Aktualizacja sytuacji w Islamskiej Republice Iranu

Przez osiemnaście dni świat obserwował powolny upadek struktur dyplomatycznych, narastające wrzenie społeczne wewnątrz Islamskiej Republiki Iranu oraz systematyczną mobilizację sił uderzeniowych Stanów Zjednoczonych i Izraela, co ostatecznie doprowadziło do wybuchu otwartego konfliktu zbrojnego o skali nieodnotowanej od dekad. Analiza ta ma na celu szczegółowe naświetlenie mechanizmów, które doprowadziły do operacji militarnej „Epic Fury” i „Roaring Lion”, oraz ocenę ich wielopoziomowych konsekwencji dla stabilności globalnej, rynków surowcowych i polityki zagranicznej państw europejskich, w tym Polski (Izrael uderzył na Iran: Prewencyjny atak. USA dołączyły).

>>Aktualizacja sytuacji w Islamskiej Republice Iranu: okres od 26 stycznia do 10 lutego 2026

>>Aktualizacja sytuacji w Islamskiej Republice Irańskiej – stan na 26 stycznia 2026 roku

>>Sytuacja w Iranie 2025-2026: Analiza

Zdjęcia satelitarne europejskiej spółki Airbus Defence and Space, do których dotarł New York Times, pokazują, że dom irańskiego przywódcy ajatollaha Alego Chameneiego w Teheranie został całkowicie zniszczony w wyniku porannych ataków izraelskiego Korpusu Powietrznego

Początek lutego 2026 roku upływał pod znakiem desperackich prób ratowania porozumienia nuklearnego, które znajdowało się w stanie agonii od czasu krótkiej, lecz niszczycielskiej wojny dwunastodniowej w czerwcu 2025 roku. Choć kanały komunikacyjne w Omanie pozostawały otwarte, dystans między Waszyngtonem a Teheranem stał się nie do pokonania. Kluczowym momentem była trzecia runda rozmów w Genewie, która rozpoczęła się w połowie miesiąca. Wysłannicy administracji Donalda Trumpa, Steve Witkoff i Jared Kushner, przedstawili stronie irańskiej ultimatum, które w swojej istocie oznaczało całkowitą kapitulację nuklearną Teheranu.

Amerykańskie żądania obejmowały natychmiastowy demontaż kluczowych instalacji w Fordow, Natanz i Isfahanie, przekazanie całego zapasu wzbogaconego uranu do USA oraz zgodę na wieczyste ograniczenia bez tzw. klauzul wygasania. Dla irańskiego reżimu, opartego na doktrynie „oporu”, warunki te były tożsame z dobrowolną zmianą ustroju. Iran, reprezentowany przez dyplomatów lojalnych wobec prezydenta Masouda Pezeszkiana, obstawał przy prawie do cywilnego wykorzystania energii jądrowej i domagał się całkowitego zniesienia sankcji ONZ i USA jako punktu wyjścia do jakichkolwiek ustępstw.

W tym kontekście rola pośredników, takich jak minister spraw zagranicznych Omanu Badr al Busaidi, okazała się niewystarczająca. Mimo doniesień o „znaczącym postępie” z 26 lutego, rzeczywistość była znacznie mroczniejsza. Donald Trump, który powrócił do Białego Domu z agendą „America First” i obietnicą zakończenia „wiecznych wojen”, paradoksalnie przyjął najbardziej agresywną postawę wobec Iranu w historii. Jego frustracja narastała z każdym dniem lutego, co objawiało się w publicznych deklaracjach o „braku zadowolenia” z postawy Teheranu.

Ewolucja stanowisk w negocjacjach nuklearnych

Z perspektywy geopolitycznej, fiasko dyplomatyczne w Genewie nie było przypadkiem, lecz wynikiem kalkulacji strategicznych. Administracja Trumpa postrzegała trwające negocjacje jedynie jako osłonę dla przygotowywanej operacji kinetycznej, podczas gdy Izrael, pod wodzą premiera Netanjahu, konsekwentnie budował narrację o „egzystencjalnym zagrożeniu”, którego nie da się powstrzymać za pomocą traktatów.

Równolegle do kryzysu międzynarodowego, luty 2026 roku przyniósł bezprecedensową eskalację napięć społecznych wewnątrz Iranu. Kraj znajdował się w stanie ekonomicznej wolnej amfory, co było bezpośrednim pokłosiem wojny z czerwca 2025 roku oraz ponownego nałożenia embarga na handel bronią i ropą we wrześniu 2025 roku. Gwałtowna dewaluacja riala sprawiła, że oszczędności życia milionów Irańczyków straciły wartość niemal z dnia na dzień, co stało się paliwem dla masowych protestów.

W rocznicę rewolucji islamskiej, przypadającą na 11 lutego, Iran nie świętował. Zamiast tego, kraj został obezwładniony przez gniew obywateli i brutalność aparatu bezpieczeństwa. Reżim, świadomy zagrożenia, drastycznie zmienił priorytety budżetowe. Wydatki na bezpieczeństwo wewnętrzne i Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) wzrosły o 150%, podczas gdy podwyżki płac w sektorze publicznym stanowiły zaledwie ułamek stopy inflacji. Ta rażąca dysproporcja doprowadziła do wybuchu nowej fali demonstracji, która osiągnęła szczyt w okolicach 23 lutego.

Dynamika tych protestów wskazuje na istotną zmianę paradygmatu. Irańczycy, tradycyjnie podzieleni na stronnictwa reformatorów i konserwatystów, w lutym 2026 roku zjednoczyli się pod hasłami całkowitego obalenia teokracji. W odpowiedzi rząd uruchomił machinę represji o skali niemal niespotykanej w nowoczesnej historii Bliskiego Wschodu. Szacuje się, że tylko w początkowej fazie tłumienia styczniowych protestów mogło zginąć 30 000 osób, a w lutym liczba ta systematycznie rosła w wyniku masowych egzekucji i „zniknięć” aktywistów.

Szczególne poruszenie wywołała sprawa Vahida Lazera Monouchehriego, młodego protestującego, którego ciało zwrócono rodzinie 26 lutego, po 50 dniach od zaginięcia. Zwłoki nosiły ślady brutalnych tortur, w tym ran postrzałowych i ciosów zadanych tasakiem, co stało się symbolem bezwzględności reżimu. Tego rodzaju incydenty sprawiły, że międzynarodowa społeczność, w tym szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, wyraziła pełne poparcie dla protestujących, wzywając do uwolnienia więźniów politycznych.

Donald Trump wykorzystał te wydarzenia jako moralne uzasadnienie dla interwencji militarnej. Ostrzegł Teheran, że Stany Zjednoczone nie będą bezczynnie przyglądać się masakrowaniu własnych obywateli. W rzeczywistości jednak, destabilizacja wewnętrzna Iranu była postrzegana w Waszyngtonie i Jerozolimie jako strategiczna szansa na wywołanie „zmiany reżimu” rękami samych Irańczyków, wspartych jedynie chirurgicznymi uderzeniami z zewnątrz.

Od połowy lutego 2026 roku wywiad satelitarny oraz doniesienia z baz wojskowych wskazywały na masową koncentrację sił uderzeniowych USA i Izraela w regionie. Pentagon systematycznie przesuwał zasoby lotnicze i morskie, tworząc to, co prezydent Trump określił mianem „potężnej armady”. Kluczowymi elementami tej siły były lotniskowce USS Gerald R. Ford i USS Abraham Lincoln, które wraz z niszczycielami rakietowymi zajęły pozycje na Morzu Śródziemnym i w Zatoce Omańskiej.

Izrael z kolei postawił swoje siły powietrzne w stan najwyższej gotowości, szkoląc pilotów do misji dalekiego zasięgu. Minister obrony Jisra’el Kac opisał te działania jako konieczne kroki wyprzedzające, mające na celu neutralizację zagrożenia, zanim Iran zdąży wystrzelić swój arsenał balistyczny. Z perspektywy technicznej, operacja wymagała niezwykłej koordynacji, biorąc pod uwagę odległości oraz gęstą sieć obrony przeciwlotniczej Iranu, wzmocnioną niedawnymi dostawami systemów z Rosji i Chin.

