W poniedziałek, 9 czerwca 2025, w serwisie DVIDS (Defense Visual Information Distribution Service) Centrum Uzbrojenia Nuklearnego Sił Powietrznych USA (Air Force Nuclear Weapons Center, AFNWC) z bazy lotniczej Kirtland w Nowym Meksyku opublikowało pierwszą wizualizację opracowywanego przez spółkę Raytheon (część korporacji RTX) strategicznego pocisku manewrującego nowej generacji AGM-181A LRSO (Long-Range Stand-Off) z głowicą termojądrową i o zredukowanym przekroju radarowym.
Grafika: AFNWC via DVIDS
Pierwsze co można zauważyć, to odwrócone usterzenie ogonowe znane ze strategicznego pocisku manewrującego AGM-129 ACM (Advanced Cruise Missile) oraz skrzydła podobne jak w przypadku rodziny konwencjonalnych pocisków AGM-158 JASSM (Joint Air-to-Surface Standoff Missile).
Przekrój kadłuba AGM-181A LRSO ma trapezoidalny kształt, a jego nos jest zakończony klinem. Cały układ ma zapewniać zredukowany przekrój radarowy (Radar Cross Section, RCS), zgodnie z wymogami zamawiającego. Z tej perspektywy nie można zauważyć wlotu powietrza do silnika turboodrzutowego, więc albo nie został on uwzględniony z powodów bezpieczeństwa, albo znajduje się na górnej powierzchni kadłuba i jest niewidoczny.
Przypomnijmy, że 2 października 2023 magazyn branżowy Air & Space Forces Magazine, powołując się na opublikowany w wcześniej czasie raport Departamentu Obrony USA informował, że prototypy pocisku LRSO, czyli YAGM-181A przeszły co najmniej 9 udanych prób w locie, w tym pełny test w październiku 2022. Dzięki temu ma być gotowy do rozpoczęcia produkcji małoseryjnej (Low Rate Initial Production, LRIP) w roku fiskalnym 2027 (decyzja Milestone C ma zostać ogłoszona najpóźniej w trzecim kwartale 2027).
Na początku programu zakładano wstępną zdolność operacyjną (Initial Operational Capability, IOC) pomiędzy majem a listopadem 2030. Obecnie szczegółowy harmonogram jest utajniony. Nie są jawne szacowane koszty jednostkowe seryjnych pocisków, ale wskazano w raporcie, że będą niższe o ok. 6,7% niż początkowo zakładane. Szacunki wskazują, że zamówienia na pociski seryjne wyniosą ok. 900 mln USD więcej niż planowano, to badania, rozwój, testy i ocena ok. 400 mln USD mniej niż wstępne szacunki na poziomie 6,7 mld USD. Koszty budowy infrastruktury wsparcia wyniosą ok. 6 mln USD mniej niż wstępne szacunki na poziomie 134 mln USD. Żywotność systemu ma wynieść 30 lat. Oznaczałoby to koszt jednostkowy na poziomie ok. 14 mln USD.
Nie odnotowano znaczących problemów z oprogramowaniem, a jego otwarty charakter zgodny ze standardem rządowych protokołów klasy OMS (Open Mission Systems) pozwoli na modernizację w przyszłości także przez inne niż pierwotny producent podmioty.
Według planów USAF z czerwca 2021, Departament Obrony USA zamierza zamówić łącznie 1087 pocisków, w tym 67 prototypów YAGM-181 i 1020 pocisków seryjnych AGM-181. Pocisk zostanie uzbrojony w zmodernizowaną głowicę termonuklearną W80-4, którą opracowuje Lawrence Livermore National Laboratory z Kalifornii na bazie W80-1.
AGM-181A wejdą na uzbrojenie zmodernizowanych bombowców strategicznych B-52J Stratofortress oraz nowej generacji B-21A Raider i zastąpią użytkowane od 1986 pociski manewrujące Boeing AGM-86B ALCM (Air-Launched Cruise Missile), które mają zostać wycofane do 2030. Wypełnią także zadania wycofanych w 2012 pocisków General Dynamics/Raytheon AGM-129A ACM, które wspomniano na początku. Oba typy pocisków wyposażono w głowicę termonuklearną W80-1 o mocy regulowanej od 5 do 200 kT.
Co ciekawe, początkowo planowano też wdrożenie konwencjonalnej wersji LRSO – jako następcy wycofanych 4 grudnia 2019 pocisków dalekiego zasięgu Boeing AGM-86C/D CALCM (Conventional Air-Launched Cruise Missile), ale w 2020 Kongres uchylił ten wymóg. Zadania CALCM przejmą całkowicie pociski AGM-158B JASSM-ER i prawdopodobnie planowane AGM-158D JASSM-XR.