W środę, 22 kwietnia 2026, Departament Stanu USA wydał zgodę na potencjalną sprzedaż do Republiki Litewskiej kolejnej partii 168 pocisków przeciwlotniczych AIM-9X Block II Sidewinder w pakiecie za maksymalnie 214 mln USD (777,2 mln zł).
Zdjęcie: Kongsberg Defence & Aerospace
Zgodnie z opublikowaną informacją, rząd w Wilnie wnioskował o 152 pociski bojowe, 8 układów naprowadzania, 6 pocisków szkolnych, usługi wsparcia inżynieryjnego, technicznego i logistycznego rządu USA i wykonawcy umowy (korporacji RTX) oraz inne powiązane elementy logistyki i wsparcia programu, które zostaną dodane do wcześniej wdrożonej sprawy, której wartość była poniżej progu zgłoszenia do Kongresu.
Pierwotnie, Litwini wnioskowali o pakiet wyceniony na maksymalnie 19,5 mln USD (70,82 mln zł), który obejmował 16 pocisków bojowych i 2 układy naprowadzania, a także szkolenie, wsparcie systemu uzbrojenia, pomoce i urządzenia szkoleniowe, części zamienne oraz inne powiązane elementy logistyki i wsparcia programu. Tym samym pakiet został zwiększony do 168 pocisków bojowych, 10 układów naprowadzania i 6 pocisków szkolnych.
Wnioskowano również o następujące elementy inne niż według definicji MDE (Major Defense Equipment): szkolenie, wsparcie systemów uzbrojenia, pomoce i urządzenia szkoleniowe; części zamienne, usługi wsparcia inżynieryjnego, technicznego i logistycznego rządu USA i wykonawcy oraz inne powiązane elementy wsparcia logistycznego i programowego.
Analiza
Pociski trafią na uzbrojenie trzech baterii systemy obrony powietrznej NASAMS III (National Advanced Surface to Air Missile System, zmodernizowanych NASAMS II), w tym dwóch dostarczonych w 2020 i trzeciej, której dostawy właśnie rozpoczęto. Na ich uzbrojeniu są również pociski AIM-120C-8 AMRAAM, a w przyszłości dostarczone zostaną AMRAAM-ER o wydłużonym zasięgu.
Zestawy trafiły do batalionu obrony powietrznej Wojsk Lądowych (Oro gynybos batalionas, OGB; Lietuvos sausumos pajėgos).
28 czerwca 2023 prezydent Litwy Gitanas Nausėda informował w mediach społecznościowych, że rząd zakupił dwie wyrzutnie NASAMS, które następnie zostały przekazane walczącej Ukrainie. Z kolei Norwegia przekazała opcjonalny sprzęt do tychże wyrzutni.
Bateria NASAMS składa się z sześciu wyrzutni, trójwspółrzędnej stacji radiolokacyjnej AN/MPQ-64F1 Improved Sentinel, pojazdu dowodzenia i kierowania ogniem z systemem transmisji danych Link 16 i pojazdu z obserwacyjno-celowniczą głowicą optoelektroniczną. Jedna bateria, działająca w ramach zintegrowanego systemu obrony powietrznej, może zwalczać maksymalnie do 36 celów powietrznych jednocześnie, takich jak samoloty, śmigłowce i pociski manewrujące.
Uzupełnieniem litewskich zestawów NASAMS III są zestawy przeciwlotnicze RBS 70 NG, przenośne przeciwlotnicze zestawy rakietowe Grom (w przyszłości zastąpią je Pioruny) oraz w przyszłości dołączą do nich trzy zestawy systemu MSHORAD (ze wspomnianymi pociskami RBS 70 NG). W międzyczasie przekazano walczącej Ukrainie zestawy FIM-92 Stinger.
Po wybuchu pełnoskalowej wojny rosyjsko-ukraińskiej, Litwa inwestuje m.in. w segment obrony powietrznej. Należy tu wskazać amerykańskie radary Lockheed Martin AN/TPS-77, niderlandzkie Thales GM200 MM/C czy zainteresowanie niemieckim systemem obrony powietrznej Diehl Defence IRIS-T (Infra-Red Imaging System Tail) jako systemem średniego zasięgu. Tymczasem wczoraj ogłoszono zakup systemów antydronowych MEROPS AS‑3 Surveyor.