeniu obserwacji Księżyca załoga Artemis II otrzymała gratulacje od prezydenta USA Donalda J. Trumpa podczas rozmowy na żywo, która została wyemitowana w ramach ciągłej relacji NASA z misji. Rozmawiali także z administratorem NASA Jaredem Isaacmanem i odpowiadali na pytania z mediów społecznościowych.
Doniosły dzień rozpoczął się o 13.56 czasu wschodniego, gdy astronauci NASA Reid Wiseman, Viktor Glover, i Christina Koch, wraz z astronautą CSA Jeremym Hansenem, ustanowili rekord największej odległości od Ziemi przebytej przez jakiegokolwiek człowieka, przekraczając odległość ustanowioną przez misję Apollo 13 wynoszącą 400 171 km (248 655 mil).
Podczas planowanej 40-minutowej utraty łączności z Ziemią (pomiędzy 18.44-19.25 EDT), gdy Orion przechodził za Księżycem, statek kosmiczny i jego załoga zbliżyli się najbliżej o godzinie 19.00 EDT, lecąc około 6545 km (4067 mil) nad powierzchnią. Dwie minuty później załoga osiągnęła maksymalną odległość misji od Ziemi wynoszącą 406 771 km (252 756 mil), ustanawiając nowy rekord lotów kosmicznych z udziałem ludzi.
Podczas lotu nad niewidoczną z Ziemi stroną Księżyca załoga fotografowała i opisywała elementy terenu, w tym kratery uderzeniowe, starożytne strumienie lawy oraz pęknięcia i grzbiety powierzchniowe powstałe w miarę powolnej ewolucji Księżyca w czasie. Zauważyli także różnice w kolorze, jasności i fakturze, co dostarcza wskazówek pomagających naukowcom zrozumieć skład i historię powierzchni Księżyca. Załoga była świadkiem “Earthset” — momentu, w którym Ziemia znalazła się poniżej horyzontu księżycowego —, gdy Orion podróżował za Księżycem oraz “Earthrise”, gdy statek kosmiczny wyłonił się z przeciwległej krawędzi Księżyca.
Po zakończeniu obserwacji Księżyca załoga była świadkiem prawie godzinnego zaćmienia Słońca, gdy statek kosmiczny, Księżyc i Słońce ustawiły się w jednej linii. Mając na uwadze przeważnie zaciemniony Księżyc, załoga przeanalizowała koronę słoneczną —najbardziej zewnętrzną atmosferę Słońca—, która pojawiła się wokół krawędzi Księżyca.
Podczas zaćmienia załoga miała okazję przyjrzeć się kilku rzadko spotykanym zjawiskom, które można zobaczyć tylko na niewidocznej części Księżyca. Zgłosili sześć błysków światła powstałych w wyniku uderzenia meteoroidów w powierzchnię Księżyca podczas podróży z prędkością wielu tysięcy kilometrów na godzinę.
Jak podkreśla NASA, naukowcy już z niecierpliwością czekają na zdjęcia, podobnie jak na wiele innych wykonanych podczas przelotu. Po tym, jak dane księżycowe zostaną w nocy przesłane ze statku kosmicznego, naukowcy przyjrzą się obrazom, dźwiękowi i innym danym, aby określić lepsze czasy i lokalizacje błysków oraz zasięgnąć opinii amatorów, którzy obserwowali Księżyc w tym samym czasie. Załoga omówi swoje obserwacje z zespołem naukowców zajmujących się Księżycem we wtorek 7 kwietnia w rozmowie, która zostanie wyemitowana w relacji NASA na żywo.
Teraz załoga Artemis II rozpoczęła powrót na Ziemię.
AKTUALIZACJA
NASA opublikowała pierwsze zdjęcia Księżyca:
AKTUALIZACJA 2
Kolejne fotografie:
