W piątek, 20 marca 2026, amerykańska Narodowa Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej NASA poinformowała o drugim locie prototypu ponaddźwiękowego samolotu doświadczalnego Lockheed Martin X-59 QueSST (Quiet Supersonic Transport).
X-59 podczas drugiego lotu w pobliżu Centrum Badania Lotu imienia Neila A. Armstronga w Edwards w Kalifornii / Zdjęcie: Jim Ross, NASA
Samolot X-59 odbył w piątek swój drugi lot, rozpoczynając serię kilkudziesięciu lotów testowych w 2026. Przypomnijmy, że oblot miał miejsce 28 października 2025.
Chociaż czas trwania lotu został skrócony z powodu problemu technicznego, zespołowi udało się zebrać informacje, które posłużą do przyszłych testów.
Pomimo wczesnego lądowania, to dobry dzień dla zespołu. Zebraliśmy więcej danych, a pilot wylądował bezpiecznie – powiedziała Cathy Bahm, kierownik projektu NASA Low-Boom Flight Demonstrator w Centrum Badania Lotu imienia Neila A. Armstronga (Neil A. Armstrong Flight Research Center) w Edwards w Kalifornii. Z niecierpliwością czekamy na jak najszybszy powrót do lotów.
Samolot wystartował o godzinie 10.54 czasu pacyficznego z bazy lotniczej Edwards, niedaleko siedziby centrum NASA Armstrong. Kilka minut po rozpoczęciu lotu pilot Jim „Clue” Less zauważył ostrzeżenie systemu pokładowego w kabinie samolotu. Zgodnie z procedurami lotu, samolot wylądował o godzinie 11.03 po wezwaniu do powrotu do bazy.
Jak mawiamy, było jak w symulatorze – i właśnie tego chcemy słuchać – powiedział Less. To dopiero początek długiej kampanii lotniczej.
Oficjalna prezentacja samolotu miała miejsce 12 stycznia 2024. Według najnowszych informacji ma przejść przyspieszone testy w 2026, demonstrując osiągi i zdatność do lotu w procesie znanym jako rozszerzanie obwiedni, w ramach którego będzie stopniowo latał szybciej i wyżej, dążąc do prędkości naddźwiękowych.
Program QueSST ma na celu przeprowadzenie testów akustycznych samolotu, obejmujących loty nad obszarami zaludnionymi, aby zapewnić amerykańskim i międzynarodowym organom regulacyjnym statystycznie ważne dane niezbędne do zatwierdzenia nowych przepisów, które mogłyby umożliwić cichy komercyjny lot naddźwiękowy nad lądem. Celem jest weryfikacja założeń wspomnianej technologii cichego gromu dźwiękowego (soft thump) maksymalnie o natężeniu 75 decybeli (słyszalnym na poziomie gruntu). Skróciłoby to czas lotów komercyjnych o połowę w stosunku do obecnego, zmieniając sposób podróżowania ludzi na całym świecie.
Aby sprostać wymogom testowania nowych technologii, kabina znajduje się głębiej kadłuba, a pilot nie ma bezpośredniej widoczności przed sobą wobec braku przeszklonej owiewki. W zamian samolot otrzymał kabinę z systemem wizyjnym XVS (eXternal Vision System) opartym o kamerę w jakości obrazu 4K umieszczoną na nosie oraz kamerę Collins EVS3600 systemu FVS (Forward Vision System) pod kadłubem i wyświetlający obraz w kabinie. Pierwsza kamera wyświetla obraz nad nosem i służy też jako wyświetlacz przezierny (HUD – Head Up Display), a druga pod nim. W sierpniu 2019 była ona testowana na samolocie Beechcraft King Air UC-12B.
Oczekuje się, że prędkość maksymalna wyniesie Ma1,42 czyli około 1488 km/h, lecąc na wysokości 55 000 stóp (16 764 metrów), dzięki pojedynczemu silnikowi General Electric F-414-GE-100. Samolot ma 30,7 m długości, 9 m rozpiętości skrzydeł i 14,7 t maksymalnej masy startowej. Kabina, fotel katapultowy i górna owiewka pochodzą z samolotu szkolno-treningowego Northrop T-38, a podwozie z samolotu wielozadaniowego F-16 Block 25.
Współpraca NASA z Lockheed Martin Aeronautics w ramach projektu Low Boom Flight Demonstrator (LBFD), będącego częścią Integrated Aviation Systems Program, rozpoczęła się w lutym 2016. Model o wymiarach 2,45 x 1,83 m (8 x 6 stóp) był testowany w tunelu aerodynamicznym w jednym z trzech ośrodków Centrum Badawczym im. Johna H. Glenna w Cleveland w stanie Ohio. 23 czerwca 2017 zakończono fazę wstępnego przeglądu projektu (Preliminary Design Review, PDR). Budowa samolotu odbyła się na podstawie umowy o wartości 247,5 mln USD (945,72 mln zł), którą podpisano 3 kwietnia 2018. Montaż samolotu był prowadzony w zakładach Skunk Works w Palmdale od grudnia 2019. Pierwotnie zakładano, że samolot zostanie oblatany w 2021, następnie do końca 2022, a później oczekiwano, że stanie się to do końca 2023. Ostatecznie zanotowano 4-letnie opóźnienie.