Współpraca ta, choć oficjalnie oparta na potrzebie obrony przed programem nuklearnym, miała znacznie szerszy zakres. Obejmowała eliminację irańskiej marynarki wojennej oraz zniszczenie proirańskich grup proxy w Libanie i Syrii, co miało na celu całkowite odizolowanie Teheranu.

Atak Stanów Zjednoczonych i Izraela na Iran 28 lutego 2026 r. stanowi jeden z najpoważniejszych ciosów w struktury władzy Islamskiej Republiki od czasu jej powstania. Jest to jednocześnie operacja o podwójnym charakterze: militarnie wymierzona w zdolności ofensywne Iranu – przede wszystkim infrastrukturę rakietową, obrony powietrznej i dowodzenia – oraz politycznie obliczona na osłabienie, a w dalszej perspektywie podważenie stabilności samego reżimu, co otwarcie sygnalizują zarówno izraelskie władze, jak i administracja Donalda Trumpa.

Noc z 27 na 28 lutego przyniosła serię zsynchronizowanych uderzeń, które w oficjalnej nomenklaturze zyskały różne kryptonimy: po stronie izraelskiej operacja funkcjonuje jako „Roaring Lion”, natomiast Departament Obrony USA mówi o „Operation Epic Fury” – określając ją jako szeroko zakrojone, wielofalowe uderzenie na cele w całym Iranie. Z relacji agencji międzynarodowych wynika, że pierwsze eksplozje odnotowano niemal równocześnie w Teheranie, Isfahanie, Kom, Karadżu i Kermanszah. Świadkowie w stolicy relacjonowali gwałtowne wstrząsy, błyski na niebie i słupy dymu w kilku dzielnicach miasta, a lokalne władze zarządziły zamknięcie przestrzeni powietrznej.

Władze izraelskie od początku przedstawiają operację jako uderzenie uprzedzające. Minister obrony Jisra’el Kac stwierdził, że Izrael przeprowadził „prewencyjny atak”, aby usunąć „bezpośrednie zagrożenia” ze strony irańskich rakiet i infrastruktury wojskowej, które – zdaniem izraelskich służb – były przygotowywane do potencjalnego użycia przeciwko izraelskiemu terytorium. Premier Benjamin Netanjahu, cytowany przez media światowe, określił reżim w Teheranie mianem „egzystencjalnego zagrożenia” i wezwał Irańczyków do obalenia własnych władz, co pokazuje, jak ściśle współgrają w tej operacji cele wojskowe z politycznym dążeniem do zmiany reżimu. Po stronie USA prezydent Donald Trump mówi o „masywnej i trwającej” kampanii wojskowej, której oficjalne cele obejmują zniszczenie zdolności nuklearnych i militarnych Iranu, uniemożliwienie mu wejścia w posiadanie broni jądrowej oraz „ostateczne obalenie reżimu”.

Z analizy dotychczasowych relacji wynika, że w Teheranie i zachodnim Iranie uderzenia koncentrowały się na dwóch kategoriach obiektów: ośrodkach przywództwa polityczno‑wojskowego oraz infrastrukturze obrony powietrznej i rakietowej. W stolicy jednym z głównych celów był kompleks biurowy najwyższego przywódcy Alego Chameneiego, zlokalizowany w dzielnicy, w której mieszczą się także pałac prezydencki i siedziba Rady Bezpieczeństwa Narodowego. Według opracowań i relacji BBC, kilka pocisków trafiło bezpośrednio w rejon urzędu Chameneiego, a także w biuro prezydenta Masuda Pezeszkiana, powodując poważne zniszczenia kompleksu, który od dekad pełnił funkcję faktycznego centrum dowodzenia państwem. Źródła cytowane przez agencje sugerowały, że sam Chamenei został wcześniej ewakuowany do nieujawnionej lokalizacji, co pokazuje, że Teheran liczył się z możliwością precyzyjnego ataku na najwyższe kierownictwo.

Obok uderzeń w ścisłe centrum władzy politycznej odnotowano trafienia w kluczowe obszary śródmieścia. Agencja Fars, cytowana przez Al Jazeerę i inne media, donosi o kilku pociskach, które uderzyły w okolice ulicy University i dzielnicy Jomhouri – ważnej osi administracyjnej, w której znajdują się m.in. obiekty powiązane z Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej. W północnych rejonach stolicy źródła lokalne i zagraniczne wskazują na eksplozje w dzielnicy Seyed Khandan, gdzie zlokalizowane są budynki powiązane z aparatem bezpieczeństwa i logistyką wojskową. Opozycyjne źródła irańskie (NCRI, Iran International) mówią także o uderzeniach w konkretne obiekty IRGC i wywiadu IRGC w i wokół Teheranu, ale ich dokładne nazwy nie są jednoznacznie potwierdzone w niezależnych relacjach.

W zachodnim Iranie najbardziej precyzyjne informacje dotyczą rejonu Kermanszah. BBC, powołując się na izraelskie siły zbrojne, informuje o zniszczeniu zaawansowanego systemu obrony powietrznej SA‑65 (oznaczenie używane przez Izrael dla rosyjskich systemów klasy S‑300/S‑400 lub ich irańskich odpowiedników) rozmieszczonego w pobliżu miasta. Według tych doniesień uderzenie w SA‑65 stanowiło element planu „wycięcia dziur” w parasolu przeciwlotniczym Iranu na zachodzie kraju i umożliwienia dalszych nalotów w głąb terytorium. Relacje Al Jazeery, Deutsche Welle i irańskich źródeł opozycyjnych mówią także o eksplozjach w bazach wojskowych oraz magazynach rakiet i amunicji w zachodnich prowincjach, choć bez publicznego podania ich dokładnych nazw. Całościowo obraz celów w tej części kraju wskazuje na systemowe osłabienie obrony powietrznej i zdolności rakietowych IRGC.

Skutki tych uderzeń dla IRGC i elity władzy są trudne do przecenienia, choć warto wyraźnie rozróżnić fakty potwierdzone od wciąż niezweryfikowanych doniesień. Zestawienie operacji, oparte na wielu źródłach agencyjnych, podaje, że minister obrony Aziz Nasirzadeh oraz dowódca Wojsk Lądowych IRGC Mohammad Pakpur „prawdopodobnie” zginęli w izraelskich nalotach. Informacje o ich śmierci pojawiają się również w regionalnych, które mówią o „zabiciu senior Iranian leaders” w wyniku uderzeń. Na liście prawdopodobnych ofiar pojawia się także Ali Szamchani, długoletnia kluczowa osoba w systemie bezpieczeństwa, określana jako szef Rady Obrony: Iran International przekazuje, że miał on zginąć podczas ataków na ośrodki decyzyjne w Teheranie.

Opozycyjne i półoficjalne źródła irańskie informują o bardzo dużych stratach osobowych w szeregach IRGC. Według materiału Iran International, powołującego się na wyciek ISNA, „tysiące” członków IRGC miało zostać zabitych lub rannych, a „kilku wysokich dowódców” – bez podania wszystkich nazwisk – miało stracić życie w nalotach na bazy i centra dowodzenia. NCRI relacjonuje, że w atakach na instalacje IRGC i obiekty rządowe w Teheranie, Isfahanie, Karadżu i Kermanszah zginęła znacząca liczba oficerów średniego i wyższego szczebla, choć te liczby nie są niezależnie zweryfikowane. Eksperci cytowani przez analizy think tanków (np. Atlantic Council) oceniają, że mamy do czynienia z jednym z najpoważniejszych uderzeń w elitę wojskową i bezpieczeństwa od lat – nawet jeśli dokładne liczby pozostają sporne, sam fakt trafienia tak wielu kluczowych obiektów wskazuje na istotną degradację zdolności dowodzenia i koordynacji działań IRGC.​

Z drugiej strony ostrożne podejście agencji takich jak Reuters przypomina, że część tych informacji wciąż wymaga potwierdzenia. Reuters odnotowuje, że „kilku dowódców IRGC mogło zostać zabitych”, ale sama agencja nie była w stanie niezależnie zweryfikować tych doniesień w pierwszych godzinach po ataku; śmierć Nasirzadeha i Pakpura określana jest jako „prawdopodobna”, lecz niepoparta oficjalnym komunikatem Teheranu. Brakuje też twardych danych o ewentualnych obrażeniach lub śmierci samego Chameneiego – dominujący wariant mówi o jego wcześniejszej ewakuacji i utracie dotychczasowego centrum dowodzenia, ale nie o fizycznym wyeliminowaniu przywódcy.

