W piątek, 6 czerwca 2025, rządy Stanów Zjednoczonych i Związku Australijskiego podpisały protokół ustaleń (Memorandum of Understandings, MoU) w sprawie koprodukcji, wsparcia eksploatacji i dalszego rozwoju rakietowych pocisków balistycznych dalekiego zasięgu Lockheed Martin PrSM (Precision Strike Missile).
Grafika: Lockheed Martin
Dokument MoU otwiera nowy rozdział współpracy amerykańsko-australijskiej w programie PrSM, zapoczątkowany 12 sierpnia 2021, gdy ówczesny rząd premiera Scotta Morrisona zdecydował się dołączyć do inicjatywy amerykańskich Wojsk Lądowych (US Army), która zakłada wprowadzenie następny pocisków balistycznych MGM-140 ATACMS.
Teraz obecny rząd Anthony’ego Albanese’a zacieśnia współpracę w zakresie nie tylko planowanego wprowadzenia tego uzbrojenia wraz z 42 wieloprowadnicowymi wyrzutniami rakietowymi M142 HIMARS (High Mobility Artillery Rocket System) w ramach programu LAND 8113 Long Range Fires dla Wojsk Lądowych (Australian Army), ale również zabezpieczenia logistycznego i przemysłowego. Dostawy HIMARS do Australii rozpoczęły się 24 marca br. – system wejdzie na wyposażenie 10. Brygady Rakietowej (10th Fires Brigade) z Adelaide, której sformowanie ogłoszono 28 września 2023.
Nowe porozumienie otwiera to drzwi dla udziału australijskiego przemysłu w łańcuchu dostaw amerykańskiej spółki Lockheed Martin, która jest głównym integratorem systemu PrSM, w tym dla lokalnie produkowanych komponentów i podzespołów. Przewiduje również opcje przyszłej koprodukcji i wsparcia eksploatacji systemu PrSM w Australii, a negocjacje w sprawie opcji mają się rozpocząć w tym roku.
Wicepremier i minister obrony Australii Richard Marles i sekretarz obrony USA Pete Hegseth z zadowoleniem przyjęli podpisanie protokołu ustaleń podczas spotkania na marginesie 22. edycji konferencji bezpieczeństwa IISS Shangri-La Dialogue 2025 w Singapurze, opierając się na wynikach konsultacji ministerialnych Australii i Stanów Zjednoczonych z 2024 (AUSMIN).
Departament Obrony Australii ogłosił też zainwestowanie 310 mln AUD (750,1 mln zł) w ciągu 10 lat, aby stać się pełnoprawnym partnerem współpracującym w programie PrSM, jak również około 150 mln AUD (362,95 mln zł) w ciągu najbliższych 5 lat, aby nabyć początkowe ilości pocisków tego typu wymagane do wyposażenia pierwszego pułku rakietowego w ramach 10. Brygady.
Wicepremier i minister obrony Australii Richard Marles powiedział:
Współpraca Australii ze Stanami Zjednoczonymi w zakresie zdolności i technologii jest kluczową częścią naszego Sojuszu. Inwestycja rządu Albanese w pociski Precision Strike Missile rozszerzy i przyspieszy lądowe możliwości uderzeń dalekiego zasięgu. Umożliwi to odstraszanie potencjalnych zagrożeń i zapewni, że Australijskie Siły Obronne będą wyposażone, aby sprostać naszym strategicznym okolicznościom i zapewnić bezpieczeństwo Australijczykom.
Minister przemysłu obronnego i dostaw zdolności Pat Conroy dodał:
To pokazuje nasze zaangażowanie w realizację priorytetów określonych w Narodowej Strategii Obrony 2024, przyspieszenie pozyskiwania lądowych i morskich zdolności uderzeniowych dalekiego zasięgu oraz przyjęcie Strategii Zaprzeczania. Dzięki temu programowi współpracy Australijska Armia przyczyni się do pozyskania i nabycia najnowszej technologii wymaganej do przeciwdziałania obecnym i przyszłym zagrożeniom. To kolejny przykład współpracy rządu Alabanese ze Stanami Zjednoczonymi w celu zwiększenia możliwości australijskiego przemysłu w globalnych łańcuchach dostaw.
Poza PrSM, Australia będzie także produkować rakietową amunicję kierowaną rodziny GMLRS (Guided Multiple Launch Rocket System) kalibru 227 mm. 16 stycznia 2024 Departament Obrony Australii informował o podpisaniu umowy o wartości 37,4 mln AUD (wówczas 98,73 mln zł) ze spółką Lockheed Martin Australia na rozpoczęcie jej od 2025, co było wynikiem porozumienia w tej sprawie z 29 lipca 2023 pomiędzy rządami USA i Australii.
PrSM
Obecnie, US Army wprowadza na uzbrojenie pociski balistyczne PrSM w wersji Increment 1, które są dostosowane także do zmodernizowanych wyrzutni M270A2 MLRS (Multiple Launch Rocket System) na podwoziu gąsienicowym.
28 marca br. Departament Obrony USA zawarł 5-letnią umowę ramową o wartości 4,937 mld USD (wówczas 19,06 mld zł) z Lockheed Martin na produkcję i dostawę kolejnej partii tego uzbrojenia. Wcześniej zamówiono 1018 pocisków w ramach pierwszej umowy ramowej aneksowanej czterokrotnie, a plany obejmowały pozyskanie co najmniej 3986 pocisków w omawianej wersji. Dostawy rozpoczęły się w grudniu 2023.
Równolegle US Army intensywnie prowadzą testy pocisków. Ostatnie z nich miały miejsce 24 marca i 12 lutego br. oraz 11 grudnia ub. r. – wszystkie były samodzielnie zrealizowane przez żołnierzy US Army (tzw. Soldier-led Limited User Test).
Oficjalny zasięg PrSM Increment 1 to ponad 400 km, lecz miał zostać zwiększony do 700 km (po wygaśnięciu Traktatu INF), a obecnie trwają prace nad wariantem PrSM Increment 4, który otrzyma oddzielne, wspomniane oznaczenie LRMF, o zasięgu do 1000 km (wcześniej znanym jako PrSM-ER od Extended Range).
Jednocześnie trwają prace nad nową wersją przeciwokrętową LBASM (Land-Based Anti-Ship Missile), której pierwszy test przeprowadzono 16 czerwca 2024 w ramach epizodu SINKEX ćwiczenia Valiant Shield 24 na Oceanie Spokojnym. Wykorzystano do tego testu prototyp bezzałogowej, autonomicznej wyrzutni rakiet AML (Autonomous Multi-Domain Launcher).
Co ciekawe, według doniesień Amerykanie mieli odmówić sprzedaży pocisków PrSM do Norwegii w ramach potencjalnego zakupu przez nią M142 HIMARS (rozważaną alternatywą jest izraelski PULS).