W sobotę, 21 lutego 2026, turecki holding TUSAŞ/TAI (Türk Havacılık ve Uzay Sanayii/Turkish Aerospace Industries) zaprezentował w swoich mediach społecznościowych krótki materiał wideo, na którym pokazano dwa kolejne, jeszcze nie ukończone, prototypy samolotów wielozadaniowych 5. generacji TF Kaan, budowane w ramach programu pod kryptonimem TF-X (Turkish Fighter – Experimental), znanego też jako MMU (Milli Muharip Ucak; tur. narodowy samolot bojowy).
Zdjęcie: TUSAŞ/TAI
Na materiale widzimy prototyp P0 (w środku w charakterystycznym kamuflażu) zaprezentowany publicznie 17 marca 2023, a następnie oblatany 21 lutego 2024. Po prawej stronie będący bliski ukończenia prototyp P1, a po lewej pozbawiony jeszcze silników, usterzenia ogonowego i radaru oraz wykończenia płatowca prototyp P2. Prezentacja P1 i P2 nie jest przypadkowa, bo przypadająca właśnie w 2. rocznicę oblotu P0. Jednak, zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami miały zostać oblatane, odpowiednio, pod koniec 2025 i na początku 2026, podczas gdy dostawy seryjne dla Sił Powietrznych Turcji (Türk Hava Kuvvetleri) zaplanowano na 2028. Teraz mówi się o datach oblotu w kwietniu/maju dla P1 i lipcu/sierpniu dla P2.
Dzięki materiałowi wideo można zauważyć kilka zmian strukturalnych kadłuba TF Kaan. W prototypie P1 większość paneli dostępowych jest już zamontowanych, a w porównaniu z P0 poziome stabilizatory usterzenia ogonowego zostały przeprojektowane – dodano charakterystyczne ścięcie w wewnętrznej stronie tylnej krawędzi, z kolei pionowe stateczniki wydają się nieco poszerzone u podstawy i bardziej trapezoidalne. Ogólnie długość kadłuba spadła o około 1 m z 21 m w przypadku P0.
Wloty powietrza do silników zostały nieco cofnięte do tyłu, co można zauważyć po położeniu krawędzi spływu względem kabiny pilota i mają nieco większy przekrój poprzeczny, co prawdopodobnie poprawia zarówno przepływ masy powietrza, jak i objętość wewnętrzną systemów i komór uzbrojenia. Linie paneli i geometria nosa i przedniej części kadłuba wydają się czystsze i zaokrąglone, zgodnie z praktyką projektowania o samolotów o zredukowanym przekroju radarowym.
Wydaje się, że centralna część kadłuba została poszerzona w celu zwiększenie użytecznej przestrzeni wewnętrznej dla systemów takich jak awioniki, wytwarzania i dystrybucji energii, chłodzenia i potencjalnie dodatkowych zbiorników paliwa. Taka modyfikacja umożliwia integrację bardziej zaawansowanych czujników, systemów walki radioelektronicznej (WRE) i architektury obliczeniowej bez uszczerbku dla aerodynamiki płatowca. Zmiany widać również w skrzydle: klapy i lotki w prototypie P0, które nie są symetryczne pod względem powierzchni, teraz w P1 są identyczne.
Co istotne, w prototypie P1 można zauważyć zamontowany elektrooptyczny system celowania (EOTS) typu Toygun, opracowany przez spółkę Aselsan, umieszczony pod nosem. Czujnik łączy kamerę telewizyjną dzienną wysokiej rozdzielczości, obrazowanie termiczne w podczerwieni w zakresie krótkofalowym (Short-Wave Infrared, SWIR) i średniofalowym (Mid-Wave Infrared, MWIR), dalmierz i wskaźnik laserowy oraz system pokładowego przetwarzania obrazu z zaawansowanymi algorytmami śledzenia. Z kolei na nosie, przed owiewką kabiny widać czujnik termolokacyjny dalekiego zasięgu (IRST) typu Aselsan Karat. W ramach architektury fuzji czujników, mają one za zadanie współpracować z pokładowym radarem Aselsan Murad z anteną z aktywnym skanowaniem elektronicznym AESA opartym na technologii azotku galu (GaN), tworząc spójny obraz sytuacji taktycznej w powietrzu dla pilota wyposażonego w hełm Tulgar.
Wydaje się, że prototyp P0 służył do testów w zakresie podstawowych parametrów lotu, charakterystyk płatowca i systemu sterowania lotem, w tym integracji tymczasowego napędu. Podczas gdy P1 będzie udoskonalonym, w pełni wyposażonym prototypem, do rozpoczęcia zaawansowanych testów w locie, natomiast P2 do dalszej kwalifikacji systemów pokładowych, w tym na testów kompatybilności elektromagnetycznej, obsługi naziemnej i potencjalnych testów zmęczeniowych.
Zgodnie z planami producenta i zamawiającego, plany rozwoju TF Kaan przewidują kolejne budowę kolejnych prototypów: P3, P4, P5 i P6, w celu wdrożenia dalszych ulepszeń aerodynamicznych i integracji z tureckimi silnikami turbowentylatorowymi TEI-TF35000 (prototypy napędzają amerykańskie General Electric F110-GE-129) po osiągnięciu gotowości do oblotu w ciągu następnej dekady.
Warto dodać, że TF Kaan mają otrzymać interfejs HMI (Human-Machine Interfaces) i MUM-T (Manned Unmanned Teaming), który pozwoli na współpracę z bezzałogowcami Bayraktar TB2 i morskimi Bayraktar TB3 oraz Bayraktar Kizilelma. W przypadku tej drugiej funkcji, ma być ona elementem dwumiejscowego wariantu TF-X.
Zagranicznymi partnerami Turcji w programie, poza General Electric, są BAE Systems i MBDA (wcześniej rozważano współpracę z Saab Defence and Security i Rolls-Royce).
Tymczasem w ubiegłym roku plany eksportowe TF Kaan przyspieszyły. Indonezja zamówiła 48 egzemplarzy, a zainteresowanie zakupem wyrażają także Arabia Saudyjska (nawet 100 egz.), Zjednoczone Emiraty Arabskie, Ukraina, Azerbejdżan, Egipt, Malezja i Pakistan.
21.02.2024
Bir milletin azmi, inancı, gücü ve iradesi o gün gökyüzüyle buluştu.
Yerli ve millî imkânlarla geliştirilen, gökyüzündeki bağımsızlığımızın simgesi Millî Muharip Uçağımız #KAAN, iki yıl önce bugün ilk uçuşunu başarıyla gerçekleştirerek tarihimize altın harflerle… pic.twitter.com/FCpIdZC3Ou
— Türk Havacılık Uzay Sanayii (@TUSAS_TR) February 21, 2026
Warto dodać, że prototypy P1i P2 został ujawniony 14 lutego br. podczas wizyty dyrektora generalnego Prezydencji Przemysłu Obronnego SSB (Savunma Sanayii Başkanlığı, SSB), prof. dr Haluka Görgüna, ale dopiero dzięki nowemu wideo można było dokładnie odnotować modyfikacje.