W odpowiedzi na uderzenia Teheran uruchamia zarówno mechanizmy militarne, jak i propagandowo‑dyplomatyczne. Na poziomie wojskowym Iran wystrzelił salwę rakiet w kierunku Izraela, wywołując alarmy przeciwlotnicze w wielu regionach kraju i uruchamiając systemy obrony przeciwrakietowej. Izraelskie źródła mówią o przechwytywaniu kolejnych pocisków i o pracy systemów Arrow, David’s Sling i Iron Dome. Równolegle irańskie rakiety i drony uderzają w wybrane bazy amerykańskie w regionie, co wpisuje się w od dawna forsowaną doktrynę „odwetu” wobec każdej „agresji” – choć skala szkód po stronie USA pozostaje niejasna. Na poziomie deklaracji Ministerstwo Spraw Zagranicznych Iranu określa atak jako „brutalną agresję” i „ponowne uderzenie w czasie negocjacji”, twierdząc, że dowodzi to rzekomej „niewiarygodności” Zachodu; władze zapowiadają, że „nie ma czerwonych linii” w odwecie i że wszystkie amerykańskie i izraelskie cele w regionie są odtąd „uprawnione”.

Społeczne skutki ataku w samym Iranie są w pierwszych godzinach trudne do precyzyjnego uchwycenia, ale relacje z Teheranu mówią o mieszance paniki, strachu i narastającego poczucia osamotnienia. Reuters opisuje ludzi uciekających do piwnic i schronów, gwałtowny wzrost kolejek na stacjach benzynowych i w sklepach, a także szerzącą się pocztą pantoflową plotkę o nadchodzących kolejnych falach bombardowań. W kraju, który od tygodni doświadcza brutalnej pacyfikacji protestów, nie widać natychmiastowego, spontanicznego „zamknięcia szeregów” wokół władz, choć część społeczeństwa może na krótką metę przyjąć logikę „przetrwania pod bombardowaniami” ważniejszą niż rozliczanie reżimu. Jednocześnie rośnie ryzyko, że uderzenie zewnętrzne zostanie przez władze wykorzystane jako usprawiedliwienie dalszej militaryzacji polityki wewnętrznej.​

Reakcje międzynarodowe są silnie zróżnicowane. Rosja potępia operację jako „lekkomyślną i nieprowokowaną agresję” i ostrzega przed ryzykiem rozszerzenia konfliktu, starając się jednocześnie zachować własne pole manewru jako partnera Teheranu. Część państw europejskich wyraża „głębokie zaniepokojenie” i apeluje o deeskalację, nie decydując się na jednoznaczne potępienie ani poparcie działań USA i Izraela. Państwa regionu przyjmują postawy od wstrzemięźliwej aprobaty po otwarte potępienie – w zależności od własnych kalkulacji względem Iranu i obaw przed regionalną wojną.

Na obecnym etapie można stwierdzić, że 28 lutego 2026 r. przyniósł uderzenie, które w wymiarze wojskowym poważnie osłabiło infrastrukturę dowodzenia, obrony powietrznej i część potencjału kadrowego IRGC, a w wymiarze politycznym otworzyło nową fazę konfrontacji między Teheranem a Waszyngtonem i Tel Awiwem. Wiemy, że zaatakowano kompleks Chameneiego, biuro prezydenta, kluczowe rejony Teheranu i elementy systemu przeciwlotniczego w zachodnim Iranie; z wysokim prawdopodobieństwem zginęło kilku ważnych dowódców IRGC, w tym Mohammad Pakpur i Aziz Nasirzadeh, oraz prawdopodobnie Ali Szamchani, choć Teheran nie potwierdził jeszcze oficjalnie pełnej listy strat. Nie wiemy natomiast dokładnie, ilu członków IRGC i funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa zginęło – liczby w rodzaju „tysięcy ofiar” pozostają na razie w sferze niezweryfikowanych szacunków, podobnie jak ewentualne uszkodzenia innych, jeszcze nieujawnionych elementów infrastruktury wojskowej. W miarę pojawiania się nowych danych – zdjęć satelitarnych, niezależnych analiz OSINT oraz bardziej szczegółowych komunikatów z Teheranu – obraz tego uderzenia będzie się doprecyzowywał, ale już teraz jest jasne, że 28 lutego 2026 r. stał się punktem zwrotnym w historii konfrontacji między Iranem a Stanami Zjednoczonymi i Izraelem.

Rozwój wydarzeń rozpoczętych 28 lutego nie jest jednoznaczny i prosty do przewidzenia. Wiele zależy od uporu zarówno Waszyngtonu, Teheranu jak i Jerozolimy. Najbardziej prawdopodobny w krótkiej perspektywie jest scenariusz „zarządzanej eskalacji”, w którym USA i Izrael kontynuują serię uderzeń na wybrane cele wojskowe i infrastrukturalne Iranu, ale unikają bezpośrednich, masowych ataków na cele czysto cywilne, a Teheran odpowiada ograniczonym ostrzałem rakietowym, cyberatakami i działaniami swoich organizacji proxy – Hezbollahu, milicji irackich czy Huti – starając się podnieść koszty konfliktu, ale bez przekroczenia progu, który sprowokowałby pełnoskalową wojnę regionalną. Taki „kontrolowany” konflikt oznaczałby utrzymywanie wysokiej intensywności napięcia, podwyższonego ryzyka incydentów w Zatoce Perskiej i na Morzu Czerwonym oraz okresowe wzrosty cen ropy, ale przy zachowaniu podstawowej funkcjonalności szlaków morskich i bez natychmiastowej próby całkowitego zniszczenia zdolności państwa irańskiego.

Drugim, realnym wariantem jest spirala eskalacyjna, o której piszą m.in. Chatham House, Atlantic Council i Forbes: Iran, czując, że stawką jest przetrwanie reżimu, może zdecydować się użyć „wszystkiego, co ma” – intensyfikując ostrzał rakietowy Izraela, rozszerzając ataki na bazy USA i państwa Zatoki oraz sięgając po poważne zakłócenia w cieśninie Ormuz i na szlakach morskich w regionie. W takim scenariuszu rośnie ryzyko uderzeń w infrastrukturę naftową Arabii Saudyjskiej, Emiratów czy Kataru, a częściowe lub czasowe „przydławienie” Ormuzu mogłoby podbić ceny ropy powyżej 100 dolarów i wywołać globalne turbulencje gospodarcze. Tego typu eskalacja zwiększałaby też prawdopodobieństwo wciągnięcia w konflikt kolejnych państw – zarówno regionalnych, jak i globalnych – oraz przypadkowych incydentów z udziałem statków lub samolotów cywilnych.

