W środę, 25 lutego 2026, Biuro Spraw Publicznych Departamentu Sprawiedliwości USA poinformowało, że były oficer i pilot Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych (US Air Force, USAF) Gerald Eddie Brown Jr., znany również pod pseudonimem Runner, 65-letni obywatel USA, został tego samego dnia aresztowany w Jeffersonville w stanie Indiana. Brownowi postawiono zarzuty karne za świadczenie i spiskowanie w celu świadczenia usług wojskowych chińskim pilotom wojskowym bez zezwolenia, z naruszeniem ustawy federalnej Arms Export Control Act (ze zmianami). Brown ma się stawić przed sędzią śledczym w Południowym Okręgu Indiany dziś, 26 lutego.
Zdjęcie: X
Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych wyszkoliły majora Browna na elitarnego pilota myśliwskiego i powierzyły mu obronę naszego Narodu. Teraz jest on oskarżony o szkolenie chińskich pilotów wojskowych – powiedział zastępca prokuratora generalnego ds. bezpieczeństwa narodowego John A. Eisenberg. Kiedy obywatele USA – zarówno wojskowi, jak i cywile – szkolą armię zagraniczną, działalność ta jest nielegalna, chyba że posiadają licencję Departamentu Stanu. Wydział Bezpieczeństwa Narodowego wykorzysta wszelkie dostępne środki, aby chronić naszą przewagę militarną i pociągnąć do odpowiedzialności tych, którzy naruszyliby ustawę AECA.
Gerald Brown, były pilot-instruktor F-35 Lightning II z wieloletnim doświadczeniem w pilotowaniu amerykańskich samolotów wojskowych, rzekomo zdradził swój kraj, szkoląc chińskich pilotów do walki z tymi, których przysiągł chronić – powiedział zastępca dyrektora Roman Rozhavsky z Wydziału Kontrwywiadu i Wywiadu FBI. Chiński rząd nadal wykorzystuje wiedzę i doświadczenie obecnych i byłych członków sił zbrojnych USA do modernizacji chińskiego potencjału militarnego. To aresztowanie stanowi ostrzeżenie, że FBI i nasi partnerzy nie cofną się przed niczym, aby pociągnąć do odpowiedzialności każdego, kto współpracuje z naszymi przeciwnikami, aby szkodzić naszym żołnierzom i zagrażać naszemu bezpieczeństwu narodowemu.
Jako oficer Sił Powietrznych, Brown złożył przysięgę, że będzie bronił naszego Narodu przed wszystkimi wrogami, zarówno zewnętrznymi, jak i wewnętrznymi. Złamał tę przysięgę i zdradził kraj, narażając na szwank bezpieczeństwo naszych żołnierzy i sojuszników – powiedziała prokurator federalna Jeanine Ferris Pirro reprezentująca Dystrykt Kolumbii. Pociągniemy Browna i każdego, kto spiskuje przeciwko naszemu Narodowi, do odpowiedzialności za ich czyny. Departament Sprawiedliwości i moi prokuratorzy są niezłomni w swoim zobowiązaniu do wykorzystania wszelkich dostępnych środków prawnych, aby amerykańska wiedza wojskowa pozostała tam, gdzie jej miejsce – tutaj, w Ameryce.
„Zapewnianie naszym przeciwnikom szkoleń wojskowych przez USA stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego” – powiedział Lee M. Russ, dyrektor wykonawczy Biura ds. Specjalnych Śledczych Sił Powietrznych (Air Force Office of Special Investigations Office of Special Projects, AFOSI). AFOSI pozostaje zaangażowana w przeciwdziałanie zagrożeniom ze strony tych, którzy nadużywają zaufania, jakim ich obdarzono, i narażają na niebezpieczeństwo naszych żołnierzy.
Zgodnie z zarzutami zawartymi w oskarżeniu, co najmniej od sierpnia 2023 Brown celowo zmówił się z obcokrajowcami i obywatelami USA w celu zapewnienia szkolenia pilotów samolotów bojowych w Siłach Powietrznych Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej (PLAAF). Szkolenie to było usługą wojskową w rozumieniu przepisów ITAR (International Traffic in Arms Regulations), a Brown, obywatel USA w rozumieniu ITAR, nie posiadał wymaganej licencji wydanej przez Dyrektoriatu do spraw Kontroli Obrotu Specjalnego (Directorate of Defense Trade Controls, DDTC) Departamentu Stanu USA, aby zapewnić to szkolenie osobom zagranicznym lub zagranicznym jednostkom wojskowym.
Brown służył w Siłach Powietrznych Stanów Zjednoczonych przez ponad 24 lata, kończąc czynną służbę w 1996 w stopniu majora. W trakcie swojej długiej kariery wojskowej Brown dowodził jednostkami o znaczeniu kluczowym, odpowiedzialnymi za systemy przenoszenia broni jądrowej, prowadził misje bojowe oraz pełnił funkcję instruktora pilota myśliwskiego i szkolenia symulatorowego na różnych samolotach myśliwskich i szturmowych, w tym na F-4 Phantom II, F-15 Eagle, F-16 Fighting Falcon i A-10 Thunderbolt II (Warthog). Następnie Brown był pilotem samolotów transportowych, a ostatnio instruktorem symulatora kontraktowego dla dwóch różnych amerykańskich spółek zbrojeniowych, szkoląc amerykańskich pilotów wojskowych w zakresie pilotowania samolotów A-10 i F-35 Lightning II.
Zgodnie z oskarżeniem, około sierpnia 2023 Brown rozpoczął negocjowanie warunków kontraktu na szkolenie chińskich pilotów wojskowych, korzystając ze wspólnika w negocjacjach, Stephena Su Bina, obywatela Chin, który w 2016 przyznał się przed Sądem Okręgowym Stanów Zjednoczonych dla Centralnego Okręgu Kalifornii do spisku mającego na celu włamanie się do sieci komputerowych głównych amerykańskich kontrahentów zbrojeniowych i kradzież poufnych danych wojskowych i eksportowych dla ChRL. Został skazany na prawie 4 lata więzienia. Su Bin i jego firma PRC Lode Technology Company zostali również wpisani na listę podmiotów objętych kontrolą Departamentu Handlu USA w 2014.
W trakcie tych rozmów Brown konsekwentnie deklarował zamiar szkolenia pilotów wojskowych ChRL w zakresie operacji lotniczych samolotów bojowych. W CV, które przygotował do swojej aplikacji, Brown wpisał swój cel jako instruktor pilotów myśliwskich. Współspiskowiec powiedział Brownowi, że ma nadzieję, że Brown zostanie przydzielony do mojej bazy, ale w przeciwnym razie pójdziesz tam, gdzie jest lokalny odpowiednik United States Air Force Weapons School. Później powiedział współspiskowcowi, że po przybyciu do Chin: Teraz… mam szansę ponownie latać i szkolić pilotów myśliwców!
W grudniu 2023 Brown udał się do Chin, aby rozpocząć szkolenie pilotów wojskowych ChRL. Po przyjeździe, Brown pierwszego dnia w ChRL przez trzy godziny odpowiadał na pytania dotyczące Sił Powietrznych USA, a następnie drugiego dnia przygotował i przedstawił krótką informację o sobie dla PLAAF. Brown pozostał w Chinach do czasu powrotu do Stanów Zjednoczonych na początku lutego 2026.
Zarzuty wobec Browna są zgodne z podobnymi zarzutami postawionymi byłemu pilotowi Korpusu Piechoty Morskiej USA (US Marine Corps, USMC), Danielowi Edmundowi Dugganowi (służył na AV-8B Harrier II), przez prokuratora w Dystrykcie Kolumbii we wrześniu 2017. Dugganowi postawiono zarzuty świadczenia usług wojskowych chińskim pilotom wojskowym bez zezwolenia, z naruszeniem ustawy federalnej Arms Export Control Act, a także spiskowania w celu prania pieniędzy na arenie międzynarodowej. Podobnie jak Brown, Duggan przeszedł gruntowne szkolenie w trakcie swojej kariery pilota w siłach zbrojnych USA, a następnie wykorzystał je na rzecz chińskiej armii. W szczególności Dugganowi zarzuca się szkolenie chińskich pilotów wojskowych w zakresie taktyk, technik i procedur związanych ze startem i lądowaniem na lotniskowcu. Duggan został aresztowany w Australii w październiku 2022 i obecnie oczekuje na ekstradycję do Stanów Zjednoczonych.
