Steadfast Dart 26 – turecka armada w Europie

Ćwiczenia Steadfast Dart 26 odbywające się w Niemczech to pierwszy tak duży test dla sił szybkiego reagowania NATO – Allied Reaction Force (ARF). Począwszy od połowy stycznia aż do marca jednostki wchodzące w skład ARF będą przemieszczać się w rejon poligonów zlokalizowanych w Niemczech gdzie zostaną przeprowadzone symulowane działania bojowe. Udział w nich weźmie ponad 10 tys. żołnierzy z 11 państw wykorzystując przy tym ponad 1500 pojazdów i prawie 20 okrętów. Turcja wysłała bardzo silny kontyngent składający się z czterech okrętów oraz prawie 2 tys. żołnierzy.

Jednym z najważniejszych elementów ćwiczeń Steadfast Dart 26 jest udział zespołu okrętów z Hiszpanii i Turcji. W jego skład wchodzą:

• ESPS Castilla (L52),
• ESPS Cristobal Colon (F 105),
• TCG Anadolu (L 400),
• TCG İstanbul (F 515),
• TCG Oruçreis (F 245),
• TCG Derya (A 1590).

Tureckie jednostki dotarły pod koniec stycznia do bazy w porcie Rota skąd wraz z hiszpańskimi jednostkami wyruszyły do Niemiec. Część tureckich wozów w tym transportery BMC Vuran wyładowano 8 lutego w porcie w Emden. Następnie okręty udały się do Kilonii gdzie przebywały od 11 do 13 lutego. W dniu 18 lutego na poligonie Putlos w północnych Niemczech odbył się desant morski w którym główną rolę odegrały TCG Anadolu oraz ESPS Castilla. Działania zespołu desantowego wspierały okręty Standing NATO Maritime Group One (SNMG1) oraz Standing NATO Mine Countermeasures Group One (SNMCMG1). Od stycznia 2026 roku ORP Kontradmirał Xawery Czernicki stoi na czele zespołu przeciwminowego. Obecność polskiego okrętu w SNMCMG1 była jedynym polskim udziałem w Steadfast Dart 26.

TCG Anadolu / Zdjęcia: Michał Szafran, MILMAG

TCG Anadolu to największa i najnowocześniejsza jednostka Marynarki Wojennej Turcji (Türk Deniz Kuvvetleri). Projekt opracowano w oparciu o sprawdzony projekt hiszpańskiej Navantii Athlas 26000. Wcześniej posłużył on za wzorzec do budowy hiszpańskiego Juan Carlos I oraz australijskich HMAS Canberra i HMAS Adelaide.

Budowa TCG Anadolu rozpoczęła się w 2018 roku a do służby został wcielony w 2023 roku. Wszystkie prace odbywały się w stoczniach tureckich a większość uzbrojenia i wyposażenia pochodziło z krajowych zakładów przemysłu zbrojeniowego. Od połowy lat dziewięćdziesiątych Turcy konsekwentnie inwestowali w swoją jak największą samodzielność w dziedzinie obronności. Anadolu jest przykładem samodzielności (Turecki śmigłowcowiec desantowy Anadolu oficjalnie w służbie).

Skocznia startowa dla bezzałogowców

TCG Anadolu ma 232 metry długości i może osiągnąć prędkość maksymalną 21 węzłów. Załoga składa się z 371 oficerów i marynarzy oraz dodatkowo można zaokrętować do 900 żołnierzy piechoty morskiej a także personel szpitalny i do obsługi śmigłowców i bezzałogowych statków powietrznych.

