Kanada przyspiesza program CMAR – C8A4 coraz bliżej

W toku modernizacji swoich sił zbrojnych, Kanada zamierza przyspieszyć program nowych karabinków CMAR, które zastąpią dotychczas używane karabinki rodzin C7 oraz C8. Potrzeba zmiany argumentowana jest starzeniem się wykorzystywanej broni, która w swojej bieżącej konfiguracji użytkowana jest od czasów Wojny z Terroryzmem.

Kanadyjscy żołnierze z karabinkami C7A2 / Zdjęcie: Canadian Armed Forces, Facebook

Jak podaje Western Standard, przedsięwzięcie to jest częścią większego rozwoju gotowości operacyjnej sił zbrojnych. Powiązane jest to bezpośrednio z celem osiągniecia wydatku 2% PKB na obronność państwa – warunek wymagany przez NATO – nadanym przez premiera Marka Carneya.

Generał Mike Wright, głównodowodzący Canadian Army, potwierdził, że ten odkładany w czasie proces zostanie w najbliższym czasie zakończony. Za dostawę nowej broni odpowiadać ma kanadyjski producent. Jak podał Wright:

„Jesteśmy u progu podpisania kontraktu, na mocy którego te karabiny zaczną być dostarczane do Kanadyjskiej Armii od przyszłego roku.”

Jak podaje dziennik, w specjalnej prezentacji Ministerstwa Obrony Kanady podano, że wartość programu ocenia się w zakresie pomiędzy 500 000 a 1 000 000 000 dolarów. Podczas odprawy Ministerstwa z czerwca 2025 roku przedstawiono plan nabycia nawet 65 401 nowoczesnych karabinków z możliwością zwiększenie ich ilości do 300 000 sztuk. Zwiększenie to będzie możliwe, jeśli kanadyjski rząd rozpocznie planowany rozwój sił rezerwy.

Nowe karabinki wraz ze zmodernizowanym umundurowaniem Canadian Disruptive Pattern (CADPAT) przyczynić się mają do istotnego wzrostu morale wśród żołnierzy, którzy polegają na wyposażeniu wprowadzonym we wczesnych latach 2000.

Generał Wright nie podał nazwy kanadyjskiego producenta, jednakże media uważają, że jest to Colt Canada, wywodząca się z Diemaco Spółka zależna Colt Defense (Grupa Colt-CZ).

Kanadyjskie Siły Zbroje od kilkudziesięciu lat użytkują karabinki wywodzące się ze sprawdzonego projektu AR-15 Eugena Stonera. W 1984 roku karabinek C7, stanowiący jedną z najbardziej udanych i cenionych modyfikacji AR-15, zastąpił karabiny samopowtarzalne C1, będące produkowaną lokalnie odmianą FN FAL.

Karabinek C7, produkowany przez kanadyjską spółkę Diemaco, był udaną modyfikacją AR-15. Wykorzystywał ten sam system gazowy, odprowadzający gazy prochowe przez cienką rurkę do wnętrza suwadła (internal piston, zwany popularnie direct impingement – DI). W podobnym czasie Korpus Piechoty Morskiej wprowadził do uzbrojenia M16A2, zastępując M16A1. M16A2 jest nieco kontrowersyjnym wariantem rodziny M16, który wyróżniał się mechanizmem umożliwiającym strzelanie w trzystrzałowych seriach oraz wysokiej jakości przeziernikiem. Modyfikacje te po dziś dzień są jednak krytykowane przez ekspertów. Specjalny mechanizm spustowo-uderzeniowy był skomplikowany i ostatecznie uznany ze zbyteczny (służące do dzisiaj M4A1 są go pozbawione, umożliwiając jedynie ogień pojedynczy lub ciągły). Regulowany przeziernik, doskonały do strzelania tarczowego, postrzegany jest z perspektywy czasu jako przerost formy nad treścią w podstawowy karabinku wojskowym. Był również znacząco droższy w produkcji.

Poszczególni eksperci uważają, że C7 jest tym, czym powinien być M16A2, i że to C7 przedstawia bardziej „naturalny” rozwój M16. Cechował się możliwością prowadzenia ognia pojedynczego i ciągłego oraz prostą, aczkolwiek skutecznym przeziernikiem typu A1. C7 stanowił pełnowymiarowa konstrukcję z 20-calową (508 mm) lufą, odpowiadając rozmiarami M16.

