W środę, 31 stycznia 2024 roku, w PGZ Stoczni Wojennej w Gdyni odbyła się uroczystość położenia stępki pod pierwszą fregatę wielozadaniową budowaną w ramach programu pod kryptonimem Miecznik. Oznaczony numerem budowy okręt oznaczony numerem budowy 106/1 w przyszłości ma nosić miano ORP Wicher.
Na sekcji dennej D4 na potrzeby uroczystości namalowano literę W, taką, jaką nosił przedwojenny kontrtorpedowiec ORP Wicher / Zdjęcia: Przemysław Gurgurewicz, MILMAG
Rolę stępki pełniła pierwsza w pełni skompletowana sekcja denna D4 o masie 127 ton. W jej skład weszło 6 prefabrykowanych elementów oznaczonych numerami 411-416 (numeracja od rufy, 411 – lewa burta, 412 prawa burta itd.). Jest to kolejny etap budowy po fizycznym rozpoczęciu prac, które miało miejsce 16 sierpnia, kiedy to nastąpiło pierwsze palenie blach dla nowej jednostki. Oczywiście określenie położenie stępki to w obecnych czasach już jedynie tradycja nazewnicza określająca początek budowy jednostki pływającej w rozumieniu przepisów międzynarodowych. Za początek budowy przyjmuje się położenie stępki lub podobne stadium budowy. W tym wypadku mamy do czynienia z tą drugą sytuacją. Zgodnie z zapisami Międzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki (MARPOL) uznaje się, że jest to rozpoczęcie montażu obejmującego co najmniej 50 ton lub 1% (w zależności od tego, która wielkość jest mniejsza) założonej masy wszystkich materiałów konstrukcyjnych. Takie też zapisy zostały powszechnie przyjęte przez towarzystwa klasyfikacyjne, w tym także przez Lloyd’s Register nadzorujący budowę fregat projektu 106 (Początek budowy pierwszej fregaty typu Miecznik).
Różne ujęcia sekcji dennej pełniącej rolę stępki
Przyszły ORP Wicher zgodnie z dotychczasowym harmonogramem ma zostać zwodowany w III kwartale 2026 roku. Ukończony okręt ma być w 2028 roku gotowy do prób kwalifikacyjnych, które miałyby trwać nie dłużej niż do końca I kwartału 2030 roku.
Moment podpisania dokumentu potwierdzającego położenie stępki przez przedstawicieli PGZ Stoczni Wojennej, towarzystwa klasyfikacyjnego Lloyd’s Register oraz Agencji Uzbrojenia…
…I sam dokument
Równolegle w stoczni powstawać mają kolejne dwie jednostki. Początek prac przy 106/2 (Burzy) powinien nastąpić w II kwartale 2025, kiedy rozpocznie się palenie blach. Położenie stępki zaplanowano na IV kwartał 2025 roku, wodowanie na III kwartał 2027, a przekazanie gotowego okrętu w II kwartale 2030 roku.
Pamiątkowe zdjęcie uczestników uroczystości
W przypadku trzeciego okrętu – 106/3 (Huragan) zakłada się palenie blach w III kwartale 2026 roku, położenie stępki w IV kwartale 2026 roku, wodowanie w III kwartale 2028 roku, a przekazanie w II kwartale 2031 roku.
Przyspawana do pierwszej gotowej sekcji tabliczka pamiątkowa
Umowa na budowę trzech fregat w ramach programu pod kryptonimem Miecznik podpisano 27 lipca 2021 roku pomiędzy ówczesnym Inspektoratem Uzbrojenia, a konsorcjum PGZ-Miecznik, w skład którego wchodziły wówczas: jako lider Polska Grupa Zbrojeniowa oraz dwóch członków: PGZ Stocznia Wojenna i Remontowa Shipbuilding. Skład ten zmienił się 14 czerwca 2023 roku kiedy z uczestnictwa zrezygnowała Remontowa Shipbuilding pozostając w programie jako podwykonawca konsorcjum.
Różne ujęcia sekcji dennej pełniącej rolę stępki
Ówczesna umowa nie precyzowała jednak jakie okręty zostaną zbudowane. W jej ramach to konsorcjum miało przeprowadzić analizy porównawcze oferowanych projektów, przedstawiając później zamawiającemu gotowy materiał, na podstawie którego miano dokonać wyboru.
W marcu 2022 roku dokonano wyboru oferty fregaty Arrowhead 140 przedstawionej przez brytyjską firmę Babcock. Od tej pory trwały dalsze prace nad uzgodnieniem docelowego uzbrojenia i wyposażenia planowanych jednostek (Konsorcjum PGZ-Miecznik zawarło strategiczne porozumienia o współpracy przemysłowej).
Wszystkie formalności ukończone zostały dopiero 30 czerwca 2023 roku, kiedy to podpisano aneks nr 3 do umowy, w którym zawarto szczegóły dotyczące kształtu zamówionych okrętów, ich uzbrojenia i wyposażenia, jednak zamówiono jedynie kompletną jednostkę prototypową, zaś dwa okręty seryjne pozbawione były na tym etapie systemów uzbrojenia, systemu walki radioelektronicznej, systemu obserwacji technicznej i większej części systemu hydroakustycznego (Fregaty Miecznik z systemem zarządzania walką Thales Tacticos).
Sekcja denna D4 w widoku od strony rufowej
Braki te uzupełniono w grudniu 2023 roku podpisując kolejnym, czwarty już aneks do umowy, na mocy którego dla drugiej i trzeciej fregaty zostaną zakupione armatę kal. 76 mm OTO Melara Super Rapid Strales, wyrzutnie rakiet Mk-41, system rakietowy MBDA Sea Ceptor, radary serii SM400 oraz NS50, a także środki walki radioelektronicznej oraz systemy identyfikacji swój-obcy (Czwarty aneks do programu Miecznik).
Podano przy tym po raz pierwszy wartość kontraktu z uwzględnieniem aneksów, która wyniosła 14,8 mld zł. Należy przy tym zauważyć, że nie wszystkie rodzaje uzbrojenia i wyposażenia zostały w rzeczonym aneksie ujęte. Brakuje tam części systemów broni podwodnej, co będzie wymagało podpisania kolejnego aneksu i jeszcze podniesie ostateczną cenę (Zespoły napędowe Rolls-Royce do Mieczników).