W niedzielę, 1 marca 2026, z lotniska przyzakładowego tureckiego holdingu TUSAŞ/TAI (Türk Havacılık ve Uzay Sanayii/Turkish Aerospace Industries) oblatano pierwszy z czterech egzemplarzy samolotu walki radioelektronicznej dalekiego zasięgu Hava SOJ (Stand-Off Jammer), zabudowanych na płatowcu Bombardier Global 6000 z przeznaczeniem dla Sił Powietrznych Turcji (Türk Hava Kuvvetleri).
Hava oznacza po turecku „powietrzny” / Zdjęcia: SavunmaSanayiST.com
Oblot prototypu z zabudowanymi systemami misji poprzedziły 19 lutego loty bazowych samolotów dla kolejnych egzemplarzy HAVA SOJ, które miały sygnały wywoławcze THS42 i THS41.
Nie są znane szczegóły programu testowego, ale według doniesień prasy branżowej z Turcji, dostawa pierwszego samolotu ma nastąpić jeszcze w tym roku. Holding TUSAŞ/TAI jest głównym integratorem programu, natomiast wyposażenie specjalistyczne, systemy łąćzności, stację radiolokacyjną z anteną fazowaną, wykorzystującą technologie półprzewodnikowe oraz awionikę dostarcza spółka Aselsan, na mocy umowy z 9 sierpnia 2018. Pierwsze dwa płatowce Bombardier Global 6000 dotarły do kraju już w marcu 2019 (zrezygnowano z wykorzystania Bombardier Challenger CL-605), a w maju 2023 zawarto główną umowę wykonawczą. Zmieniono też nazwę programu na ASOJ 23-A.
W międzyczasie, w listopadzie 2021 informowano, że samoloty otrzymają zestawy systemów samoobrony Miysis DIRCM (Directed Infrared Countermeasure) od włoskiej grupy Leonardo.
Samoloty będą przeznaczone do prowadzenia misji wsparcia elektronicznego (ESM) oraz walki radioelektronicznej (WRE). Jak turecka nazwa Hava wskazuje, system ma być rozwinięciem i miniaturyzacją lądowego zestawu walki radioelektronicznej KARA SOJ, który otrzymał oznaczenie KORAL. System o zasięgu 150 km, złożony z dwóch elementów: ESM i WRE, został posadowiony na podwoziach kołowych 8×8 Rheinmetall MAN Military Vehicles.
System przetwarza sygnały radiowe, automatycznie identyfikując zagrożenia, w tym wykonuje pomiary interwałów pomiędzy impulsami, szerokości impulsów i kierunku ich nadawania. KORAL wykorzystuje technologię DRFM (Digital Radio Frequency Memory), która pozwala na dostosowanie charakteru prowadzonych zakłóceń do emitowanych sygnałów radiowych przez jednostki przeciwnika na lądzie, morzu i w powietrzu. Pierwsze zestawy KORAL zostały przekazane wojsku lutym 2016.
Warto dodać, że 19 grudnia 2025 Agencja Uzbrojenia zawarła umowę o wartości ok. 2 mld zł brutto z Aselsan na dostawę Zautomatyzowanego Systemu Rozpoznawczo-Zakłócającego przeznaczonego do prowadzenia walki radioelektronicznej (dozorowania, obrony i ataku radioelektronicznego) przez pododdziały Walki Radioelektronicznej na szczeblu taktycznym. Szczegóły są niejawne.
🔴Türk Elektronik Harp Uçağı HAVASOJ, test uçuşlarına devam ediyor.
▪️4 uçaklık projede, ilk teslimatların bu yıl Türk Hava Kuvvetleri’ne gerçekleştirilmesi planlanıyor.
🔸Uzaktan Karıştırma (Stand Off Jammer – SOJ) Platformları, düşman hava sahasına girmeden, uzak mesafelerden… pic.twitter.com/3Lm4UJnouO
— SavunmaSanayiST.com (@SavunmaSanayiST) March 1, 2026
Radar Terminatörü ASOJ 23-A’dan ilk yüklü uçuş
Tüm elektronik sistemleri ASELSAN tarafından geliştirilen ve TUSAŞ tarafından da uçağa özel montaj işlemleri yapılan, “uzun menzili karıştırıcı” ASOJ 23-A’ların ilki tüm yüklü uçuş sırasında görüntülendi.
Yüzde yüz yerli olarak… pic.twitter.com/Epn3vcjfQG
— Oğuzhan Uygun (@ogzhn_uyg) March 2, 2026