W środę, 26 lutego 2025, służba prasowa Komponentu Lotniczego Sił Zbrojnych Belgii (Luchtcomponent) poinformowała w mediach społecznościowych, że w czwartek, 20 lutego, z lotniska El Mirage w Kalifornii został oblatany pierwszy z czterech nieuzbrojonych bezzałogowych statków latających General Atomics MQ-9B SkyGuardian (nr MS-01), klasy MALE (Medium Altitude Long Endurance, średniego pułapu o dużej długotrwałości lotu).
Zdjęcia: Belgian Air Force via Facebook
Pierwszy lot belgijskiego MQ-9B odbył się 20 lutego. Lot ten jest częścią testów rozwojowych prowadzonych przez General Atomics Aeronautical Systems, Inc. (GA-ASI) na swoim lotnisku w El Mirage w Kalifornii. Po tych testach pierwsze belgijskie załogi SkyGuardian będą mogły przejąć stery MQ-9B i dokończyć szkolenie w Desert Horizon w Arizonie. Dostawę pierwszego systemu do Belgii i pierwsze loty z bazy Florennes zaplanowano na lato tego roku – poinformowano w krótkiej informacji prasowej na Facebooku.
Przypomnijmy, że Belgia otrzymała zgodę na zakup czterech egzemplarzy MQ-9B SkyGuardian w wersji nieuzbrojonej, 26 marca 2019, za maksymalnie 600 mln USD (wówczas 2,28 mld zł). Umowa międzyrządowa LOA (Letter of Offer and Acceptance) w tej sprawie została zawarta na początku 2020, a pierwsze umowy produkcyjne w połowie roku. Latem 2024 informowano, że sześć załóg operatorskich zakończyło kurs podstawowy szkolenia w locie, natomiast w październiku do bazy lotniczej Florennes dostarczono pełny symulator lotu.
SkyGuardiany pozwolą jednostkom Luchtcomponent na prowadzenie operacji zwiadu i rozpoznania, a także możliwość wskazywania celów dla lotnictwa bojowego, w tym dla przyszłych 34 samolotów wielozadaniowych Lockheed Martin F-35A Lightning II, na których szkolenia w locie rozpoczęto 4 grudnia 2024. Zastąpią już wycofane bsl RQ-5 Hunter, izraelskiej spółki Israel Aerospace Industries (Belgia zainteresowana wieloprowadnicowymi wyrzutniami rakietowymi).
We wnioskowanym pakiecie znalazły się pięć optoelektronicznych głowic obserwacyjno-celowniczych Raytheon AN/DAS-4 MSTS (Multi-Spectral Targeting Systems), pięć stacji radiolokacyjnych GA-ASI AN/APY-8 Lynx, piętnaście zestawów nawigacji zliczeniowej i satelitarnej (INS/GPS) oraz pięć zestawów systemu wykrywania i unikania kolizji. Obejmuje także części zamienne na pięcioletni okres eksploatacji, wsparcie i szkolenie techniczne oraz inne elementy programu logistycznego.
5 kwietnia 2023 Ministerstwa Obrony Wielkiej Brytanii i Belgii podpisały protokół ustaleń International Cooperation Programme MoU w sprawie międzynarodowej współpracy w zakresie wdrażania MQ-9B SkyGuardian. Wielka Brytania będzie docelowo użytkownikiem 16 samolotów oznaczonych lokalnie jako Protector RG Mk.1 w odmianie bojowej.
Rząd belgijski zdecydował o rozpoczęciu negocjacji ze Stanami Zjednoczonymi w sprawie zakupu dwóch systemów bsl klasy MALE, obejmujących po dwa statki powietrzne i naziemną stację kontroli. Ceną wyjściową było 180 mln EUR (wówczas 773,94 mln zł) za jeden zestaw. Zakup dwóch kolejnych jest planowany w późniejszym okresie, tak aby siły zbrojne miały na wyposażeniu 8 bsl do 2030. Pierwsze, nieoficjalne, informacje na temat zainteresowania MQ-9 w Belgii pojawiły się w styczniu 2018.
MQ-9B SkyGuardian
MQ-9B SkyGuardian (wcześniej znany jako Certifiable Predator B) jest zaprezentowanym w lutym 2016 zmodyfikowanym do standardów NATO wariantem MQ-9A Reaper, który otrzymał skrzydła o większej rozpiętości z wingletami. Pozwoliło to na wydłużenie długotrwałości lotów z 27 do 40 godzin na pułapie do 15 000 m. Charakteryzuje się zmodernizowaną mobilną stacją kontroli, a sam płatowiec wykonany według normy STANAG 4671 został wyposażony w układ przeciwoblodzeniowy, a dzięki zastosowaniu materiałów kompozytowych jest odporny na uderzenia piorunów. Wariant, przystosowany do działań nad akwenami morskimi, otrzymał oznaczenie SeaGuardian.
Obecnie, bbsl SkyGuardian mogą przenosić przeciwpancerne pociski kierowane rodziny AGM-114 Hellfire czy kierowane bomby GBU-12 Paveway II, GBU-38 JDAM lub GBU-49, podobnie jak starsze bazowe MQ-9A Reaper Block 5. Podczas niedawno zakończonych pokazów lotniczych Avalon Air Show 2023 (Australian International Airshow and Aerospace & Defence Exposition) w Australii, GA-ASI zaprezentowała koncepcję integracji samolotu z norwesko-amerykańskimi pociskami manewrującymi Kongsberg/Raytheon JSM (Joint Strike Missile).
Dotychczas na zakup wariantu podstawowego SkyGuardian, oprócz omawianej Belgii i wspomnianej Wielkiej Brytanii, zdecydowały się Dowództwo Operacji Specjalnych Sił Powietrznych (Air Force Special Operations Command, AFSOC), Polska i Kanada, a wkrótce do nich dołączą Zjednoczone Emiraty Arabskie. Z zakupu zrezygnowała Australia. Z kolei na wariant morski SeaGuardian zdecydowały się Japonia (oddzielnie Straż Przybrzeżna i Powietrzne Siły Samoobrony), Indie (wraz ze standardowym SkyGuardian) oraz Tajwan.