W piątek, 23 lutego, rosyjski bloger Romanov Лайт jako pierwszy poinformował na swoim kanale na Telegramie, że w Kraju Krasnodarskim samolot wczesnego ostrzegania i dowodzenia Berijew A-50 miał zostać zestrzelony w bratobójczym ogniu przez rosyjską obronę powietrzną. To byłaby druga całkowita strata samolotu tego typu po zestrzeleniu, prawdopodobnie przez siły ukraińskie, innego egzemplarza, 14 stycznia br.
Berijew A-50U Titan-U / Zdjęcie: Witalij. W. Kuźmin
Informację podał ten sam bloger, który jako pierwszy informował o styczniowym zdarzeniu z A-50U Titan-U o nr rejestracyjnym RF-50601 (Czerwony 50).
A-50, znowu ten sam obszar. Wróg nie ma już z tym nic wspólnego. Starty odbyły się z rejonu Mariupola – czytamy w pierwszym wpisie opublikowanym o godz. 18.15 (będącym aktualizacją wpisu z 14 stycznia o pierwszym samolocie).
Rejon kaniewski, Kraj Krasnodarski, Rosja. /daleko nawet dla systemu obrony powietrznej Patriot, ale i tak zaczęli to usprawiedliwiać – czytamy w drugim wpisie z godz. 18.36, który tym razem został uzupełniony o mapę obszaru upadku wraku i amatorskie nagranie wideo z pożaru na ziemi.
O godz. 18.35, a więc minutę wcześniej, potwierdzenie pojawiło się na profilu Rostów Główny:
Na terytorium Kraju Krasnodarskiego, w pobliżu wsi Trudowaja Armenija (127 km na południowy zachód od Rostowa), w pobliżu Morza Azowskiego coś zostało zestrzelone. Najpierw obiekt zapalił się na niebie, następnie spadł na ziemię i wybuchł pożar.
▪️Nasza obrona powietrzna omyłkowo zestrzeliła samolot rozpoznawczy dalekiego zasięgu Ił-76 A-50. Jeden taki samolot kosztuje 30 miliardów rubli. Mieliśmy trzy takie samoloty. Jeden został zestrzelony w styczniu. Drugi dzisiaj, załoga zginęła. Jeden pozostał – czytamy w dłuższym wpisie (trzeci egzemplarz oznacza najpewniej liczbę samolotów tego typu rozmieszczonych w rejonie południowego frontu – przyp. red.).
Przypomnijmy, że 26 lutego 2023 inny samolot rodziny A-50U został uszkodzony podczas postoju przez sabotażystów w białoruskiej bazie lotniczej Maczuliszczy w obwodzie mińskim. Samolot został trafiony dwoma bezzałogowcami w samobójczym ataku, ale później zdołał wystartować i wrócić do Rosji w celu podjęcia prac naprawczych.
Russian Telegram publish a video of a Russian A50 aircraft being shot down.
Russian "military correspondents" attribute this to friendly fire. https://t.co/h6n1mfRYe7 pic.twitter.com/GeljnfbFC9
— Anton Gerashchenko (@Gerashchenko_en) February 23, 2024
Przed stratami podczas trwającej wojny, Wojska Powietrzno-Kosmiczne Federacji Rosyjskiej (WKS) dysponowały niewielką flotą, bo liczącą 15 egzemplarzy samolotów rodziny A-50, tym 6 zmodernizowanych A-50M Szmiel-2 z radarem typu E-821 Szmiel R i 9 ulepszonych A-50U z radarem typu E-821 Szmiel RM (w ramach programu Titan-U), zbudowanych na bazie samolotu transportowego Ił-76MD.
Wszystkie są przypisane Grupie Lotniczej Samolotów Dalekiego Rozpoznania Radiolokacyjnego w składzie 610. Centrum Przygotowania Bojowego i Przeszkalania Personelu Latającego, które podlega 4. Państwowemu Centrum Szkolenia Personelu Lotniczego i Badań Wojskowych, w bazie lotniczej Iwanowo, leżącej na północ od Moskwy.
Obecnie jest realizowany program wdrożenia następcy Premier 476 o nazwie A-100 Premier na bazie Ił-76MD-90A (Ił-476) z nowym radarem z anteną z aktywnym skanowaniem elektronicznym Premier (AESA), którego pierwszy docelowy prototyp oblatano 18 listopada 2017. Wcześniej radar testowano na latającym laboratorium na bazie starszego Ił-76MD, czyli A-100LŁ (Letajuszczaja Łaboratorija). W lutym 2022 informowano, że z powodu zachodnich sankcji program Premier 476 będzie opóźniony. Radary Szmiel, jak i Premier zostały opracowane przez koncern radioelektroniczny Wega z Moskwy, wchodzący w skład państwowego Rostiechu.
AKTUALIZACJA
W rejonie wsi Borec Truda pewien mężczyzna natrafił na statecznik pionowy samolotu:
Pieces of the downed A-50 were found by a man near Borers Truda settlement in Krasnodar Krai. #A50 #RussiaUkraineWar #Russia #Ukraine pic.twitter.com/iRifIqVEfZ
— Natalka (@NatalkaKyiv) February 23, 2024
Zestrzelenie samolotu przypisały sobie ukraińskie wojska lotnicze…
Again? Again!
The Ukrainian Air Force destroyed another enemy A-50 long-range radar detection and control aircraft, worth $330 million.Great job by Ukrainian warriors! pic.twitter.com/HcLsaGEln5
— Defense of Ukraine (@DefenceU) February 23, 2024
…a udział w zdarzeniu Główny Zarząd Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy (HUR):
💥 Мінус А-50У ― ГУР та Повітряні Сили збили черговий літак рф
🤝 У результаті спільної операції Головного управління розвідки Міністерства оборони України та Повітряних Сил ЗСУ над Азовським морем збили черговий цінний російський літак А-50У.🔗 https://t.co/XCddds5IaN pic.twitter.com/wKQxF88ZZO
— Defence intelligence of Ukraine (@DI_Ukraine) February 23, 2024
Według dziennika Ukraińska Prawda, powołującego się na źródła w HUR, samolot zestrzelono pociskiem 5W28 systemu obrony przeciwlotniczej S-200W Wega (w kodzie DIA/NATO: SA-5 Gammon). Zasięg takiego pocisku, zgodnie z oficjalnymi danymi taktyczno-technicznymi, wynosi 255 km. Ukraińcy przeprogramowali pociski tego typu do atakowania celów naziemnych i 12 sierpnia 2023 próbowali trafić w Most Krymski.
Warto dodać, że utrata A-50 jest częścią trwającej złej passy rosyjskich WKS, które od 17 lutego, a więc w ciągu jednego tygodnia, straciły aż sześć bombowców frontowych Su-34 i dwa samoloty wielozadaniowe Su-35S.