W poniedziałek, 6 maja 2024, Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej opublikowało na swoim oficjalnym kanale na Telegramie nagranie wideo wykonane przez załogę morskiego śmigłowca wielozadaniowego Ka-29 ukazujące jeden z ukraińskich bojowych bezzałogowców nawodnych przenoszący maksymalnie dwa przeciwlotnicze pociski rakietowe R-73. Według oświadczenia, zneutralizowano pięć ukraińskich łodzi.
Zdjęcie: Zrzut ekranu z nagrania wideo MO FR
Na rzeczonym nagraniu widać pojazd bezzałogowy przenoszący co najmniej jeden pocisk rakietowy Wympieł R-73 (w kodzie DIA/NATO: AA-11 Archer), umieszczony na specjalnej prowadnicy (po prawej stronie wydaje się, że widać pustą prowadnicę po wystrzelonym pocisku).
Siły Floty Czarnomorskiej zniszczyły pięć bezzałogowych łodzi Sił Zbrojnych Ukrainy w rejonie północno-zachodniego wybrzeża Półwyspu Krymskiego – czytamy w komunikacie prasowym MO FR.
Jednak według źródeł ukraińskich, Rosjanom udało się zniszczyć jedynie pojedynczą łódź bezzałogową (również przedstawione przez Kreml nagranie wideo dokumentuje pojedyncze zniszczenie).
/4. Ukrainian naval drone with air to air missiles. Photo published by Russian sources. pic.twitter.com/ZQZ3mCg9NM
— Special Kherson Cat 🐈🇺🇦 (@bayraktar_1love) May 6, 2024
Według rosyjskich źródeł na Telegramie, brak jednego z pocisków R-73 na bezzałogowcu wynika z tego, że został wystrzelony przeciwko rosyjskiemu śmigłowcowi transportowemu Mi-8 – niestety bez sukcesu, gdyż byłoby to pierwsze zdarzenie, że bezzałogowy pojazd nawodny zestrzelił załogowy statek powietrzny w warunkach bojowych.
Z uwagi na ogólnie słabą jakość nagrania wideo, pojawiły się także twierdzenia, np. ze strony rosyjskiego blogera o pseudonimie Fighterbomber, że uzbrojeniem na ukraińskiej łodzi mogą być starsze pociski rakietowe Mołnia/Wympieł R-60 (AA-8 Aphid), ale obecnie trudno jednoznacznie stwierdzić, choć oba charakteryzują się ogólnie innym wyglądem, np. usterzenia. Niemniej oba są to pociski naprowadzane na podczerwień produkcji sowieckiej. Warto dodać, że 100 pocisków R-73 oficjalnie przekazała Ukrainie strona polska (były używane na samolotach MiG-29).
Zastosowanie pocisków rakietowych na podczerwień wynika z faktu, że nie potrzebują zewnętrznego systemu naprowadzania np. radarowego z nosiciela, a po wystrzeleniu głowica pracująca w podczerwieni naprowadza się na źródła ciepła, np. dysze wylotowe silników statków powietrznych.
R-73 ma masę 105 kg i osiąga prędkość przechwycenia celu do Ma2,5. Zasięg operacyjny wynosi, w zależności od wersji od 30 km (R-73A, R-73E) do 40 km (R-73M).
Co ciekawe, w przeszłości pociski były już używane w aplikacji ziemia-powietrze: w 1999 przez Serbów, a w ostatnich latach przez proirańskich bojówkarzy Huti (razem z pociskami R-27T, R-60 i R-77 z zajętych magazynów jemeńskich wojsk lotniczych) – potwierdzono nieudaną próbę użycia jednego z nich przeciwko saudyjskiemu samolotowi wielozadaniowemu F-15SA.
W obecnej fazie wojny rosyjsko-ukraińskiej, 7 maja 2022 rosyjski samolot wielozadaniowy Su-35S zestrzelił za pomocą pocisku R-73 ukraiński śmigłowiec morski Mi-14, w którym zginął pułkownik Ihor Bedzaj, wówczas zastępca dowódcy Marynarki Wojennej Sił Zbrojnych Ukrainy. W 2014 przeprowadził wbrew rozkazom ewakuację na własną rękę z Krymu wszystkich sprawnych statków powietrznych 10. Brygady Lotnictwa Morskiego, którą wówczas dowodził.
Schemat pocisku R-73 / Domena publiczna
Doniesienia dotyczące tego nowego uzbrojenia ziemia-powietrze na ukraińskich łodziach bezzałogowych pojawiły się tego samego dnia, w którym Główny Zarząd Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy (HUR MO) zgłosił użycie bojowej bezzałogowej łodzi Magura V5 do przeprowadzenia udanego ataku na rosyjski cel morski.
Jednostka Specjalna Grupa 13 podległa HUR MO miała zniszczyć, co udokumentowano, w Zatoce Wąskiej w północno-zachodniej części Krymu, rosyjski kuter przeciwdywersyjny projektu 12150 Mangust, który był zacumowany przy nadbrzeżu.
#Satellite images from the site of a Ukrainian intelligence strike on a Russian #speedboat in #Crimea have been released by @cxemu pic.twitter.com/uTV8AHm6Hd
— Kyrylo Ovsianyi (@KOvsianyi) May 6, 2024