W czerwcu 2024 roku Stany Zjednoczone, wraz z rządami Australii, Wielkiej Brytanii, Kanady i Nowej Zelandii, opublikowały biuletyn ostrzegający, że Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza (ChALW) nadal rekrutuje obecnych i byłych żołnierzy z państw Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO) i innych krajów zachodnich, aby wzmocnić potencjał ChALW. W lutym 2025 roku generał James B. Hecker, ówczesny dowódca Dowództwa Sił Powietrznych NATO, Sił Powietrznych USA w Europie i Afryce, oświadczył: Kiedy już latasz w naszym zespole, nawet po odwieszeniu munduru, masz obowiązek chronić nasze taktyki, techniki i procedury.
Sprawę Browna prowadzi nowojorskie biuro terenowe FBI, z cennym wsparciem ze strony biur terenowych FBI w Louisville, Indianapolis i Los Angeles. Biuro Specjalnych Dochodzeń Sił Powietrznych również udzieliło znaczącego wsparcia.
Sprawę prowadzą prokurator Beau Barnes i p.o. zastępcy naczelnika Sean Heiden z Wydziału Kontrwywiadu i Kontroli Eksportu Wydziału Bezpieczeństwa Narodowego oraz asystent prokuratora federalnego Steven B. Wasserman z Prokuratury Okręgowej Stanów Zjednoczonych dla Dystryktu Kolumbii, z pomocą asystentki prawnej Wydziału Bezpieczeństwa Narodowego Derry McQuaig. Istotnego wsparcia udzieliła Prokuratura Okręgowa Stanów Zjednoczonych dla Południowego Dystryktu Indiany.
Komentarz MILMAG:
2 czerwca 2023 niemiecki tygodnik Der Spiegel opublikował artykuł, który wywołał burzę w kraju nad Renem, jak również publiczny nadawca ZDF w programie Frontal zaprezentował własne śledztwo dziennikarskie. Jak wynika z tych doniesień, grupa emerytowanych pilotów niemieckich Sił Powietrznych (Luftwaffe) miała prowadzić szkolenia chińskich pilotów wojskowych. Zareagowało na nie Federalne Ministerstwo Obrony Niemiec, które wezwało władze Chińskiej Republiki Ludowej do natychmiastowego zaprzestania procederu. Śledztwo dziennikarskie wykazało, że w proceder zaangażowani byli obywatele Niemiec: Alexander H., Peter S. i Dirk J. (Chiny wezwane do rezygnacji z usług eks-pilotów Luftwaffe).
Podobne zarzuty wobec eks-pilotów brytyjskich królewskich wojsk lotniczych (Royal Air Force, RAF) pojawiły się 18 października 2022 na łamach brytyjskiego dziennika The Times. Zgodnie z dziennikarskim śledztwem, co najmniej 30 byłych pilotów RAF, od końca 2019 miało oferować swoje usługi szkoleniowe w Chinach za co mieli otrzymywać nawet ok. 270 tys. USD rocznie. Na doniesienia zareagowało Ministerstwo Obrony Wielkiej Brytanii.
Śledztwa w sprawie możliwości udziału eks-pilotów z sił zbrojnych Australii czy Kanady w tym procederze, także rozpoczęły się jesienią 2022.
CASE UPDATE from @NewYorkFBI: Former U.S. Air Force Pilot Arrested for Providing Defense Services to the Chinese Military https://t.co/JhwhJHS83v@FBILouisville @FBIIndianapolis and @FBILosAngeles provided assistance in this case. pic.twitter.com/3KElqci05y
— FBI (@FBI) February 25, 2026