We wtorek, 19 maja 2026, o godz. 00.52 czasu lokalnego (04:52 BST/05:52 CEST) z Europejskiego Centrum Kosmicznego w Kourou w Gujanie Francuskiej wystartowała rakieta nośna ArianeSpace Avio Vega-C w ramach misji VV29 z europejsko-chińską sondą SMILE (Solar wind Magnetosphere Ionosphere Link Explorer) na pokładzie, przeznaczoną do badania środowiska magnetycznego (magnetosfery) Ziemi.
Zdjęcie i grafika: Europejska Agencja Kosmiczne ESA
Po starcie i odłączeniu się kapsuły ładunkowej od rakiety, pierwszy sygnał z sondy SMILE został odebrany przez stację naziemną ESA New Norcia w Australii o godzinie 6:48 czasu środkowoeuropejskiego. Panele słoneczne sondy zostały rozłożone o godzinie 6:49 czasu środkowoeuropejskiego, co oznacza, że SMILE może teraz gromadzić światło słoneczne do zasilania swoich systemów i instrumentów naukowych. Zakończenie tej operacji oznaczało sukces startu.
SMILE to pierwsza wspólna misja naukowa Europejskiej Agencji Kosmicznej ESA (European Space Agency) i Chińskiej Akademii Nauk (Chinese Academy of Sciences, CAS) planowana na trzy lata. Została wybrana w listopadzie 2015 z 13 propozycji ESA-CAS, z wymogami technicznymi w październiku 2018 i zatwierdzona ostatecznie przez ESA w marcu 2019. W styczniu 2020 zakończono fazę wstępnego przeglądu projektu (Preliminary Design Review) i rozpoczęto budowę.
Misja ma na celu badanie interakcję wiatru słonecznego z magnetosferą Ziemi – niewidzialną magnetyczną tarczą chroniącą nas przed naładowanymi cząstkami ze Słońca. SMILE ma odpowiedzieć na kluczowe pytania:
- Jak dokładnie wygląda interakcja wiatru słonecznego z magnetosferą po dziennej stronie Ziemi?
- Co determinuje cykl podburzeń geomagnetycznych?
- Jak powstają burze geomagnetyczne wywołane przez wyrzuty masy koronowej (CME) i jak łączą się z podburzeniami?
Dzięki temu poprawi zrozumienie pogody kosmicznej, co ma znaczenie dla ochrony satelitów, sieci energetycznych, systemów łączności i astronautów pracujących na orbicie. To pierwsza misja, która zapewni globalny obraz, zamiast lokalnych pomiarów, interakcji Słońce-Ziemia. Zrobi to przez obserwowanie przepływu naładowanych cząstek wyrzucanych ze Słońca w przestrzeń międzyplanetarną i badanie ich interakcji z przestrzenią wokół naszej planety.
Sonda SMILE za wykonać pierwsze obrazy magnetosfery w miękkim promieniowaniu X (dzięki procesowi Solar Wind Charge eXchange), długotrwałe, ponad 40-godzinne obrazy zorzy polarnej w ultrafiolecie oraz jednoczesne pomiary plazmy i pola magnetycznego Ziemi.
W ramach misji, ESA odpowiada w niej za moduł ładunku, rakietę nośną, jeden z instrumentów naukowych oraz część badań naukowych. Chodzi o teleskop SXI (Soft X-ray Imager) z optyką lobster-eye rozwinięty m.in. przez brytyjski University of Leicester o obserwacji granic magnetosfery, tzw. magnetopauzę.
Natomiast Chińska Akademia Nauk (CAS) za trzy instrumenty naukowe (ale we współpracy międzynarodowej), platformę, zarządzanie misją i pozostałe badania naukowe. Są to kamera ultrafioletowa do obrazowania północnej zorzy polarnej UVI (UltraViolet Imager) zbudowana przy współudziale Belgii i Kanady, analizator jonów helu LIA (Light Ion Analyser), złożony z dwóch sensorów, przy współpracy z Wielką Brytanią i i Francją oraz magnetometr MAG z wysięgnikiem na dwa sensory, we współpracy z Austrią.
Sonda SMILE ma masę startową 2250 kg i składa się z chińskiej platformy satelitarnej z modułem napędowym i serwisowym oraz modułu cieplnego STM (Structural Termal Model) od europejskiej spółki Airbus Defence and Space, który dostarczyła do Chin 17 marca 2022 w celu integracji. Pozwoliło to ukończenie szczegółowej weryfikacji projektu technicznego (Critical Design Review) w czerwcu 2023 w Szanghaju. Wystrzelenie sondy zaplanowano pierwotnie na koniec 2024 lub początek 2025, ale ta przeszła ostatnie testy dopiero w październiku 2025.
Została umieszczona na orbicie wysoko eliptycznej, nachylonej (~73°) o perygeum ~5000 km i apogeum ~121 000 km (czyli prawie 1/3 drogi do Księżyca). Pozwala na ponad 40- godzinnego ciągłe obserwacji nad biegunem północnym i minimalizuje czas w pasach Van Allena.