W środę, 8 kwietnia 2026, amerykański Departament Sił Powietrznych i jednostka badawcza Defense Innovation Unit (DIU) Departamentu Obrony wybrały bazę sił kosmicznych Buckley w Kolorado i lotniczą Malmstrom w Montanie jako pierwsze potencjalne lokalizacje, gdzie trafią mikroreaktory jądrowe w ramach programu Advanced Nuclear Power for Installations (ANPI), który został uruchomiony 5 czerwca 2024.
Grafika: Westinghouse Electric Corporation
Jak podkreślono, Ta decyzja stanowi kluczowy krok w zapewnieniu, że wojsko będzie mogło bez przeszkód wykonywać kluczowe misje, wzmacniając tym samym bezpieczeństwo narodowe. W pierwszej lokalizacji znajduje się bowiem Połączone Centrum Ostrzegania w Podczerwieni (Joint Overhead Persistent Infrared Center) w ramach Połączonego Komponent Dowodzenia Siłami Kosmicznymi (Combined Force Space Component Command, CFSCC). Z kolei w drugiej mieści się 341. Skrzydło Rakietowe USAF, w ramach którego działają trzy dywizjony rakietowe (10., 12. i 490.), każdy po 50 silosów międzykontynentalnych pocisków balistycznych LGM-30G Minuteman III (w przyszłości zostaną zastąpione przez LGM-35A Sentinel).
Program ANPI realizowany między wojskiem a DIU ma na celu wdrożenie zaawansowanych, należących do wykonawców i obsługiwanych przez nich mikroreaktorów jądrowych w instalacjach Sił Powietrznych we współpracy z komercyjnymi spółkami branży jądrowej. Oczekuje się, że spółki te będą rozmieszczać, licencjonować, budować, obsługiwać i w przyszłosci dezaktywować mikroreaktory.
Poprzez promowanie wykorzystania energii jądrowej nowej generacji, Departament Sił Powietrznych wzmacnia bezpieczeństwo energetyczne naszych platform projekcji mocy i przyczynia się do długoterminowego krajowego przywództwa energetycznego – powiedziała Nancy Balkus, zastępca sekretarza Sił Powietrznych ds. infrastruktury, energii i środowiska. Ta inicjatywa stanowi kluczowy krok w zapewnieniu, że Departament pozostanie wiodącą siłą Sił Powietrznych i Kosmicznych na świecie.
Eksperci merytoryczni z Departamentu Sił Powietrznych i Pacific Northwest National Laboratory przeprowadzili obszerne analizy danych i analizę na miejscu, oceniając środowisko, bezpieczeństwo jądrowe i integrację energetyczną. Bazy Buckley i Malmstrom zostały wybrane jako preferowane lokalizacje dla reaktorów ANPI ze względu na infrastrukturę użyteczności publicznej, dostępność gruntów i kluczowe wymagania misji.
W nadchodzących miesiącach bazy zostaną zintegrowane z technologią jądrową ANPI, która najlepiej odpowiada potrzebom energetycznym instalacji, a przewidywany termin wdrożenia to 2030 rok lub wcześniej.
Program ANPI jest niezależny od programu pilotażowego mikroreaktora w bazie powietrznej Eielson na Alasce, który jest niezależnym przedsięwzięciem skoncentrowanym na wykazaniu wykonalności i korzyści operacyjnych wynikających z zastosowania mikroreaktora w pojedynczej instalacji. Przypomnijmy, że baza ta została ogłoszona w 2019 jako miejsce projektu wdrożenia eksperymentalnego, miniaturowego reaktora jądrowego do celów energetycznych w ramach pilotażowego programu i zostanie uruchomiony do końca 2027.
Przenośny mikroreaktor jądrowy Ward 250 o mocy 5 MW spółki Valar Atomics / Zdjęcie: Navy Petty Officer 1st Class Eric Brann, US Navy
Nie tylko ANPI
Departament Obrony USA realizuje kilka inicjatyw związanych z energetyką jądrową. W ramach Nuclear Reactor Pilot Program przeprowadzono niedawno testy transportu drogą powietrzną przenośnego mikroreaktora jądrowego Ward 250 o mocy 5 MW spółki Valar Atomics. Program ma na celu zapewnienie niezależności energetycznej bazom wojskowym i zmniejszenie zależności od cywilnej sieci.
Wcześniej ogłoszono dziewięć potencjalnych lokalizacji, gdzie w ramach programu Wojsk Lądowych (US Army) o kryptonimie Janus, zostaną rozmieszczone zminiaturyzowane reaktory jądrowe w roli źródeł zasilania.
Również w 2019 uruchomiono program zminiaturyzowanego, mobilnego reaktora jądrowego (Small Mobile Nuclear Reactor, SMNR) o kryptonimie Project Pele (wcześniej Project Dithulium). Ma to być urządzenie o masie poniżej 40 t i mocy wyjściowej 1-5 MW, tzw. ulepszony reaktor chłodzony gazem (Advanced Gas Reactor, AGR). 24 marca 2021 wybrano dwóch wykonawców do budowy prototypów: BWX Technologies z Lynchburga w Wirginii oraz X-energy z Greenbelt w Maryland.
Warto podkreślić, że wszystkie te inicjatywy uruchomiono w czasie pierwszej kadencji prezydenta Donalda Trumpa, a później były kontynuowane. Jednocześnie, obecna administracja zobowiązała Departament Obrony we współpracy z Departamentem Energii, do zawierania długoterminowych umów z dostawcami na zakup energii elektrycznej z elektrowni węglowych do zasilania instalacji wojskowych i kluczowych obiektów obronnych.
Według Departamentu Energii mikroreaktory jądrowe są na tyle kompaktowe, że można je transportować drogami, koleją lub samolotami. Mogą teoretycznie wytwarzać do 50 MW energii, ale zazwyczaj generują mniej niż 20 MW i są zaprojektowane do ciągłej pracy do 10 lat — ewentualnie dłużej— bez konieczności podłączania do komercyjnych sieci elektroenergetycznych. Mobilność i wytrzymałość sprawiają, że są one szczególnie atrakcyjne dla Departamentu Obrony, który musi zmagać się z lukami w zabezpieczeniach sieci, czy to wynikającymi z klęski żywiołowej, cyberataku, czy fizycznego sabotażu infrastruktury cywilnej.