Istotną modyfikację stanowił C7A1. W nim wprowadzono tzw. flat top upper, czyli komorę zamkową pozbawioną charakterystycznego przeziernika w obudowie („chwycie transportowym”). Górną powierzchnię zajmowała specjalna szyna montażowa (Canadian Weaver), na której umieszczano lunetę pryzmatyczną Elcan o stałym powiększeniu oraz zapasowy przeziernik. Kanadyjskie Siły Zbrojne jako jedne z pierwszych na świecie wyposażyły podstawowe karabinki wojskowe w wytrzymałą, skuteczną optykę.

Kolejna modyfikacja to C7A2, która powstała na skutek doświadczeń z Afganistanu i stanowi obecnie podstawowe uzbrojenie. C7A2 to charakterystyczny karabinek z elementami polimerowymi (kolba, chwyt pistoletowy, dwuczęściowe łoże) w kolorze zielonym. Najistotniejszą zmianę stanowiło zastąpienie kolby stałej wariantem teleskopowym. W nowej tulei-prowadnicy kolby (buffer tube) znajdowało się nowe urządzenie powrotne, przystosowane do pełnej długości systemu gazowego (rifle length). Teleskopowa kolba wprowadzona została przez stosowanie ochrony balistycznej, która ze względu na swoją wielkość utrudniała żołnierzom wygodne korzystanie z optyki oraz przyrządów mechanicznych. Jest to zmiana, którą wprowadzić chciał także amerykański Korpus Piechoty Morskiej ,w ramach programu M16A5 (który ostatecznie nie został zrealizowany).

Równolegle z C7 do uzbrojenia wprowadzony został krótki karabinek C8 z teleskopową kolbą, który również ulegał stopniowej modernizacji aż do wariantu C8A3.

Karabinki C7A2 oraz C8A3 w rękach Kanadyjskich żołnierzy / Zdjęcie: Canadian Army, Facebook

C7 oraz C8 wszystkich wariantów uważane są za wysokiej jakości karabinki platformy AR-15, które stanowiły skuteczne uzbrojenie. Modernizacje C7A1 oraz C7A2 uznać można za udane – C7A1 wprowadziła rewolucyjną zmianę w postaci optyki, a C7A2 dostosowała użytkowaną już broń do wymogów nowego pola walki, na którym to indywidualna ochrona balistyczna stanowiła standard.

W dniu dzisiejszym karabinki tę wciąż pozostają skuteczne, aczkolwiek nie spełniają już najnowocześniejszych standardów ergonomii oraz modułowości. Istotnym argumentem za ich wymianą mogą być rosnące koszty eksploatacji zużywających się już karabinków.

Nowy karabinek Sił Zbrojnych Kanady nosić będzie oznaczenie C8A4. Na podstawie dostępnych informacji nie można w zasadzie jednoznacznie stwierdzić, jaka konstrukcja stanie się C8A4 – jak dowiedzieć się można z kanadyjskich źródeł, Ministerstwo Obrony nie jest skłonne podać listy testowanych konstrukcji.

Z ogółu dostępnych informacji – przede wszystkim na podstawie najnowszych materiałów Sił Zbrojnych Kanady – przyjąć można, że C8A4 zostanie odpowiednio zmodyfikowany Canada MRR (Modular Rail Rifle).

Po pierwsze: Generał Wright wskazał, że wybranie zostanie najprawdopodobniej kanadyjski producent.

Po drugie: podczas kanadyjskich targów obronnych CANSEC 2024 zaprezentowano najnowszą wersję proponowanej przez Colt Canada (wcześniej Diemaco)  propozycji C8A4 do programu CMAR.

Colt Canada MRR w konfiguracji C8A4 / Zdjęcie: Colt Canada

Po trzecie: W upublicznianych przez Kanadyjskie Siły Zbrojne publikacjach w internecie dotyczących testów C8A4 zauważyć można karabinki odpowiadające prezentowanej przez Colt Defense na CANSEC 2024 konstrukcji (z wyjątkiem akcesoriów).