Trzeci scenariusz, o którym mówi część ekspertów, zakłada szansę na szybkie „wygaszenie” otwartej fazy militarnej po kilku–kilkunastu dniach intensywnych działań, jeśli obie strony uznają, że osiągnęły swoje minimalne cele i dalsza eskalacja niesie zbyt wysokie ryzyko. W takim wariancie USA i Izrael mogłyby ogłosić zrealizowanie głównego zadania – degradację irańskich zdolności rakietowych i nuklearnych – i przejść z powrotem do presji dyplomatyczno‑sankcyjnej, a Teheran ogłosiłby „udany odwet” i zachowanie zdolności do dalszej walki, starając się ustabilizować front wewnętrzny. Ten scenariusz wymagałby jednak minimum kanałów komunikacji pośredniej (przez państwa trzecie) i politycznej woli po stronie irańskiej elity, która dziś – jak zauważa Chatham House – postrzega konflikt jako egzystencjalny, co sprzyja raczej twardszym odpowiedziom.

Najbardziej skrajny, ale w analizach wciąż brany pod uwagę, jest scenariusz załamania reżimu w wyniku kombinacji presji militarnej zewnętrznej i narastającego buntu wewnętrznego, o którym piszą m.in. Atlantic Council i CFR. W takim układzie kontynuacja uderzeń w infrastrukturę wojskową i przywództwo, przy równoczesnej kontynuacji protestów, mogłaby otworzyć „okno możliwości” dla zmiany politycznej w Iranie, choć literatura o transformacjach systemów autorytarnych podkreśla, że tego typu proces jest z natury nieprzewidywalny i może równie dobrze doprowadzić do chaotycznego rozpadu państwa, jak i do odtworzenia nowej formy autorytaryzmu. W tle wszystkich tych scenariuszy pozostaje ryzyko niezamierzonej eskalacji, w tym jądrowej – analizy dotyczące ryzyka proliferacji i wojen prewencyjnych wskazują, że przy rosnącym napięciu i niepewności co do zamiarów stron rośnie pole dla błędnych ocen i decyzji „na wyrost”.

W praktyce najbliższe dni pokażą, w którą stronę konflikt zacznie się przesuwać. Kluczowe wskaźniki to: skala irańskiej odpowiedzi (czy pozostanie „symboliczna”, czy będzie celowo powodować wysokie straty), gotowość USA do rozszerzenia listy celów o kolejne elementy infrastruktury państwowej, postawa państw Zatoki w sprawie użycia ich przestrzeni powietrznej i baz oraz dynamika nastrojów wewnętrznych w Iranie, gdzie – jak podkreślają analizy CSIS i Chatham House – społeczeństwo jest już skrajnie wyczerpane długotrwałym kryzysem i represjami.

Polskie stanowisko wobec ataku na Iran z 28 lutego ma charakter ostrożny i skupiony przede wszystkim na bezpieczeństwie obywateli oraz współpracy z sojusznikami, a nie na otwartym wartościowaniu samej operacji militarnej. Władze państwowe – prezydent, premier oraz odpowiednie resorty – akcentują, że Polska była wcześniej informowana o planowanych działaniach za pośrednictwem kanałów sojuszniczych i pozostaje w stałym kontakcie z partnerami z NATO, podkreślając wagę solidarności sojuszniczej oraz konieczność przygotowania się na różne scenariusze rozwoju sytuacji. Premier Donald Tusk oraz Ministerstwo Spraw Zagranicznych zwrócili uwagę, że nie ma informacji o poszkodowanych obywatelach polskich, w tym pracownikach ambasady w Teheranie, ale w związku z dynamiczną i nieprzewidywalną sytuacją na Bliskim Wschodzie władze apelują o powstrzymanie się od podróży do regionu, w szczególności do Iranu, Libanu, Izraela i państw sąsiednich, a osoby przebywające tam zachęcają do jak najszybszego opuszczenia tych krajów. Równolegle Dowództwo Operacyjne oraz wojsko monitorują sytuację bezpieczeństwa, utrzymując kontakt z polskimi kontyngentami wojskowymi, a odpowiednie służby bacznie obserwują przestrzeń powietrzną i możliwe konsekwencje dla ruchu lotniczego, w tym potencjalne zamknięcia korytarzy powietrznych nad regionem. Wicepremier i minister odpowiedzialny za cyfryzację, Krzysztof Gawkowski, wskazał dodatkowo na konieczność wzmocnionej ochrony polskiej cyberprzestrzeni i ścisły monitoring ewentualnych ataków w sieci oraz kampanii dezinformacyjnych, które mogą towarzyszyć eskalacji konfliktu. W efekcie obraz polskiej reakcji to przede wszystkim nacisk na ochronę obywateli, stabilność i ograniczanie ryzyka, przy jednoczesnym unikaniu jednoznacznych publicznych deklaracji w sprawie legalności czy politycznej oceny samego uderzenia na Iran, co wpisuje się w szerszą linię działania państwa jako sojusznika USA i członka NATO, ale bez bezpośredniego zaangażowania w działania zbrojne.

Wczesnym rankiem 28 lutego 2026 r. Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły skoordynowaną operację wojskową przeciwko celom w Iranie, obejmującą serię uderzeń rakietowych i lotniczych w Teheranie oraz innych kluczowych miastach. Według źródeł izraelskich i amerykańskich jednym z głównych celów była siedziba Najwyższego Przywódcy w Teheranie, określana jako centralny węzeł dowodzenia zarówno dla programu nuklearnego, jak i regionalnych działań irańskich sił zbrojnych.

Izraelskie media oraz wysocy rangą urzędnicy potwierdzili, że Chamenei został zabity w izraelskim nalocie na jego kompleks, a zdjęcia satelitarne pokazują poważne zniszczenia budynków w jego rezydencji, z dymem i odłamkami widocznymi na terenie obiektu. Według relacji z Iranu i Izraela atak trwał kilkadziesiąt sekund, a w tym samym uderzeniu zginąć miało wielu najwyższych rangą przedstawicieli aparatu bezpieczeństwa, w tym doradca ds. bezpieczeństwa Ali Szamchani, dowódcy Korpusu Strażników Rewolucji i inne kluczowe postaci odpowiedzialne za program wojskowy i nuklearny.

Prezydent USA Donald Trump ogłosił publicznie śmierć Chameneiego tego samego dnia, nazywając go „jednym z najbardziej złowrogich ludzi w historii” i przedstawiając operację jako akt „sprawiedliwości” wobec ofiar irańskiej polityki w regionie. Premier Izraela Benjamin Netanjahu mówił o „zniszczeniu kompleksu tyrana w sercu Teheranu” i wkrótce potem stwierdził, że istnieją „wielkie przesłanki”, iż Chamenei nie żyje, co następnie zostało potwierdzone.

Początkowo irańskie media państwowe zaprzeczały doniesieniom, podtrzymując, że przywódca pozostaje „silny i nieugięty”, jednak po kilku godzinach stanęły w obliczu licznych przecieków i zdjęć, a następnie oficjalnie ogłosiły jego śmierć. Telewizja państwowa poinformowała o 40‑dniowej żałobie narodowej i siedmiu dniach świąt państwowych, potwierdzając śmierć Chameneiego oraz niektórych członków jego rodziny.

Operacja amerykańsko‑izraelska nie ograniczyła się do rezydencji Najwyższego Przywódcy, lecz objęła magazyny rakiet balistycznych, wyrzutnie, systemy obrony przeciwlotniczej i inne kluczowe obiekty wojskowe w kilkudziesięciu lokalizacjach Iranu. Irański Czerwony Półksiężyc oraz media regionalne informowały o ponad 200 zabitych i setkach rannych w co najmniej 24 z 31 prowincji kraju, przy czym ofiary obejmują zarówno personel wojskowy, jak i cywilów.

W odpowiedzi Iran rozpoczął zakrojone na szeroką skalę ataki rakietowe i dronowe na cele w Izraelu oraz na amerykańskie bazy wojskowe w regionie, w tym w państwach Zatoki Perskiej. Według relacji mediów w Izraelu zniszczony został m.in. budynek mieszkalny w Tel Awiwie, pojawiły się liczne alarmy rakietowe w Tel Awiwie i Jerozolimie, a odłamki pocisków spadły także w innych częściach kraju.

