We wtorek, 3 lutego 2026, włoska spółka Leonardo zaprezentowała nowego system obrony powietrznej Hystrix 76 ADS, który został stworzony na bazie sprawdzonych morskich systemów artyleryjskich OTO Melara 76/62, z myślą o zwalczaniu bezzałogowych statków powietrznych (C-UAS).
Grafika: Leonardo
Jednocześnie, rosnące zapotrzebowanie na dalszy rozwój zdolności obrony powietrznej skłoniło Leonardo do wprowadzenia Michelangelo Dome – modułowego, skalowalnego i zintegrowanego rozwiązania obronnego o otwartej architekturze, zaprezentowanego pod koniec listopada 2025 roku. System opiera się na architekturze C5 w połączeniu z wieloma czujnikami i efektorami, tworząc początkową modułową warstwę ochronną, w której wrogie zagrożenia są neutralizowane za pomocą środków obrony punktowej (Leonardo ujawnia Kopułę Michała Anioła).
Teraz, podczas briefingu w zakładach produkcyjnych w Brescii, w północnych Włoszech, spółka Leonardo przedstawiła plany adaptacji technologii artylerii morskiej do zastosowań naziemnych; systemy mogą być rozmieszczane w konfiguracjach statycznych lub mobilnych. Ta nowa rodzina systemów naziemnych otrzymała nazwę Hystrix, co po łacinie oznacza jeż.
Pierwszym elementem artyleryjskim wywodzącym się z armat morskich jest Hystrix 76 ADS (pol. System Obrony Powietrznej). Wersja o większym zasięgu wykorzystuje powszechnie stosowane działo morskie Leonardo kal. 76/62 mm, a konkretnie wariant SP (SovraPonte), zaprojektowane do montażu całkowicie nad pokładem, co czyni je idealnym do opracowania systemu lądowego, w tym na przyczepach. Leonardo potwierdza, że prototyp tego montowanego na przyczepie systemu Hystrix 76 ADS zostanie ukończony przed końcem roku.
Aktualne wizualizacje rozwojowe przedstawiają dwuosiową naczepę platformową wyposażoną w cztery hydrauliczne stabilizatory i platformę nad dyszlem. Armata jest umieszczona tuż przed przednią osią, podczas gdy przednia platforma podtrzymuje kontener mieszczący elektronikę kierowania ogniem, sprzęt komunikacyjny do integracji z sieciami dowodzenia i kontroli oraz generator prądu. Obecnie używany jest standardowy kontener (ok. 3 m), choć inżynierowie pracują nad zmniejszeniem jego gabarytów, masy i objętości.
System jest w pełni zdalnie sterowany. Zadania ogniowe są przesyłane dwukierunkowym łączem danych z centrum dowodzenia, a informacje zwrotne o stanie systemu i poziomie amunicji są przesyłane w czasie rzeczywistym, co pozwala architekturze C2 na dynamiczne przydzielanie zadań. Dzięki temu armaty mogą pozostać w gotowości w terenie bez konieczności obecności lokalnych operatorów.
Hystrix 76 ADS oferuje pełny obrót systemu wieżowego w zakresie 360° i kąt elewacji podniesienia armaty od -5° do +85°. Wyposażony jest w system podwójnego zasilania, mieszczący 36 nabojów w magazynie. Armata kalibru 76/62 mm obsługuje szeroką gamę typów amunicji zoptymalizowanych pod kątem obrony powietrznej, w tym:
- Pociski HE-PF-IM6-OES z programowalnym zapalnikiem wielofunkcyjnym 3AP;
- Pociski HE-MOMA1 (Multirole OTO Munition) z zapalnikiem 4AP;
- Amunicja kierowana Vulcano 76 BER z zapalnikiem MFF BER;
- Pociski kierowane Dart z programowalnym zapalnikiem MFF Dart w powietrzu.
Dwie kolejne amunicje są bliskie ukończenia: Vulcano 76 GL IR z głowicą naprowadzającą na podczerwień oraz Vulcano 76 GLR SAL z półaktywną głowicą laserową.
Do strzelania amunicją Dart system wymaga zestawu naprowadzającego Davide. Leonardo opracowuje obecnie ulepszoną wersję znaną jako Davide Plus, która zapewni zarówno naprowadzanie pocisku, jak i śledzenie celu, umożliwiając działom działanie jako samodzielny efektor po otrzymaniu wstępnych danych o starciu z centrum dowodzenia.
Spółka Leonardo stwierdziła, że istniejąca amunicja wykazała już wysoką skuteczność w walce z bezzałogowymi statkami powietrznymi. Podczas prezentacji w Brescii przedstawiono dane dotyczące zasięgu rażenia dla pocisków 76 mm MOMA1 i Dart. Chociaż skuteczność zapalnika zbliżeniowego w starciu z bardzo małymi dronami była czasami kwestionowana, Leonardo potwierdziła udane próby na poligonie włoskiej Marynarki Wojennej w La Spezia, gdzie zapalnik 4AP działający w trybie zbliżeniowym detonował w odległości 2–3 m od drona klasy 1.
Przedstawiciele spółki podkreślili, że wykrywanie małych bezzałogowych statków powietrznych pozostaje większym wyzwaniem niż ich zniszczenie. W tym kontekście, nowy wielofunkcyjny radiolokator TMMR (Tactical Multi-Mission Radar) z anteną z aktywnym skanowaniem elektronicznym AESA (Active Electronically Scanned Array), pracującą w paśmie C oraz wykorzystującą technologię azotku galu (GaN) oraz modułów nadawczo-odbiorczych (Transmitter-Receiver Modules, TRM), podobno spisał się bardzo dobrze podczas demonstracji. Co więcej, siła wybuchu pojedynczego pocisku kalibru 76 mm może unieszkodliwić wiele dronów w scenariuszu roju, choć kaliber może być zbyt duży w przypadku niektórych klas małych bezzałogowych statków powietrznych.
System Hystrix 76 ADS w standardowej konfiguracji będzie przeznaczony głównie do stałego lub mobilnego rozmieszczenia, montowany na przyczepach lub na platformach ciężarowych. Z masą własną wynoszącą około 7000 kg i dodatkowymi 900 kg po pełnym załadowaniu amunicją (przyjmując średnią masę pocisku 12,5 kg), nie jest on uważany za odpowiedni do platform w pełni mobilnych.
Aby sprostać wymaganiom mobilności, Leonardo rozpoczęło prace nad lżejszym systemem: Hystrix 76 ADS Light. Ważący poniżej 4000 kg wariant ten zachowuje ten sam zakres elewacji działa, ale ma zmniejszoną szybkostrzelność do 100 pocisków na minutę oraz przenosi nieco ponad 40 nabojów, co odpowiada około 500 kg amunicji – ostateczna pojemność nadal jest doprecyzowywana.
Lekki system w bardzo dużym stopniu wykorzystuje istniejące komponenty:
- taca ładująca, zamek, zespoły transferowe oraz interfejsy kołyski pochodzą z armaty 76/62 Compact,
- lufa i układ odrzutowy zostały wzięte z 76/62 Super Rapid (SP),
- architektura obsługi amunicji wywodzi się z konfiguracji 76/62 SR (Super Rapido) DF/MF,
- ożysko wieży obrotowej (traverse bearing) pochodzi z lądowej wieży Hitfact MkII, zazwyczaj uzbrojonej w armaty 105 mm lub 120 mm.
Informacja prasowa