Z poszczególnych źródeł dowiedzieć się można, że Siły Zbrojne Kanady nabyły w celu ewaluacji kilkaset sztuk karabinków. W dniu 29 listopada 2025 roku, 1. Kanadyjska Zmechanizowana Grupa Brygadowa (1st Canadian Mechanized Brigade Group) opublikowała na portalu Facebook zdjęcia żołnierzy w trakcie ćwiczeń Ex LIMBER GUNNER oraz Ex KAPYONG SPADE. Na zdjęciach zauważyć można zarówno karabinki C7A2 jak i nowe C8A4, w pełni odpowiadające wyglądem propozycji Colt Canada.

Zdjęcia: 1. Kanadyjska Zmechanizowana Grupa Brygadowa, Facebook

Te same karabinki uchwycono również na zdjęciach z sierpnia 2024 roku, udostępnionych przez Armię Kanadyjską na Facebooku, na ktrórych to żołnierze testowali karabinki C8A4 z proponowaną optyką.

„Patrząc w przyszłość 👀

W ubiegłym tygodniu żołnierze z 1 RCR mieli okazję przetestować kilka celowników dostępnych na rynku do karabinka C8A4.”

Proponowany przez Colt Canada C8A4 stanowi mieszankę dotychczasowych osiągnięć technologicznych grupy Colt Defense.

Istotną cechą MRR jest komora zamkowa z łożem o konstrukcji monolitycznej – komora oraz łoże stanowią jeden aluminiowy element. Rozwiązanie to czyni konstrukcję mocniejszą oraz sztywniejszą, co jest istotne w kontekście użytkowania akcesoriów pokroju przystawek optycznych oraz różnego rodzaju wskaźników. Przez wierzch całego modułu poprowadzono nieprzerwaną szynę montażową Picatinny. Pozostałą powierzchnię łoża zagospodarowano na otwory popularnego systemu akcesoryjnego M-LOK.

Komora spustowa (lower receiver) jest bliźniaczo podobna do tej z karabinków Colt M5. Wyróżnia się w pełni zdublowanymi manipulatorami, czyniąc konstrukcje w pełni „oburęczną”.

C8A4 wykończony jest w charakterystycznym piaskowym kolorze oraz kompletowany z chwytem pistoletowym ERGO Grip oraz kolbą Magpul CTR.

Kwestia optyki oraz innych akcesoriów, z jakimi kompletowany będzie przyjęty C8A4, pozostaje nierozstrzygnięta. Najnowsze zdjęcia ukazują C8A4 użytkowane z:

• lunetami biegowymi wyposażonymi w dodatkowy celownik kolimatorowy marki Burris,
• wskaźnikami laserowymi – prawdopodobnie jeden z modeli oferowanych przez L3 Harris,
• moderatorami dźwięku Huxwrx – podczas CANSCON 2024 karabinek Colt Canada zaprezentowano z modelem FLOW 556K; najnowsze zdjęcia ukazują jednak model HX QD-556,
• chwytami pionowymi Magpul RVG – akcesorium to stanowić może prywatny zakup żołnierza, gdyż jest widoczne tylko na pojedynczym kaabinku.

Kwestia finalnej konfiguracji C8A4 pozostaje otwarta – pozostaje jedynie czekać na kolejne informacje z oficjalnych źródeł. Nie mniej jednak wyraźne jest to, że Kanadyjczycy prowadzą intensywne działania w testowaniu różnych rozwiązań. Przykładem są same celowniki: podczas testów optyki na karabinkach znajdowały się zarówno lunety pryzmatyczne o stałym powiększeniu (SIG SAUER, Steiner), jak i lunety biegowe (Burris, Primary Arms) w konfiguracji samodzielnej lub sparowane z dodatkowym celownikiem kolimatorowym.

Artykuł oparto na następujących źrodłach:

• Canadian military fast-tracks new rifle program as modernization ramps up
• New rifles on the way for Canada’s soldiers as defence spending ramps up
• Colt Canada unveils at CANSEC 2024 new C8A4 to equip Canadian Army
• Modular Rail Rifle – Colt Canada