W piątek, 24 października 2025, indyjska spółka Hindustan Aeronautics Limited (HAL) poinformowała w mediach społecznościowych, że przyzakładowego lotniska w Bengaluru, w stanie Karnataka, dokonała oblotu pierwszego seryjnego egzemplarza samolotu szkolenia podstawowego HTT-40 (Hindustan Turbo Trainer – 40) przeznaczonego dla rodzimych Sił Powietrznych (Bhartiya Vāyu Senā).
Zdjęcia: HAL via X
Pierwszy samolot serii produkcyjnej Hindustan Turbo Trainer-40 (HTT-40) o nr seryjnym TH 4001, który będzie szkolił nową generację żołnierzy Sił Powietrznych, wzbił się dziś w powietrze w zakładach HAL w Bengaluru. Samolot szkolny HTT-40 Basic Trainer to w pełni akrobacyjny samolot turbośmigłowy z dwoma miejscami siedzącymi, przeznaczony do podstawowego szkolenia lotniczego, akrobacji, lotów według wskazań przyrządów i lotów nocnych – poinformowano w krótkiej notce prasowej opatrzonej dwoma fotografiami.
Przypomnijmy, że 11 sierpnia indyjski Komitet Gabinetowy ds. Bezpieczeństwa (Defence Acquisition Council, DAC) zatwierdził zakup ramowy 106 samolotów HAL HTT-40 wraz z systemem szkolenia, infrastrukturą i wsparcia za równowartość 1 168 800 000 USD (4,39 mld zł). Zakup podzielono na dwie części: 70 egzemplarzy w ramach pierwszej umowy wykonawczej, a pozostałe 36 w kolejnym etapie, już po wdrożeniu nowego systemu szkoleniowego. I tak pierwszą umowę wykonawczą zawarto 1 marca 2023 o równowartości Rs 68,283.6 crore INR, czyli 68 283 600 000 INR (2,835 mld zł) z dostawami w ciągu 6 lat.
HTT-40 jest napędzany pojedynczym silnikiem turbośmigłowym Honeywell Garrett TPE331-12B o mocy 1100 KM, który został wybrany 21 czerwca 2015. Samolot ma 11 m rozpiętości skrzydeł, 10,5 m długości i maksymalną masę startową 2800 kg. Zasięg wynosi 1000 km, a prędkość maksymalna 450 km/h. Opcjonalnie może przenosić uzbrojenie w postaci działka lub bomb/rakiet niekierowanych na demontowalnych węzłach podskrzydłowych.
Warto przypomnieć, że droga do tego zakupu była wyboista. W czerwcu 2011 Indie wskazały bowiem szwajcarskie samoloty Pilatus PC-7 MkII jako nowe samoloty szkolenia podstawowego w miejsce krajowych HAL HPT-32 Deepak, produkowanych od 1977. Umowa o wartości 523 mln CHF z Pilatus Aircraft na dostawę 75 PC-7 MkII (z opcją na 106 kolejnych) została zawarta 24 maja 2012. Odbiór pierwszych samolotów nastąpił w lutym 2013.
W grudniu 2012 zrezygnowano z kolei z zakupu 106 opracowywanych przez HAL samolotów HTT-40 z powodu prawie dwukrotnego przekroczenia kosztów jednostkowych (12,4 mln USD zamiast ok. 7 mln USD). Samoloty krajowe miały uzupełnić PC-7 MkII, gdyż zapotrzebowanie wojsk lotniczych wynosiło łącznie 181 egzemplarzy. Jeszcze w listopadzie 2014 deklarowano wykorzystanie opcji szwajcarskiego zamówienia, jeśli program HTT-40 nadal będzie opóźniony (do tego czasu odebrano 53 PC-7 MkII z zamówienia podstawowego).
Sytuacja odmieniła się 28 lutego 2015, gdy zadeklarowano zakup 68 HTT-40 i 38 dodatkowych PC-7 MkII. Światełkiem w tunelu dla krajowego programu stał się też pomyślny oblot prototypu HTT-40 o nr taktycznym TSR001, co nastąpiło 30 maja 2016 (zaprezentowany publicznie po raz pierwszy 2 lutego 2016). Z kolei 19 maja 2017 w powietrze wzbił się drugi prototyp o nr TSR002.
W sierpniu 2019 pojawiła się informacja o prowadzonym śledztwie przez indyjskie Centralne Biuro Śledcze CBI (Central Bureau of Investigation) wobec Pilatus Aircraft, której przedstawicielom w Indiach postawiono zarzuty korupcyjne, a spółce zakazano prowadzenia sprzedaży w kraju przez okres co najmniej jednego roku. Plany zakupu kolejnych 38 PC-8 MkII zamrożono.
Niemal jednocześnie przedstawiciele HAL poinformowali, że do grudnia 2019 zakończą się próby prototypów HTT-40, a koszty jednostkowe samolotów spadną – o ile resort obrony zamówi ponad 100 egzemplarzy. Pełna certyfikacja samolotu miała nastąpić do 2021. Otworzyło to drogę do negocjowania przedmiotowej umowy ramowej.
Choć HAL nadal napotykało problemy związane z uruchomieniem produkcji seryjnej. Problemem było uzyskanie krajowych certyfikatów, co przedłużało wydanie zgody na produkcję, zbyt niski stopień krajowych komponentów w ramach polityki Make In India i AatmaNirbhar Bharat (Samowystarczalne Indie) – mianowicie 56% (ale ma wzrosnąć do ponad 60%). Przykładowo w oblatanym seryjnym samolocie zamontowano silnik pochodzący z jednego z prototypów, gdyż dostaw nowych jednostek z USA są spodziewane dopiero w listopadzie br. (do marca 2026 Honeywell ma dostarczyć łącznie siedem silników).
The first Hindustan Turbo Trainer-40 (HTT-40) Series Production aircraft, TH 4001, which will train the next generation Air Warriors, took to the skies at the HAL facility in Bengaluru today.
HTT-40 Basic Trainer Aircraft is a fully aerobatic, tandem-seat, turboprop aircraft… pic.twitter.com/cj6wokQPUW— HAL (@HALHQBLR) October 24, 2025
Czytaj także:
- Indie wycofały w końcu samoloty MiG-21 Bison
- Media: Indie chcą dokupić więcej śmigłowców AH-64E Apache Guardian
- Indie zamówią 97 samolotów LCA Tejas Mark 1A
- Umowa na pokładowe Dassault Rafale M dla Indii
- Indie zamówiły 156 śmigłowców szturmowych HAL Prachand
- Abhimanyu: Bezzałogowy lojalny skrzydłowy dla indyjskiej marynarki wojennej
- Indie uzupełniają flotę Su-30MKI po wypadkach