Stany Zjednoczone informowały, że irańskie uderzenia spowodowały jedynie „minimalne szkody” w ich instalacjach i brak amerykańskich ofiar śmiertelnych, podkreślając jednocześnie gotowość do dalszych działań wojskowych, jeśli Teheran nasili ataki. Korpus Strażników Rewolucji ogłosił kolejne „rundy” zmasowanych ataków na izraelskie obiekty wojskowe oraz 27 amerykańskich baz w regionie, zapowiadając „bezprecedensową” odpowiedź za śmierć Najwyższego Przywódcy.

Ali Chamenei był kluczową postacią irańskiego systemu od 1989 r., a jego urząd Najwyższego Przywódcy stał ponad prezydentem, rządem i parlamentem, kontrolując siły zbrojne, służby bezpieczeństwa, media państwowe i najważniejsze instytucje religijno‑polityczne. Jego śmierć w wyniku zagranicznego ataku, a nie naturalnych przyczyn, tworzy nie tylko lukę władzy, ale także kwestionuje dotychczasowy model bezpieczeństwa, który miał chronić centrum reżimu przed zewnętrzną penetracją.

Zgodnie z konstytucją nowy Najwyższy Przywódca wybierany jest przez 88‑osobowe Zgromadzenie Ekspertów, które ma obowiązek zebrać się niezwłocznie po opróżnieniu urzędu. Proces ten w praktyce będzie jednak wypadkową sił między kilkoma ośrodkami: Korpusem Strażników Rewolucji i jego wyższym dowództwem, aparatem duchowieństwa skupionym wokół seminarium w Qom, obozem konserwatystów instytucjonalnych oraz frakcjami pragmatycznymi powiązanymi z technokratami i biznesem.

Media irańskie sygnalizują, że wraz z Chameneim zginęła część jego najbliższego kręgu – w tym kluczowi wojskowi i doradcy – co osłabia spójność dotychczasowego „rdzenia” władzy i może wzmocnić pozycję najsilniejszego, hierarchicznego aktora, jakim jest Korpus Strażników Rewolucji. Już pierwsze przecieki sugerują szybkie roszady w dowództwie IRGC, co analitycy odczytują jako próbę stabilizacji aparatu bezpieczeństwa i zapobieżenia walkom frakcyjnym w warunkach żałoby i mobilizacji wojennej.

Dla społeczeństwa irańskiego śmierć Chameneiego może oznaczać początek głębszej debaty – choćby nieformalnej – o kształcie reżimu, w tym o możliwości ograniczenia roli Najwyższego Przywódcy lub wzmocnienia instytucji republikańskich, ale w krótkim okresie priorytetem władz pozostanie utrzymanie porządku i kontynuacja oporu wobec presji zewnętrznej. Historia rewolucji irańskiej pokazuje jednak, że momenty przejścia przywództwa często otwierają okno możliwości dla zarówno reform, jak i dalszej radykalizacji – scenariusz, który obecnie będzie zależał od równowagi sił między elitą religijną a wojskową.

Cena nalotów jest już bardzo wysoka – raporty z Iranu mówią o setkach zabitych i rannych w całym kraju, a wśród ofiar są zarówno żołnierze, jak i cywile, w tym uczniowie i mieszkańcy dzielnic mieszkalnych. Zniszczenia infrastruktury wojskowej i cywilnej w wielu prowincjach pogłębiają istniejące problemy gospodarcze Iranu, takie jak wysoka inflacja, bezrobocie i skutki sankcji, co w najbliższych miesiącach może przełożyć się na pogorszenie dostępności podstawowych usług i dóbr.

Irańskie państwowe media podkreślają narrację „męczeństwa” Chameneiego, wzywając do jedności narodowej, mobilizacji przeciw „agresji” USA i Izraela oraz do zacieśnienia więzi między społeczeństwem a Korpusem Strażników Rewolucji. Z drugiej strony, część Irańczyków, zwłaszcza w dużych miastach, już przed atakami wyrażała niezadowolenie z sytuacji ekonomicznej i ograniczeń politycznych, a analitycy wskazują, że w dłuższej perspektywie śmierć silnego autorytarnego przywódcy może zachęcić do nowych form sprzeciwu, jeśli aparat represji ulegnie osłabieniu.​

Okres 40‑dniowej żałoby narodowej, ogłoszonej po śmierci Chameneiego, będzie jednocześnie czasem intensywnej propagandy i religijnych ceremonii, ale też momentem, w którym społeczne emocje mogą wymknąć się spod kontroli – zarówno w formie proreżimowej mobilizacji, jak i potencjalnych protestów. Dla zwykłych Irańczyków priorytetem pozostanie przetrwanie w warunkach groźby kolejnych nalotów, zakłóceń w dostawach energii i paliw oraz rosnącego ryzyka gospodarczej izolacji, gdyż wielu inwestorów i partnerów handlowych będzie unikać związków z krajem pogrążonym w konflikcie o nieprzewidywalnej dynamice.

Śmierć Najwyższego Przywódcy w wyniku otwartego ataku wojskowego oznacza dramatyczne podniesienie poprzeczki w konflikcie między Iranem a USA i Izraelem, przekraczając dotychczasowy schemat pośrednich starć i „wojny w cieniu”. Dla regionalnych sojuszników Iranu – takich jak Hezbollah, szyickie milicje w Iraku, Huti w Jemenie czy proirańskie grupy w Syrii – jest to sygnał do zacieśnienia koordynacji i możliwej eskalacji działań przeciwko interesom amerykańskim i izraelskim w całym regionie.

Państwa Zatoki Perskiej, w których są ulokowane amerykańskie bazy będące celem irańskich ataków, znajdują się w centrum ryzyka odwetowych uderzeń, a jednocześnie obawiają się destabilizacji szlaków energetycznych, w tym ruchu tankowców przez Zatokę i Cieśninę Ormuz. Każde poważniejsze zakłócenie przepływu ropy i gazu przez ten strategiczny korytarz mogłoby szybko przełożyć się na wzrost cen surowców i napięcia na globalnych rynkach energii, co już dziś w komentarzach analityków wymieniane jest jako jedno z kluczowych zagrożeń.

Dla społeczności międzynarodowej – od państw europejskich po Chiny i Rosję – zabicie Chameneiego komplikuje wszelkie dotychczasowe kalkulacje dotyczące irańskiego programu nuklearnego i regionalnej równowagi sił. Z jednej strony pojawia się możliwość wyłonienia się bardziej pragmatycznego przywództwa w Teheranie, skłonnego do negocjacji, z drugiej jednak obecna eskalacja militarna i odwetowy kurs IRGC zwiększają ryzyko, że Iran będzie próbował przyspieszyć prace nad potencjałem nuklearnym jako gwarancją bezpieczeństwa reżimu.

W debacie pojawia się też pytanie o precedens: jeśli zabicie głowy państwa w zmasowanym ataku zostanie uznane przez część społeczności międzynarodowej za „akceptowalny” środek nacisku, może to zachęcić inne mocarstwa do bardziej agresywnych działań wobec przeciwników, osłabiając obowiązujące normy prawa międzynarodowego. Już teraz organizacje międzynarodowe i część państw sygnalizują potrzebę pilnych działań dyplomatycznych, by zapobiec przejściu lokalnej wojny w otwarty konflikt regionalny z udziałem wielu armii i milicji w całym Bliskim Wschodzie.

W efekcie śmierć Alego Chameneiego w izraelsko‑amerykańskim nalocie staje się nie tylko momentem zwrotnym w historii Islamskiej Republiki, ale także poważnym testem dla globalnego systemu bezpieczeństwa i zdolności społeczności międzynarodowej do opanowania jednej z najpoważniejszych eskalacji na Bliskim Wschodzie od dziesięcioleci.

