W piątek, 9 sierpnia 2024, Air Force Life Cycle Management Center Dowództwa Logistycznego USAF z bazy lotniczej Hanscom z Massachusetts, w imieniu Departamentu Obrony USA, podpisało umowę wykonawczą o wartości 2 560 846 860 USD (10,137 mld zł) z Boeing Military Aircraft (część Boeing Defense, Space and Security) z Tukwila w Waszyngtonie na produkcję pierwszych dwóch samolotów wczesnego ostrzegania i dowodzenia E-7A Wedgetail.
Grafika: Boeing
W ramach umowy Boeing dostarczy dwa prototypy E-7A Wedgetail, ale w konfiguracji reprezentatywnej dla wariantu produkcyjnego, zgodnie z wymogami operacyjnymi amerykańskich wojsk lotniczych (US Air Force, USAF) z terminem realizacji do 28 sierpnia 2029, w ramach fazy E-7A Rapid Prototyping. Jak poinformowano w oddzielnym komunikacie prasowym Boeinga, umowa przewiduje też prace rozwojowe w cyklu życia, szkolenie i wsparcie eksploatacji.
Globalni użytkownicy udowadniają, że E-7 AEW&C jest krytycznym węzłem dominacji powietrznej w nowoczesnej przestrzeni bojowej — powiedział Stu Voboril, wiceprezes Boeinga i kierownik programu E-7. W ramach naszej współpracy z Siłami Powietrznymi Stanów Zjednoczonych skupiamy się na stabilnym, przewidywalnym wykonaniu, aby dostarczyć kluczowe zdolności gotowe do misji już dziś. To wprowadzi nas na ścieżkę długoterminowego rozwoju samolotu i misji.
Nasi klienci mają pilną potrzebę zintegrowanej świadomości pola walki i zarządzania walką — powiedział Dan Gillian, wiceprezes i dyrektor generalny działu Mobility, Surveillance & Bombers w Boeing Defense, Space & Security. E-7A jest kluczowym elementem w przestrzeni powietrznej, który umożliwia ciągłe skanowanie nieba, dowodzenie i kontrolowanie pola walki oraz integrowanie danych ze wszystkich domen, zapewniając decydującą przewagę nad zagrożeniami. Dzięki naszemu podejściu do architektury otwartych systemów, zdolności można szybko wprowadzać w miarę rozwoju zagrożeń.
Jest to aneks do umowy w formule Undefinitized Contract Actions (UCA) o maksymalnej wówczas wartości 1,2 mld USD (4,75 mld zł), który rozszerza ją do wymienionej wcześniej kwoty. Umowa bazowa została zawarta 28 lutego 2023 (wtedy też uruchomiono pierwsze środki w wysokości 134 mln USD/530,46 mln zł)
Przypomnijmy, że konstrukcja Boeinga została wskazana 26 kwietnia 2022 jako preferowana przez departament wojsk lotniczych USAF (Department of Air Force), w ramach badania rynku uruchomionego 8 lutego tego samego roku. 20 października 2022 zlecono też spółce Boeing dostarczenie szczegółowej informacji na temat E-7A w kontekście ewentualnego następcy E-3G.
Docelowo może zostać zamówionych 26 samolotów. We wniosku budżetowym na rok fiskalny 2023 zatwierdzono rozpoczęcie wycofywania 15 z 31 samolotów E-3G Sentry, co miało pozwolić na zabezpieczenie środków finansowych na zakup rzeczonych pierwszych E-7A. Przewiduje się, że w dalszej kolejności Boeing otrzyma dwa wielkoseryjne zamówienia, w tym pierwsze na około 16 samolotów w 2025.
Przypomnijmy, że 27 E-3G Sentry podlega Dowództwu Lotnictwa Bojowego, natomiast 4 podlega Dowództwu USAF na Pacyfiku. Ich gotowość operacyjna jest szacowana na 45%.
Co ciekawe, już w lutym 2021 gen. Kenneth S. Wilsbach, dowódca PACAF (Pacific Air Forces) rekomendował zakup samolotów E-7A. Pozytywnie o tej platformie wypowiadał się też ówczesny szef sztabu USAF gen. Charles Q. Brown Jr. Natomiast w grudniu 2021 sekretarz USAF Frank Kendall potwierdził, że jest przychylny ich zakupowi, a na początku 2022 australijski E-7A brał udział w ćwiczeniu Red Flag 22-1 w Nevadzie, podczas którego współpracował z F-35A i F-22A.
E-7A, a właściwie Boeing 737 AEW&C, o konfiguracji zbliżonej do 737-700ER, jest wyposażony w wielozadaniowy radar ze skanowaniem elektronicznym (Multi-role Electronically Scanned Array, MESA), pracujący w paśmie L, który wykrywa obiekty w odległości do 600 km (lecące na wysokim pułapie), do 370 km (nisko lecące, trudniej wykrywalne statki powietrzne). Może śledzić do 180 celów naraz, naprowadzając inne samoloty do przechwycenia 24 z nich. Radar wykrywa także cele nawodne wielkości fregaty rakietowej z odległości ponad 240 km. W trybie wykrywania sygnałów elektromagnetycznych (ELectronic INTelligence, ELINT), E-7A ma skuteczny zasięg ponad 850 km, operując na pułapie 9000 m. Radar został zaprojektowany przez spółkę Northrop Grumman.
Samoloty E-7A są na wyposażeniu wspomnianej Australii w liczbie 6 egzemplarzy, a także Korei Południowej (4 egz. znane jako E-737 Peace Eye; planowane jest dokupienie 2 kolejnych) i Turcji (4 egz. znane jako E-7T Peace Eagle). Wkrótce dołączą do nich Wielka Brytania (3 egz. z opcją na 2 kolejne), gdzie otrzymają oznaczenie Wedgetail AEW1) i NATO w ramach programu Alliance Future Surveillance and Control (AFSC), na razie w liczbie 6 egz.
Od października 2023 do kwietnia 2024 jeden australijski egzemplarz wykonywał działania wsparcia sojuszników z NATO wykonując loty m.in. na Polską w ramach operacji pk. Kudu i stacjonował bazie lotniczej Ramstein w Niemczech.
Thank you, @USAirForce, for your partnership to build two Rapid Prototype E-7A aircraft and set the course for "first to detect, first to engage" mission advantage.
Release: https://t.co/sNElAlDNlK pic.twitter.com/Adshxks0pe
— Boeing Defense (@BoeingDefense) August 9, 2024