W poniedziałek, 4 maja 2026, rosyjski portal RBK poinformował jako pierwszy, powołując się na źródło zaznajomione z decyzją personalną, które potwierdziło źródło zbliżone do Ministerstwa Obrony, że gen. Aleksander Czajko został wyznaczony na stanowisko naczelnego dowódcy Sił Powietrzno-Kosmicznych Federacji Rosyjskiej (WKS). Zastąpił gen. Wiktora Afzałowa, który pozostawał na tym stanowisku od 23 sierpnia 2023.
Gen. Aleksander Czajko w 2021 / Zdjęcie: Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej
Aleksander Jurijowicz Czajko (ur. 27 lipca 1971 w Golicynie, w obwodzie moskiewskim), Bohater Rosji z 2020, swoją karierę wojskową związał, co ciekawe, z Wojskami Lądowymi. Ukończył Moskiewską Szkołę Wojskową im. Suworowa, Moskiewską Wojskową Wyższą Szkołę Dowódczą, Ogólnowojskową Akademię Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej im. M.W. Frunze (2001) oraz Akademię Wojskową Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Rosji (2012). Służył na stanowiskach od dowódcy plutonu rozpoznawczego do dowódcy 1. Armii Pancernej Zachodniego Okręgu Wojskowego.
W 2015 został pierwszym szefem sztabu Grupy Wojsk Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej w Syryjskiej Republice Arabskiej. Od kwietnia 2017 do listopada 2018 był szefem sztabu – pierwszy zastępcą dowódcy Wschodniego Okręgu Wojskowego, a następnie do lutego 2019 zastępcą szefa Akademii Wojskowej Sztabu Generalnego SZ FR. Później, od lutego 2019 do listopada 2021 był zastępcą Szefa Sztabu Generalnego SZ FR, a w międzyczasie od września 2019 do listopada 2020 i od lutego do czerwca 2021 – dowódcą Grupy Wojsk SZ FR w Syrii, gdzie według mediów był określany jako brutalny dowódca.
11 czerwca 2021 awansowany na stopień generała pułkownika, od 12 listopada 2021 do 6 lipca 2022 dowodził Wschodnim Okręgiem Wojskowym, a następnie ponownie od września do grudnia 2022 siłami w Syrii.
Zbrodnie wojenne w Ukrainie
Na początku pełnoskalowej inwazji na Ukrainę, w lutym i marcu 2022, dowodził rosyjską grupą wojsk na kierunku kijowskim (jako dowódca Wschodniego Okręgu Wojskowego). Był najwyższym rangą rosyjskim dowódcą na tym teatrze, gdy wojska rosyjskie okupowały Buczę, Irpień, Hostomel i okolice.
Jednostki pod jego dowództwem (m.in. 64. Samodzielna Brygada Strzelców Zmotoryzowanych pod dowództwem płk. Azatbieka Omurbiekowa i 76. Dywizja Powietrznodesantowa pod dowództwem gen. mjr. Siergieja Czubarykina) brały bezpośredni udział w okupacji Buczy i masakrach cywilów.
Służba Bezpieczeństw Ukrainy i Prokuratura Generalna Ukrainy, a także Unia Europejska, Wielka Brytania i organizacje jak Human Rights Watch i Frontline oskarżają go o odpowiedzialność dowódczą za tortury, egzekucje i masowe zabójstwa cywilów. W marcu 2026 Unia Europejska nałożyła na niego sankcje właśnie za Buczę (wraz z innymi dowódcami). Świadkowie widzieli go w okolicach (np. Zdwyżywka), gdzie też dochodziło do zbrodni. Są doniesienia o nagradzaniu żołnierzy za działania w regionie.
Według oficjalnych danych ukraińskich władz z sierpnia 2022, w Buczy zginęło 458 osób, w tym 419 zabitych od ran postrzałowych, tortur lub urazów, a 39 zmarłych z przyczyn naturalnych (choć w warunkach okupacji), w tym 9 dzieci poniżej 18. roku życia. W całym rejonie Buczy (w tym okolicznych wsiach) liczba ofiar sięga ok. 1190-1700 zabitych cywilów w okresie okupacji od lutego do marca 2022.