Okręt może przenosić w ładowni:

• 4 barki desantowe LCM-1E lub opcjonalnie 2 poduszkowce desantowe LCAC,
• 8 barek desantowych LCVP,
• 27 pływających transporterów gąsienicowych ZAHA,

Pod pokładem lotniczym znajduje się hangar mogący pomieścić do 12 śmigłowców T-70S-70B lub do 8 maszyn CH-47 Chinook. Na samym pokładzie lotniczym można umieścić 6 śmigłowców, a na pokładzie ładunkowym kolejne 13 sztuk. Ze względu na konflikt polityczny ze Stanami Zjednoczonymi nie udało się Turkom zakupić samolotów F-35B. Zamiast tego okręt został przystosowany do przenoszenia dronów produkowanych w Turcji – Bayraktar TB3 a w przyszłości odrzutowych Bayraktar Kızılelma. Z pokładu Anadolu mogą działać również śmigłowce uderzeniowe AH-1W Super Cobra i T129 ATAK. Okręt jest zdolny do transportu 28 czołgów i kilkudziesięciu innych pojazdów kołowych lub gąsienicowych.

Uzbrojenie jednostki jest wyłącznie defensywne i składa się z:

• dwóch 20 mm zestawów obrony bezpośredniej Mk15 Phalanx Block 1,
• pięciu 25 mm zestawów Aselsan STOP,
• pięciu 12,7 mm zestawów Aselsan STAMP,
• systemu przeciwtorpedowego Izir.

TCG Anadolu wyposażony jest w liczne sensory m.in.: w radar SMART-S Mk.2, system walki elektronicznej Alselsan Ares oraz system zarządzania walką Havelsan Genesis Advent.

Furta rufowa zamykająca dostęp do zalewanego doku

TCG İstanbul (F 515) to prototypowa fregata typu İstanbul (aka. Istif). Jest to kolejny element wielkiego programu MILGEM (Milli Gemi – okręt narodowy) polegającego na samodzielnym zaprojektowaniu i wybudowaniu okrętów dla tureckiej floty. İstanbul to fregata, która powstała w oparciu o wcześniejszy projekt korwet typu Ada. Budowę rozpoczęto w 2017 roku a do służby wcielono w 2024 roku.

TCG İstanbul

TCG İstanbul ma 113,2 metrów długości i może osiągnąć prędkość maksymalną 29 węzłów. Załoga składa się ze 123 oficerów i marynarzy.

Uzbrojenie składa się z:

• pojedynczej armaty OTO Melara Super Rapid (opcjonalnie MKE 76 mm/62),
• pojedynczego dwulufowego zestawu artyleryjskiego kal. 35 mm Aselsan GOKDENIZ,
• dwóch 25 mm zestawów Aselsan STOP,
• wyrzutni MIDLAS VLS z 16 pociskami HISAR-D,
• 16 pocisków przeciwokrętowych Atmaca,
• dwóch podwójnych wyrzutni torpedowych kal. 324 mm,
• karabinów maszynowych 7,62 mm MG3.

Dodatkowym wyposażeniem jest pojedynczy śmigłowiec Sikorsky SH-60B do działań ZOP.

Okręt jest wyposażony w radar SMART-L oraz APAR, których głównym zadaniem jest wykrywanie celów powietrznych i nawodnych w czasie działań osłonowych zespołów okrętowych NATO.

Armata OTO Melara Super Rapid. Od drugiej jednostki na dziobie ma być montowana turecka armata MKE 76 mm/62

TCG İstanbul wyposażony jest w liczne sensory m.in.: w trójwspółrzędny radar Aselsan CENK-S 3D, system walki elektronicznej Aselsan Ares oraz system zarządzania walką Havelsan Genesis Advent.

Obecnie trwają pracę nad kolejnymi pięcioma fregatami typu İstanbul oraz planuje się zakup dodatkowej pary okrętów celem zastąpienia starszych jednostek typu Yavuz (Turcja: Dwie fregaty rakietowe Istif zwodowane).

Dwulufowy zestaw artyleryjski kal. 35 mm Aselsan GOKDENIZ

TCG Derya to okręt wsparcia logistycznego, którego budowa rozpoczęła się w 2018 roku a do służby wszedł na początku 2024 roku.

TCG Derya

Celem było stworzenie uniwersalnej jednostki mogącej:

• transportować paliwo lotnicze, okrętowe lub słodką wodę,
• zaopatrywać okręty przy pomocy systemu RAS (Replenishment At Sea),
• działać jako jednostka dowodzenia zespołem okrętów lub desantem,
• prowadzić operacje morskie przy użyciu jednostek bezzałogowych.

