24 czerwca w siedzibie Sieci Badawczej Łukasiewicz – Instytucie Lotnictwa w Warszawie podpisane zostało porozumienie o współpracy na rzecz budowy konstelacji mikrosatelitów przeznaczonych do realizacji misji obserwacji Ziemi na potrzeby sektora bezpieczeństwa i obronności.
Porozumienie ma na celu budowę konstelacji mikrosatelitów przeznaczonych do realizacji misji obserwacji Ziemi na potrzeby sektora bezpieczeństwa i obronności / Zdjęcie: Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Lotnictwa
Porozumienie podpisali przedstawiciele Creotech Instruments (lider przedsięwzięcia), PCO (członek Polskiej Grupy Zbrojeniowej), Łukasiewicz – Instytut Lotnictwa, Wojskowej Akademii Technicznej (WAT) oraz Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk (PAN) (Współpraca MON z Siecią Badawczą Łukasiewicz).
Podpisanie porozumienia jest naturalną konsekwencją współpracy tych podmiotów w projektach, które są już obecnie realizowane. Chodzi zwłaszcza o projekt dotyczący opracowania polskiej konstrukcji mikrosatelity obserwacyjnego (projekt Narodowego Centrum Badań i Rozwoju pn. EagleEye, finansowany w ramach tzw. Szybkiej Ścieżki) oraz projekt budowy konstelacji nanosatelitów (projekt PIAST finansowany przez NCBR ze środków przeznaczonych na badania w obszarze bezpieczeństwa i obronności) (PIAP Space zaprojektuje kosmiczne ramię robotyczne).
Bardzo istotne jest również doświadczenie wszystkich sygnatariuszy porozumienia w realizacji projektów dla Europejskiej Agencji Kosmicznej ESA (European Space Agency). Pozwala ono na wdrożenie europejskich standardów ECSS (European Cooperation for Space Standardization), gwarantujących niezbędny poziom jakości opracowanych rozwiązań. Uczestnicy porozumienia zakładają jednocześnie, że budowę konstelacji umożliwi finansowanie ze źródeł Krajowego Programu Odbudowy, którego zapisy przewidują istotne działania związane z wykorzystaniem przestrzeni kosmicznej.
Przejęcie inicjatywy w zakresie stworzenia satelitarnego systemu obserwacji Ziemi dla Polski przez grupę podmiotów doświadczonych i profesjonalnych zagwarantuje, że przedsięwzięcie zostanie zrealizowane z najwyższą starannością i ukierunkowaniem na cel. Powstanie konstelacji istotnie podniesie poziom bezpieczeństwa narodowego i przyczyni się do znacznego poszerzenia możliwości wykorzystania nowoczesnych środków obronnych aktualnie pozyskiwanych lub już będących w posiadaniu Sił Zbrojnych RP (np. pociski manewrujące AGM-158B JASSM-ER czy też wchodzące w skład zestawów HIMARS pociski balistyczne MGM-140 ATacMS o zasięgu 300 km) (Produkcja JASSM-ER dla Polski?, Homar po amerykańsku).
Sygnatariusze porozumienia proponują Ministerstwu Obrony Narodowej wykorzystanie w projekcie budowy konstelacji modułowej platformy HyperSat opracowanej przez Creotech Instruments we współpracy z pozostałymi sygnatariuszami. Platforma może zostać zmodyfikowana w sposób spełniający wymogi projektu oraz zostanie wyposażona w teleskop umożliwiający uzyskanie zobrazowań o wysokiej rozdzielczości.
Proponowane rozwiązanie wpisze się w działania po stronie MON ukierunkowane na pozyskanie narodowych zdolności w zakresie satelitarnego rozpoznania obrazowego. Stworzy jednocześnie szansę na znaczące włączenie polskiego przemysłu oraz rodzimych ośrodków naukowo-badawczych w stworzenie konstelacji.
Powierzenie zadania budowy mikrosatelitów rodzimym podmiotom przyczyni się także to zwiększenia obecności reprezentantów polskiego przemysłu w łańcuchach dostaw międzynarodowego sektora kosmicznego. Tak pod względem gospodarczym, jak i pod względem bezpieczeństwa państwowego, działanie to będzie wpisywać się w cele wyrażone w Polskiej Strategii Kosmicznej, które powinny zostać osiągnięte do roku 2030.
Warto przypomnieć, że 29 grudnia 2020 Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Lotnictwa otrzymała dofinansowanie unijne w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego na budowę nowoczesnego Centrum Laboratoryjnego Napędów Rakietowych i Satelitarnych (Powstanie Centrum Laboratoryjne Napędów Rakietowych i Satelitarnych).
W ramach Planu Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP na lata 2021-2035 zapisano konieczność zakupu własnej sieci satelitów, mikrosatelitów, samolotów rozpoznawczych i bezzałogowców w ramach zintegrowanego programu Obserwator. Obecnie, w Ośrodku Rozpoznania Obrazowego im. płk. Juliana Sielewicza w Białobrzegach, mieści się Polski Naziemny Segment Wojskowego Użytkownika P-DUGS (Polish Defense User Ground Segment) systemu obserwacji włoskich satelitów radarowych COSMO-SkyMed (COnstellation of small Satellites for Mediterranean basin Observation) pierwszej generacji, który powstał na podstawie umowy o współpracy z 2010, rozszerzonej w 2014. W ostatnim czasie podpisano też dwie umowy z Astri Polska (7 kwietnia) i Airbus Poland (22 czerwca) na dostawy usług optoelektronicznych satelitarnych danych obrazowych o bardzo wysokiej rozdzielczości (Airbus dostarczy satelitarne dane obrazowe dla Wojska Polskiego, Satelitarne dane obrazowe dla Wojska Polskiego, Plan Modernizacji Technicznej 2021-2035).