We wtorek, 5 maja 2026, Departament Stanu USA wydał zgodę na potencjalną sprzedaż do Ukrainy pakietu z zestawami naprowadzania o wydłużonym zasięgu JDAM-ER (Joint Direct Attack Munition-Extended Range) do bomb lotniczych za maksymalnie 373,6 mln USD (1,345 mld zł).
Były już dowódca Sił Powietrznych Sił Zbrojnych Ukrainy gen. Mykoła Ołeszczuk podpisuje zestaw GBU-62 JDAM-ER, oparty na korpusie 227-kg bomby Mk 82, który jest podczepiony na belce podskrzydłowej samolotu Su-27 / Zdjęcie: PS ZSU
Zgodnie z opublikowaną informacją, rząd w Kijowie wnioskował o możliwość pozyskania 1200 ogonowych zestawów naprowadzania KMU-572 do bomb Mark 82 (227 kg) oraz 332 zestawów KMU-556 do bomb Mark 84 (907 kg) do konwersji do bomb kierowanych JDAM-ER.
Wnioskowano również o następujące elementy inne niż według definicji MDE (Major Defense Equipment): programowalne zapalniki FMU-139, sprzęt pomocniczy do zestawów rodziny JDAM, części zamienne i naprawcze, materiały eksploatacyjne i akcesoria oraz wsparcie w zakresie napraw i zwrotów, oprogramowanie do uzbrojenia i sprzęt pomocniczy, publikacje niejawne i jawne oraz dokumentacja techniczna, wsparcie transportowe, badania i ankiety, usługi inżynieryjne, techniczne i logistyczne rządu USA oraz wykonawcy umowy (Boeing), a także inne powiązane elementy logistyki i wsparcia programów.
Analiza
Zestawy konwersyjne JDAM są integrowane z bombami ogólnego przeznaczenia serii Mark 80 (Mk 80) o wagomiarach 227 kg (Mk 82), 454 kg (Mk 83) i 907 kg (Mk 84), tworząc bomby precyzyjne o nazwach, kolejno, GBU-62, GBU-63 i GBU-64. Pozwalają na wydłużenie zasięgu szybowania i punktowe rażenie celu naziemnego w odległości do 64-80 km od miejsca zrzutu z samolotu-nosiciela szybowania, dzięki kombinacji nawigacji satelitarnej (GPS) i zliczeniowej (INS).
W marcu 2023 ujawniono, że w ramach pakietów pomocy wojskowej USA dla Ukrainy w czasie prezydentury Joe Bidena, na wyposażenie Sił Powietrznych Sił Zbrojnych Ukrainy (Powitriani Syły Zbrojnych Sył Ukrajiny, PS ZSU) trafiły zestawy JDAM-ER do konwersji 227-kilogramowych bomb ogólnego przeznaczenia Mark 82 do bomb kierowanych GBU-62. Zostały zaadaptowane i zintegrowane z samolotami myśliwskimi MiG-29 (w kodzie NATO: Fulcrum) i ciężkimi samolotami przewagi powietrznej Su-27 (w kodzie NATO: Flanker) dzięki zmodyfikowanym węzłom uzbrojenia z pylonami MAU-12.
Pierwsze wizualne potwierdzenie miało miejsce 24 sierpnia 2023 z okazji Dnia Niepodległości Ukrainy:
"Happy Ukrainian Independence Day!"
Lieutenant General Mykola Oleshchuk. pic.twitter.com/CCUmClvJsy— Ukrainian Air Force (@KpsZSU) August 24, 2023
W listopadzie 2024 ujawniono, że zestawy JDAM-ER przekazała Ukrainie także Australia (rząd australijski już w kwietniu wcześniej tego samego roku informował o dostawie niesprecyzowanej amunicji lotniczej). W lutym 2025 ujawniono, że na uzbrojenie ukraińskiego lotnictwa trafiły też średniego wagomiaru zestawy GBU-63, złożone z 454-kilogramowych bomb Mark 83:
The Ukrainian Air Force just released what appears to be the first footage of a Ukrainian Su-27 Flanker dropping 1000lb JDAM-ER glide bombs on a Russian position.
The Mk83-based JDAMs in this video carry roughly double the explosive mass of previously seen JDAMs. pic.twitter.com/Z64pIWxoPc
— OSINTtechnical (@Osinttechnical) January 31, 2025
Warto dodać, że 28 sierpnia 2025 Ukraina otrzymała zgodę Departamentu Stanu na zakup do 3350 egzemplarzy nowych precyzyjnych pocisków lotniczych o wydłużonym zasięgu ERAM (Extended Range Attack Munition) w pakiecie za maksymalnie 825 mln USD (wówczas 3,017 mld zł). Pięć dni wcześniej o nadchodzącej zgodzie informował dziennik The Wall Street Journal. Później Departament Obrony USA zamówił pierwszą partię 840 pocisków, z których część trafi właśnie do Ukrainy. 21 stycznia br. przeprowadzono pierwszy test amunicji w USA.
Czytaj także: