W środę, 25 marca 2026, Departament Stanu USA wydał zgodę na ewentualną sprzedaż do Japonii kolejnego pakietu wsparcia dla rozwijanego siłami krajowego przemysłu systemu szybujących pocisków hipersonicznych HVGP (Hyper Velocity Gliding Projectile) za maksymalnie 340 mln USD (1,256 mld zł).
Transporter-wyrzutnia z dwoma kontenerami startowymi pocisków HVGP / Zdjęcie: 軍事日本 via Telegram
Zgodnie z opublikowaną informacją, rząd w Tokio wnioskował o możliwość pozyskania zakup sprzętu i usług wspierających system uzbrojenia HVGP, w tym przygotowania do testów, wsparcia testów i transportu, w tym wsparcia poligonowego, wsparcia mediów testowych (woda, gaz, energia elektryczna), nadzoru poligonowego, bezpieczeństwa poligonowego, w tym przeglądu systemu po zakończeniu testów, przydziału częstotliwości radiowych, generowania planu testów, danych testowych, zatwierdzeń środowiskowych i lokalizacyjnych, pomieszczeń biurowych, usług administracyjnych, transportu sprzętu testowego, zakupu sprzętu pomiarowego, spotkań koordynacyjnych w Stanach Zjednoczonych i Japonii oraz innych powiązanych elementów logistycznych i wsparcia programu. Sprzęt i usługi zostaną dostarczone przez rząd USA.
Zgoda na sprzedaż poprzedniego pakietu w tej sprawie została opublikowana 10 marca 2025 – opiewał na maksymalnie 200 mln USD (wówczas 770,45 mln zł).
HVGP
Przypomnijmy, że 25 lutego 2020 japoński dziennik Mainichi Shimbun informował, że Agencja Zamówień, Techniki i Logistyki (ATLA, Acquisition Technology and Logistics Agency) na zlecenie Ministerstwa Obrony Japonii pracuje nad hipersonicznym systemem ofensywnym HVGP, przeznaczonym do zwalczania okrętów nawodnych oraz celów lądowych. Idea budowy takiej broni pojawiła się w oficjalnych dokumentach agencji ATLA w 2019, ale pierwsze prace koncepcyjno-analityczne nieoficjalnie rozpoczęto jeszcze w 2015.
W roku fiskalnym 2020 na prace badawczo-rozwojowe (B+R) przeznaczono równowartość 226 mln USD (wówczas 891 mln zł), tak aby wczesny prototyp szybującego pocisku hipersonicznego HVGP Block 1 wraz z balistycznym pociskiem rakietowym-nosicielem o łącznej długości 8-9 m miał zostać opracowany do 2026, natomiast wariant bardziej zaawansowany Block 2 o długości ponad 10 m do 2028 lub później. Pociski szybujące mają przenosić dwa typu głowic bojowych.
W budżecie na rok fiskalny 2024 na program zaplanowano 12,7 mld JPY (wówczas 350 mln zł). 4 lipca 2024 agencja ATLA opublikowała informowała o przeprowadzeniu w amerykańskiej Kalifornii, w marcu i kwietniu, testów pocisków hipersonicznych nieujawnionego typu.
Zgodnie z założeniami, będzie on zdolny do rozwijania większej prędkości i osiągania bardziej złożonych trajektorii lotu. Po oddzieleniu od pocisku rakietowego-nosiciela, szybujący pocisk hipersoniczny HGVP nawigowałby za pomocą sygnału GPS wspomagany innym systemem naprowadzania, wykonując skomplikowane manewry z ogromną prędkością w górnych warstwach atmosfery, co utrudniałoby jego zniszczenie. Byłby wyposażony w nowy rodzaj głowicy bojowej, zdolnej penetrować struktury okrętów takich jak lotniskowce. Miałoby to zwiększyć możliwości zniszczenia lub przynajmniej całkowitego wyłączenia z walki okrętu jednym pociskiem.
Nowy system uzbrojenia ma zostać rozmieszczony na archipelagu Wysp Riukiu, a także głównych wysp Kiusiu i Hokkaido, co ma związek ze wzrostem zagrożenia militarnego ze strony Chińskiej Republiki Ludowej. Obecnie, japońskie lądowe siły samoobrony (Rikujō Jieitai) dysponują pociskami przeciwokrętowymi SSM-1 (typ 88) o zasięgu 180 km i zmodernizowaną wersją, oznaczoną jako typ 12 o zasięgu 200 km, która weszła na uzbrojenie w 2015. Ze względu na obawy związane z konstytucyjnymi ograniczeniami, Ministerstwo Obrony rozważało ograniczenie zasięgu nowych pocisków hipersonicznych HGVP do mniej, niż 500 km (zasięg minimalny 300 km), ale obecnie plany wskazują, że docelowo system w wersji Block 2 ma mieć zasięg nawet 3000 km.
Rozważa się także opracowanie wariantu okrętowego. System zaprezentowano publicznie w lipcu 2025 (patrz zdjęcie główne), choć domniemana fotografia pojawiła się już we wrześniu 2024.
W Japonii są prowadzone równolegle prace nad napędowym, manewrującym pociskiem hipersonicznym HCM (Hypersonic Cruise Missile) oraz zmodernizowanym pociskiem przeciwokrętowym o wydłużonym zasięgu Typu 12SSM-ER. Równolegle, Kawasaki Heavy Industries (KHI) oraz Mitsubishi Heavy Industries (MHI) pracuje nową generacją pocisków przeciwokrętowych i manewrujących bazowania lądowego. MHI opracuje także nowe pociski kierowane wystrzeliwane z wyrzutni torpedowej oraz okrętowe zmodernizowane pociski przeciwokrętowe Typ 2.12. Uzupełnieniem wzrostu zdolności rakietowych są także zakupy w USA: 50 lotniczych pocisków manewrujących AGM-158B/B-2 JASSM-ER oraz 400 okrętowych RGM-109E Tomahawk Block V/IV, jak i przeciwokrętowym JSM w Norwegii.