Zgodnie z art. 111 konstytucji Islamskiej Republiki, tuż po potwierdzeniu śmierci Chameneiego w niedzielę 1 marca powołano trzyosobową tymczasową radę przywódczą. W jej skład weszli:

• Masoud Pezeszkan — reformistyczny prezydent Iranu
• Gholam-Hossein Mohseni-Edżei — konserwatywny szef sądownictwa
• Przedstawiciel Rady Strażników — duchowny wybrany przez Radę Użyteczności Państwowej​

Rada formalnie przejęła „wszystkie obowiązki i uprawnienia” Najwyższego Przywódcy na okres przejściowy. Eksperci podkreślają jednak, że jest to w dużej mierze formalność konstytucyjna — rzeczywista władza koncentruje się w rękach najbliższych współpracowników Chameneiego, zwłaszcza w strukturach IRGC i aparatu bezpieczeństwa. Były pierwszy wiceprezydent Mohammad Mokhber, doradca Chameneiego, został mianowany pełniącym obowiązki Najwyższego Przywódcy, natomiast Ali Laridżani, sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego, nadzoruje sprawy wojskowe i bezpieczeństwa.

Proces ten komplikuje fakt, że w uderzeniach zginęli także dowódca IRGC Mohammad Pakpur oraz doradca ds. bezpieczeństwa Ali Szamchani, a poprzedni dowódca IRGC Hosejn Salami został zabity w izraelskich nalotach w czerwcu 2025 r.. Oznacza to, że IRGC stracił dwa pełne szczeble najwyższego dowództwa w ciągu zaledwie dziewięciu miesięcy.

Scenariusz 1: Konsolidacja IRGC z marionetką duchowną

Według analizy Forbesa i innych ekspertów najbardziej prawdopodobnym scenariuszem (szacowanym na ok. 35%) jest konsolidacja władzy przez Korpus Strażników Rewolucji, przy formalnym wyborze duchownego-figuranta na stanowisko Najwyższego Przywódcy przez Zgromadzenie Ekspertów. W tym wariancie IRGC kontrolowałby de facto politykę obronną, zagraniczną i nuklearną, a nowy przywódca duchowny pełniłby rolę legitymizującą system.

Przed śmiercią Chamenei rzekomo wskazał trzech starszych duchownych jako potencjalnych następców — nie ujawniono ich tożsamości publicznie, a jego syn Modżtaba nie znalazł się wśród nich. Status tych kandydatów po nalotach jest niepewny. Wśród publicznie wymienianych nazwisk pojawiają się:

• Ajatollah Bushehri — pierwszy zastępca przewodniczącego Zgromadzenia Ekspertów, bliski Chameneiemu, ale o niskim profilu publicznym i bez silnych powiązań z IRGC​
• Ajatollah Arafi — zastępca przewodniczącego Zgromadzenia Ekspertów, członek Rady Strażników, szef irańskich seminariów duchownych, doradca Chameneiego​
• Ali Laridżani — sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego, „najbardziej prawdopodobny następca za życia Chameneiego”, ale nielubiany przez twardogłowych konserwatystów za ratyfikację porozumienia nuklearnego z 2015 r.​

Scenariusz 2: Przedłużona walka o władzę

Oceniany na ok. 30%, ten scenariusz zakłada wielomiesięczną rywalizację frakcyjną między różnymi odłamami IRGC, pozostałymi elementami kleru oraz dowódcami prowincji. Utrata dwóch szczebli dowodzenia IRGC zmniejsza spójność organizacji i może prowadzić do sytuacji, w której poszczególne frakcje będą próbowały przejąć kontrolę nad kluczowymi zasobami (obiekty nuklearne, archiwa wywiadowcze, łańcuchy dowodzenia). Ten scenariusz wiąże się z największą nieprzewidywalnością na rynkach energetycznych i ryzykiem niekontrolowanej eskalacji militarnej.​

Scenariusz 3: Powstanie ludowe

​Analitycy szacują prawdopodobieństwo masowych protestów prowadzących do głębszych zmian politycznych na ok. 25% — wartość podniesiona ze względu na „precedens ze stycznia 2026 r.” (protestów w dużych miastach) oraz ofertę Trumpa dotyczącą amnestii dla irańskich wojskowych, którzy przejdą na stronę społeczeństwa. Raporty o spontanicznych zgromadzeniach i świętowaniu w częściach Teheranu po wiadomości o śmierci Chameneiego sugerują gotowość części społeczeństwa do wyrażenia sprzeciwu wobec reżimu. Ograniczeniem tego scenariusza jest brak zorganizowanej opozycji politycznej wewnątrz kraju.​

Scenariusz 4: Mojtaba Chamenei — sukcesja dynastyczna

Modżtaba Chamenei, 56-letni syn Alego Chameneiego, od lat był wymieniany jako jeden z głównych kandydatów. Jest duchownym średniego szczebla, ale de facto zarządzał biurem ojca i utrzymywał bliskie relacje z IRGC. Jednak sam Chamenei przed śmiercią najwyraźniej wykluczył go z listy potencjalnych następców, a dziedziczna sukcesja mogłaby wywołać gniew zarówno wśród krytyków rządów duchowieństwa, jak i wśród zwolenników systemu, postrzegając ją jako tworzenie nowej dynastii religijnej w sprzeczności z duchem rewolucji 1979 r.

Scenariusz 5: Całkowity upadek państwa

Najbardziej skrajny, ale najmniej prawdopodobny scenariusz (ok. 10%) zakłada rozpad struktur państwowych Iranu. Państwa sąsiedzkie planują działania na tę ewentualność, ale analitycy wskazują, że nawet w warunkach głębokiego kryzysu infrastruktura biurokratyczna i sieć bezpieczeństwa Iranu jest wystarczająco rozbudowana, by zapobiec całkowitemu chaosowi.

