Na targach BEDEX 2026 (Brussels European Defence Exhibition), które odbywają się w dniach 12–14 marca w Brukseli, amerykańska spółka General Atomics Aeronautical Systems (GA-ASI) i szwedzka Saab Defence and Security zaprezentowały bezzałogowy system wczesnego ostrzegania klasy UAEW (Unmanned Airborne Early Warning) na bazie platformy MQ-9B.
Zdjęcia: Jakub Link-Lenczowski, MILMAG
Współpracę na rzecz opracowania platformy, której makietę w skali zaprezentowano w Brukseli, ogłoszono 16 czerwca 2025. Jak wówczas informowano, współpraca łączy renomowaną wiedzę Saaba w zakresie systemów wczesnego ostrzegania i dowodzenia klasy AEW&C (Airborne Early Warning and Control) z wiodącą technologią systemów bezzałogowych statków powietrznych GA-ASI klasy MALE (Medium Altitude Long Endurance, średniego pułapu o dużej długotrwałości lotu).
Na mocy porozumienia GA-ASI zintegruje czujniki AEW spółki Saab z bezzałogową platformą MQ-9B. Nowa zdolność ustanowi stały nadzór i świadomość sytuacyjną poprzez zapewnienie ciągłego monitorowania wyznaczonych obszarów.
To bezzałogowe rozwiązanie AEW średniego zasięgu uzupełni istniejące portfolio załogowych systemów AEW&C spółki Saab, w tym S 106 GlobalEye. Zapewni klientom szerszy zakres opcji, takich jak możliwości integracji zdolności AEW z okrętów wojennych marynarki wojennej. Rozwiązanie można stosować samodzielnie lub w zespołach załogowo-bezzałogowych, wykorzystując mocne strony każdej możliwości.
Pakiet opracowany przez Saab zostanie zintegrowany z rodziną samolotów bezzałogowych MQ-9B, do której należy podstawowy lądowy SkyGuardian, morski SeaGuardian, brytyjski wariant Protector RG Mk.1 czy najnowszy pokładowy MQ-9B STOL (Short Takeoff and Landing; wcześniej oznaczony jako Mojave), który jest w fazie rozwoju.
Jak dowiedzieliśmy się na targach BEDEX 2026, MQ-9B AEW&C dzięki pakietowi Saab ma mieć możliwość:
- przesyłania kompleksowego obrazu ruchu lotniczego dla operatora na ziemi;
- wykrywania i śledzenia obiektów zarówno wysyłających sygnał ADS-B, jak i nie;
- jednoczesnego śledzenia wielu celów z wysoką dokładnością 3D;
- dysponowania systemem ostrzegania o ruchu lotniczym i zapobiegania kolizjom (CAS), w celu wykonywania automatycznych manewrów unikowych ze statkami powietrznymi wyposażonymi w transponder AIS, a dla operatora wyświetlacz przezierny HUD, umożliwiający ręczne wykonywania manewrów oraz sprzęgnięcie komunikatów antykolizyjnych TCAS (opcjonalna funkcja ADS-B Out umożliwia zgodność z przyszłymi wymogami przestrzeni powietrznej TSO-166b oraz funkcję ADS-B In do obsługi aplikacji ADS-B DO-317B;
- uzyskania nieograniczonego dostępu do cywilnej przestrzeni powietrznej poprzez spełnienie wymagań operacyjnych dotyczących wykrywania i unikania innych statków powietrznych DAA (Detect and Avoid);
- nieograniczonych operacji nad pełnym morzem, spełniając wymagania operacyjne (wariant SeaGuardian);
Jeden moduł z dwoma panelami anteny chłodzonego powietrzem radaru AESA, pracującego w zakresie pasma X (8,75-8,85 GHz), ma masę 59 kg, a jego zasilanie wynosi maksymalnie 640 W. Zasięg wykrywania instrumentalnego wynosi 10 mil morskich. Rozmiary modułu to 15,85″ długości, 18,68″ szerokości i 11,84″ wysokości. Pułap operacyjny wynosi od 3000 do 40 000 stóp (od 914 do 12 192 m).
MQ-9B AEW&C został zaprojektowany jako zestaw modernizacyjny, zachowujący istniejące możliwości operacyjne statku powietrznego. Jak dotąd przeprowadzono osiem testów w locie we współpracy
z Federalną Administracją Lotnictwa FAA (Federal Aviation Administration), agencją kosmiczną NASA, niezależną komisją RTCA (Radio Technical Commission for Aeronautics) i przemysłem. Ponadto, zaplanowano ponad 1000 spotkań zespołów testujących do weryfikacji zagadnień rutynowych i nietypowych sytuacji operacyjnych oraz przetestowano system pod kątem cyberbezpieczeństwa.