TCG Derya ma 194,80 metrów długości i może osiągnąć prędkość maksymalną 28 węzłów. Załoga składa się ze 326 oficerów i marynarzy.

Uzbrojenie składa się z:

• dwóch dwulufowych zestawów artyleryjskich kal. 35 mm Aselsan GOKDENIZ,
• dwóch 25 mm zestawów Aselsan STOP.

Dodatkowo w hangarze można umieścić dwa śmigłowce dzięki czemu możliwe jest zaopatrywanie pozostałych okrętów drogą powietrzną.

Na rufie TCG Derya umieszczono dwulufowy zestaw artyleryjski kal. 35 mm Aselsan GOKDENIZ oraz dwa 25 mm zestawy Aselsan STOP

Ćwiczenia Steadfast Dart 26 pokazały jak ważne dla prowadzenia nowoczesnej wojny są okręty desantowe osłaniane przez fregaty. To właśnie w oparciu o TCG Anadolu i ESPS Castilla siły desantowe przeprowadziły symulowany atak na poligonie Putlos w północnych Niemczech. Dzięki zdolnościom jakie posiadają europejskie floty udało się zastąpić amerykańskie okręty jednostkami z Turcji i Hiszpanii.

W latach 2022-2024 okręty desantowe US Navy regularnie pojawiały się na ćwiczeniach w Europie. W 2025 roku Amerykanie nie zaplanowali udziału okrętu tego typu w czasie dorocznych manewrów Baltops. Stąd też decyzja o wysłaniu na do Niemiec śmigłowcowców desantowych na Steadfast Dart. Warto wspomnieć, że wyspecjalizowane okręty desantowe posiadają również Francuzi, Włosi, Holendrzy i Brytyjczycy.

Turcy wykorzystali europejskie ćwiczenia żeby sprawdzić swoje jednostki w niezwykle surowych warunkach zimowych północnej Europy. Anadolu, İstanbul i Derya to stosunkowo nowe okręty i ich obecność na Steadfast Dart to idealna okazja do szkolenia załóg w czasie długotrwałej misji oraz weryfikacji założeń techniczno-taktycznych. Z pokładu Anadolu przeprowadzono autonomiczną misję bezzałogowca Bayraktar TB3 z użyciem bomb Rokestan MAM-L przeciwko celowi nawodnemu. Udowodniono tym samym, że Turcy doskonale poradzili sobie z dostosowaniem śmigłowcowca desantowego do działań z udziałem samolotów bezzałogowych zamiast planowanych wcześniej samolotów F-35B.

Dla Turcji obecność najnowocześniejszych jednostek to również okazja do zaprezentowania swoich osiągnięć w dziedzinie budowy okrętów, bezzałogowców i pojazdów kołowych i gąsienicowych. To także ważny sygnał dla europejskich sojuszników, że w przypadku potencjalnego konfliktu druga największa armia w Sojuszu jest w stanie przyjść z pomocą. NATO udało się również przetestować przerzut wojsk z południa na północ Europy przy użyciu wszelkich możliwych środków transportu.

AKTUALIZACJA

Natowskie Dowództwo Połączonych Sił Sojuszniczych w Brunssum (Allied Joint Force Command Brunssum) poinformowało w mediach społecznościowych o rozmieszczeniu TCG Anadolu wzdłuż wybrzeży Łotwy w ramach wsparcia operacji Eastern Sentry.

+++Breaking News+++
A Clear Signal to the East@NATO is deploying the 🇹🇷 drone carrier Anadolu toward the coast of 🇱🇻 as part of #EasternSentry
The largest ship in our #SteadfastDart26 Fleet will operate under @NATO_AIRCOM, strengthening air surveillance and defense along the… pic.twitter.com/iSV7w11YgQ

— NATO Allied Joint Force Command Brunssum – JFCBS (@NATOJFCBS) February 20, 2026