1. Reuters, „US and Israel strike Iran, seeking to topple its leaders”, 28.02.2026. https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/israel-us-launch-strikes-iran-2026-02-28/​
2. Reuters, „Live: US and Israel strike Iran as Trump says actions give Iranians …”, 28.02.2026. https://www.reuters.com/world/iran-crisis-live-explosions-tehran-israel-announces-strike-2026-02-28/​
3. The Guardian, „US and Israel attack Iran as Trump says ‘major combat operations’ under way”, live, 28.02.2026.
   https://www.theguardian.com/world/live/2026/feb/28/israel-attacks-iran-as-blasts-heard-in-tehran-live-updates​
4. CNN, „Live updates: US and Israel attack Iran as Tehran retaliates across Middle East”, 28.02.2026.
   https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl​
5. The New York Times, „Live Updates: U.S. Attacks Iran as Trump Calls for Overthrow of Government”, 28.02.2026.
   https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump​
6. DW, „Explosions rock Tehran, Israel declares ‘preemptive strike’ – live”, 28.02.2026.
   https://www.dw.com/en/explosions-rock-tehran-israel-declares-preemptive-strike/live-76161011​
7. US News, „Israel and US Launch Strikes on Iran”, 28.02.2026.
   https://www.usnews.com/news/world/articles/2026-02-28/israel-and-us-launch-strikes-on-iran​
8. BBC News, „Iran latest: US and Israel target leadership sites as Tehran retaliates …”, live, 28.02.2026.
   https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t​
9. Al Jazeera, „US and Israel attack Iran: What we know so far”, 28.02.2026.
   https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/us-and-israel-attack-iran-what-we-know-so-far​
10. NBC News, „Live updates: U.S. and Israel launch major attack on Iran”, 28.02.2026.
    https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/israel-iran-live-updates-rcna261099​
11. DW, „Iran targets US bases amid joint US‑Israel attacks – live”, 28.02.2026.
    https://www.dw.com/en/iran-targets-us-bases-amid-joint-usisrael-attacks/live-76161011​
12. CNN (edition international), „US and Israel attack Iran as Tehran retaliates across Middle East”, 28.02.2026.
    https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl​
13. TBN Israel (YouTube), „BREAKING: Israel Preemptive Strike on Iran – Explosions in Tehran LIVE!”, 27–28.02.2026.
    https://www.youtube.com/watch?v=0s_BLSVbFck​
14. News18 / N18 India (YouTube), „Iran Attack LIVE | Israel-US Strike Iran, Tehran Retaliates, Missiles Hit U.S. Bases | UAE”, 27–28.02.2026.
    https://www.youtube.com/watch?v=0sr6EuD6cew​
15. Iran International, „Israel, United States strike Islamic Republic, targeting heart of regime”, 27.02.2026.
    https://www.iranintl.com/en/202602289915​
16. Iran International, „Iran targets US bases across Persian Gulf states, IRGC-aligned …”, 27.02.2026.
    https://www.iranintl.com/en/202602282948​
17. NCRI, „Iran News in Brief – February 28, 2026”, 27–28.02.2026.
    https://www.ncr-iran.org/en/news/iran-news-in-brief-news/iran-news-in-brief-february-28-2026/​
18. NPR, „U.S. and Israel strike Iran with operation ‘Epic Fury’”, 28.02.2026.
    https://www.npr.org/2026/02/28/nx-s1-5730158/israel-iran-strikes-trump-us​
19. Atlantic Council, „Experts react: The US and Israel just unleashed a major attack on Iran – what’s next?”, 27.02.2026.
    https://www.atlanticcouncil.org/dispatches/experts-react-the-us-and-israel-just-unleashed-a-major-attack-on-iran-whats-next/​
20. Reuters, „US-Israeli attack triggers fear and panic in Iran”, 28.02.2026.
    https://www.reuters.com/world/middle-east/us-israeli-attack-triggers-fear-panic-iran-2026-02-28/​
21. Reuters, „US and Israel launch ‘pre-emptive’ attack against Iran”, 28.02.2026.
    https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-says-it-launched-pre-emptive-attack-against-iran-2026-02-28/​
22. Reuters, „Global reaction to Israeli, US attacks on Iran”, 28.02.2026.
    https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/global-reaction-israeli-us-attacks-iran-2026-02-28/​
23. The Economic Times, „Impact of US-Israel strikes in Iran: 627 dead, 4,870 injured, Iran’s nuclear sites 'severely damaged’, and top generals killed”, 25.06.2025.
    https://economictimes.com/news/international/us/impact-of-us-israel-strikes-in-iran-627-dead-4870-injured-irans-nuclear-sites-severely-damaged-and-top-generals-killed/articleshow/102772701.cms​
24. Yeni Şafak, „Israeli strikes on Iran kill Revolutionary Guard commanders, Tehran warns of retaliation”, 27.02.2026.
    https://en.yenisafak.com/world/israeli-strikes-on-iran-kill-revolutionary-guard-commanders-tehran-warns-of-retaliation-3715221​
25. AdaDerana, „Israeli strikes reportedly kill senior Iranian leaders, sources say”, 27.02.2026.
    http://adaderana.lk/news.php?nid=119036​
26. IranWire, „War Coverage: Israel Strikes Iran”, 28.02.2026.
    https://iranwire.com/en/news/149630-war-coverage-israel-strikes-iran/​
27. Iran International, „Senior Revolutionary Guards commanders killed in US-Israel strikes”, 28.02.2026.
    https://iranintl.com/en/202602284254​
28. The Siasat Daily, „LIVE: Dubai Airport closed, top IRGC Commander reported killed”, 27–28.02.2026.
    https://www.siasat.com/live-israel-us-launch-strikes-on-iran-explosions-rock-tehran-3390638/​
29. The Business Standard / TBS News (w cytatach), „Israeli strikes targeted Iran’s supreme leader, president among others: Sources”, 27.02.2026.
    https://www.tbsnews.net/world/israeli-strikes-targeted-irans-supreme-leader-president-among-others-sources-915641​
30. The Guardian, „US and Israel launch strikes on Iran – what we know so far”, 28.02.2026.
    https://www.theguardian.com/world/2026/feb/28/us-israel-launch-strikes-attack-iran-what-we-know-so-far-latest​
31. WarWingsDaily, „Israel’s Strikes on Iran: Key Losses & Regime Impact”, 24.06.2025.
    https://warwingsdaily.com/israels-strikes-on-iran-key-losses-regime-impact/​
32. IJELS, „Navigating Engagement with Iran: Exploring US Strategies and Options: A Futuristic Scenario and Review”.
    https://ijels.com/upload_document/issue_files/18IJELS-10420242-Navigating.pdf​
33. Scandinavian Journal of Military Studies, „Iran’s National Security and Operational Capability”, 2020.
    http://sjms.nu/articles/10.31374/sjms.29/galley/46/download/​
34. International Affairs and Global Strategy, „Iranian Potential Countermeasures to US Acts: In Conformity with International Law?”, 2022.
    https://iiste.org/Journals/index.php/IAGS/article/download/58536/60433​
35. Komunikat MSZ i władz RP (apel o opuszczenie Iranu i Libanu, brak informacji o poszkodowanych, priorytet bezpieczeństwa obywateli): „Atak na Iran. Władze RP reagują. MSZ: Brak informacji o poszkodowanych” – Gazeta.pl, 27.02.2026, https://wiadomosci.gazeta.pl/swiat/7,198075,32630494,atak-na-iran-wladze-rp-reaguja-msz-brak-informacji-o-poszkodowanych.html
36. Szczegółowy komunikat rzecznika MSZ o apelach do opuszczenia Iranu i Libanu oraz unikania podróży do całego regionu, a także o możliwych zakłóceniach ruchu lotniczego: „Atak na Iran. Jest komunikat MSZ w sprawie Polaków” – Onet, 27.02.2026, https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/atak-na-iran-jest-komunikat-msz-w-sprawie-polakow/kthsnyb,79cfc278
37. Komunikat Dowództwa Operacyjnego o sytuacji polskich kontyngentów wojskowych oraz wzmianka o wzmocnieniu monitoringu cyberprzestrzeni i reakcjach władz: „Atak na Iran. Jest komunikat polskiego Dowództwa Operacyjnego” – Onet, 27.02.2026, https://wiadomosci.onet.pl/kraj/wazny-komunikat-dowodztwa-operacyjnego-chodzi-o-atak-na-iran/2l2ppsm
38. Artykuł przedstawiający reakcję polskiego rządu, w tym wypowiedzi prezydenta Karola Nawrockiego i wicepremiera, szefa MON Władysława Kosiniaka-Kamysza: „Atak na Iran. Władze RP reagują. MSZ: Brak informacji o poszkodowanych” – Gazeta.pl (ta sama publikacja zawiera także wypowiedzi prezydenta i szefa MON), https://wiadomosci.gazeta.pl/swiat/7,198075,32630494,atak-na-iran-wladze-rp-reaguja-msz-brak-informacji-o-poszkodowanych.html
39. Wypowiedź premiera Donalda Tuska o odebraniu meldunków MON i MSZ, bezpieczeństwie Polaków oraz przygotowaniu na różne scenariusze: „Odebrałem meldunki. Tusk reaguje na atak na Iran” – WP Wiadomości, 27.02.2026,

https://wiadomosci.wp.pl/odebralem-meldunki-tusk-reaguje-na-atak-na-iran-7259196818045376a

40. Informacje o decyzji wicepremiera i ministra cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego w sprawie wzmocnienia monitoringu polskiej cyberprzestrzeni oraz wzmianki o bezpieczeństwie Polaków i działaniach premiera i prezydenta: „Atak i odpowiedź Iranu. Wicepremier: to priorytet” – TVN24, 27.02.2026,

https://tvn24.pl/biznes/tech/atak-na-iran-wicepremier-krzysztof-gawkowski-o-polskiej-reakcji-st8923847

41. Szersze omówienie komunikatu Dowództwa Operacyjnego w kontekście ataku USA i Izraela na Iran, w tym informacje o monitorowaniu sytuacji kontyngentów i procedurach bezpieczeństwa w bazach: „Atak na Iran. Jest komunikat polskiego Dowództwa Operacyjnego” – Onet, 27.02.2026

https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/wazny-komunikat-dowodztwa-operacyjnego-chodzi-o-atak-na-iran/2l2ppsm,79cfc278

Źródła dotyczące śmierci Alego Chamenei oraz możliwej analizy sukcesji

1. BBC News – Israel and Iran exchange fresh attacks after Iran’s Supreme Leader killed
   https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t
2. CNN – Live updates: Iran supreme leader dead as Israel renews attack
   https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl
3. CNBC – Live Updates: Israel says it has struck Tehran again, following death of Khamenei
   https://www.cnbc.com/2026/03/01/us-iran-live-updates-khamenei-death-trump-gulf-strikes.html
4. The Washington Post – Iran’s supreme leader killed in U.S.-Israeli attack; Tehran strikes back
   https://www.washingtonpost.com/world/2026/02/28/israel-strikes-iran-live-updates/
5. BBC News – Iran’s Supreme Leader killed in joint US Israeli strikes, Trump says
   https://www.bbc.com/news/articles/c70n9wlkx3lo
6. Euronews – Iran’s Ayatollah Ali Khamenei has been killed, Israel says
   https://www.euronews.com/2026/02/28/irans-ayatollah-ali-khamenei-has-been-killed-israel-says
7. YouTube (State Media confirmation) – Iran’s Supreme Leader Ali Khamenei Killed, Confirms State Media
   https://www.youtube.com/watch?v=0IhLJ8pTkuM
8. Al Jazeera – Iran confirms Supreme Leader Ali Khamenei dead after US-Israeli attacks
   https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/irans-supreme-leader-ali-khamenei-killed-in-us-israeli-attacks-reports
9. Axios – Iranian state media confirms Supreme Leader Khamenei is dead
   https://www.axios.com/2026/02/28/iran-khamenei-killed-israel
10. YouTube (Al Jazeera) – Iran confirms Supreme Leader Ali Khamenei dead after US-Israeli attacks
    https://www.youtube.com/watch?v=aBSRIBmSclo
11. Al Jazeera – US-Israel attacks on Iran, day 2: Khamenei is killed, Iran retaliates
    https://www.aljazeera.com/news/2026/3/1/us-israel-attacks-on-iran-day-2-khamenei-is-killed-iran-retaliates
12. Reuters – Iran’s Supreme Leader Ali Khamenei killed, senior Israeli official says
    https://www.reuters.com/world/middle-east/irans-supreme-leader-ali-khamenei-killed-senior-israeli-official-says-2026-02-28/
13. Deutsche Welle – Israel’s Netanyahu says 'signs’ point to Khamenei being dead
    https://www.dw.com/en/israels-netanyahu-says-signs-point-to-khamenei-being-dead/live-76161011
14. The Guardian – US-Israel war on Iran: Ayatollah Ali Khamenei confirmed dead by state media
    https://www.theguardian.com/us-news/live/2026/mar/01/us-israel-war-on-iran-ayatollah-ali-khamenei-i-dead-latest-reports
15. Reuters – Iran vows revenge after Khamenei killed in US and Israeli strikes
    https://www.reuters.com/world/iran-crisis-live-explosions-tehran-israel-announces-strike-2026-02-28/
16. U.S. News – World Leaders React Cautiously to US and Israeli Strikes and Death of Iran Leader Ali Khamenei
    https://www.usnews.com/news/world/articles/2026-03-01/world-leaders-react-cautiously-to-us-and-israeli-strikes-and-death-of-iran-leader-ali-khamenei
17. Critical Threats (AEI) – Iran After Ali Khamenei: Forecasting Trajectories
    https://www.criticalthreats.org/analysis/iran-after-ali-khamenei-forecasting-trajectories
18. Middle East Institute – Moving to a post-Khamenei era: The role of the Assembly of Experts
    https://www.mei.edu/publications/moving-post-khamenei-era-role-assembly-experts
19. Newsweek – World Leaders React to Ayatollah Khamenei’s Death
    https://www.newsweek.com/world-leaders-react-to-ayatollah-khameneis-death-11599703
20. The Times of Israel – After Khamenei killed, Iran set for largely opaque supreme succession
    https://www.timesofisrael.com/after-khamenei-killed-iran-set-for-largely-opaque-supreme-succession/
21. The Boston Globe – World leaders react cautiously to US and Israeli strikes, death of Iran Ali Khamenei
    https://www.bostonglobe.com/2026/02/28/world/world-leaders-react-cautiously-us-israeli-strikes-iran-fears-grow-wider-war/
22. Forbes – Iran Succession Crisis After Supreme Leader Khamenei Death
    https://www.forbes.com/sites/guneyyildiz/2026/02/28/khamenei-is-dead—irans-missiles-keep-flying-without-him/
23. Wikipedia – Assembly of Experts
    https://en.wikipedia.org/wiki/Assembly_of_Experts
24. Newsmax – World Leaders React Cautiously to US and Israeli Strikes and Death of Khamenei
    https://www.newsmatwitter.com/world/globaltalk/iran-us-israel-reactions-03-01-2026/2026/03/01/id/1247830/
25. ABC News Australia – Ayatollah Ali Khamenei’s death may not lead to regime change in Iran
    https://www.abc.net.au/news/2026-03-01/iran-supreme-leaders-death-may-not-spark-regime-change/106402086
26. CNN – Who might replace Iran’s supreme leader? There’s no clear successor
    https://edition.cnn.com/2026/02/28/middleeast/iran-supreme-leader-ali-khamenei-replacement-intl-hnk
27. TIME – How the World Is Reacting to the Attack on Iran
    https://time.com/7381811/iran-war-world-leaders-reaction-russia-china-europe/
28. BESA Center – What Will Happen When Khamenei Dies?
    https://besacenter.org/when-khamenei-dies/
29. Wikipedia – 2026 Iranian Supreme Leader election
    https://en.wikipedia.org/wiki/2026_Iranian_Supreme_Leader_election
30. South China Morning Post – Iran strikes day 2: Trump threatens more hits, Khamenei dead
    https://www.scmp.com/news/us/diplomacy/article/3344994/global-powers-divided-china-expresses-deep-concern-over-us-israel-strikes
31. Euronews – If Israel kills Iran’s Khamenei, could his son Mojtaba be the next supreme leader?
    https://www.euronews.com/2025/06/19/if-israel-kills-irans-khamenei-could-his-son-mojtaba-be-the-next-supreme-leader
32. Ynet News – Tehran mourns, but who will succeed Khamenei?
    https://www.ynetnews.com/article/h1jvzewfwx
33. CNBC – Iran may 'lash out harder’ as Khamenei’s death puts Tehran on a war footing
    https://www.cnbc.com/2026/03/01/us-israel-attacks-strikes-iran-retaliate-china-russia-allies.html
34. Seoul Economic Daily – Iran Forms Three-Member Leadership Council After Khamenei’s Death
    https://en.sedaily.com/international/2026/03/01/iran-forms-three-member-leadership-council-after-khameneis
35. Fortune – Russia accuses America of 'pre-planned and unprovoked act of armed aggression’ against Iran
    https://fortune.com/2026/02/28/russia-reaction-iran-attack-trump-israel-world-leaders-reactions/
36. FDD (Foundation for Defense of Democracies) – Iran’s House of Cards
    https://www.fdd.org/analysis/2024/07/27/irans-house-of-cards/
37. Gulf News – Iran president, 2 officials to lead transition after Khamenei’s death
    https://gulfnews.com/world/mena/iran-president-2-officials-to-lead-transition-after-khameneis-death-state-tv-1.500459302
38. Iran International – Khamenei picks possible successors amid war, son Mojtaba not among them
    https://www.iranintl.com/en/202506218672
39. Anadolu Agency – 'Pandora’s box’ to open, leading to dangerous escalation if Iran’s supreme leader killed, Kremlin warns
    https://www.aa.com.tr/en/world/pandoras-box-to-open-leading-to-dangerous-escalation-if-irans-supreme-leader-killed-kremlin-warns
40. Iran International – Khamenei picks possible successors amid war, son Mojtaba not among them (alt. link)
    https://www.iranintl.com/en/202506218321