21 kwietnia br. Ministerstwo Obrony Republiki Czeskiej poinformowało o zakończeniu prób odbiorczych izraelskich trójwspółrzędnych, wielozdaniowych stacji radiolokacyjnych IAI (Israel Aerospace Industries) Elta EL/M-2084 MMR (Multi-Mission Radar), oznaczonych lokalnie jako 3D MADR (3D Mobile Air Defence Radar).
Zdjęcie: IAI
Jak poinformowano, krytyczne braki, które przedłużyły testy odbiorcze do tego czasu, zostały usunięte 17 kwietnia. Dostawca, spółka Elta Systems, musi wyeliminować pozostałe mniej istotne wady do końca lipca, szczególnie w dziedzinie dokumentacji technicznej. Nie wpływają one jednak na zdolność bojową systemu ani jego wprowadzenie do uzbrojenia w czeskich siłach zbrojnych (Armáda České republiky, AČR). Do końca roku wojsko powinno otrzymać osiem zestawów radarów, z których dotąd dostarczono pięć (dostawa pierwszego radaru została zrealizowana z opóźnieniem, bo 5 kwietnia 2022, a 23 sierpnia tego samego roku zakończono pierwszy etap testów).
Według pułkownika Zdeněka Patera z sekcji rozwoju sił zbrojnych w AČR, który nadzoruje program 3D MADR, ostatnie techniczne niedociągnięcia systemu radarowego, które wystąpiły podczas testów odbiorczych, zostały pomyślnie usunięte w tym miesiącu. Były to głównie problemy z integracją radaru z narodowym systemem dowodzenia i kontroli, niedostarczeniem pełnej dokumentacji technicznej, operacyjnej i dokumentacji bezpieczeństwa systemu informacji radarowej.
Dziś, 24 kwietnia, zespół oceniający przedstawił raport z wyników testów odbiorczych do podpisu przez szefa sztabu generalnego AČR. Formalne wprowadzenie systemu na uzbrojenie nastąpi 2 maja br., po czym zestawy zostaną przekazane do 26. Pułku Dowodzenia Kontroli i Nadzoru Przestrzeni Powietrznej (26. pluku velení, řízení a průzkumu), stacjonującego w rejonie Stara Boleslav.
Pięć radarów będzie funkcjonować na stałych pozycjach na rzecz zintegrowanego systemu dowodzenia obroną powietrzną i przeciwrakietową NATO (NATINAMDS). Pozostałe trzy będą działać na rzecz ochrony strategicznych celów i obiektów ważnych dla obrony państwa (Pragi i dwóch elektrowni jądrowych: Dukovany i Temelín) w ramach krajowego systemu obrony powietrznej Republiki Czeskiej (NaPoSy PVO ČR) oraz w celu wypełnienia zobowiązań AČR wobec partnerów z NATO.
Droga do nowoczesnych radarów dla naszej armii, które zostały jej obiecane po raz pierwszy czternaście lat temu, była długa. Według byłego ministra obrony Martina Stropnickiego program miał być gotowy w 2017, ale nie chciał go zatwierdzić…. Niestety. Odkładanie zajęło kolejne siedem lat, a ja jestem czwartym ministrem obrony z rzędu, która zakończyła projekt. W końcu nam się udało i 3D MADR przeszedł testy wojskowe. Cieszę się, że żołnierze mogą wreszcie zacząć korzystać z nowych radarów – powiedziała minister obrony Jana Černochová.
Nový štít pro české nebe.
Osvědčené izraelské 3D radary #MADR dnes úspěšně prošly náročnými vojskovými zkouškami. Jsou to ty samé, co používá proslulý systém Iron Dome. Brzo budou i ve výzbroji 🇸🇰 a 🇭🇺
Obranu naší země bereme vážně!#ChránímeNašeNebe pic.twitter.com/QDk1BZ9Vim
— Armáda ČR (@ArmadaCR) April 21, 2023
Ministerstwo Obrony Republiki Czeskiej zamówiło w izraelskiej spółce IAI osiem zestawów radarów Elta EL/M-2084 MMR 5 grudnia 2019 w ramach programu 3D Medium Air Defence Radars (3D MADR) za równowartość 3,5 mld CZK.
Zgodnie z zapisami umowy, 30% zamówienia miało zostać ulokowane w czeskim przemyśle zbrojeniowym, a dostawy przewidziano na lata 2021-2023. I tak zamówienia w programie 3D MADR otrzymały RETIA, instytut Vojenský technický ústav (VTU) oraz spółka Tatra, która posadowiła radary na podwoziach Tatra 815-7 z opancerzoną kabiną. Izraelskie radary zastąpią dwuwspółrzędne stacje P-37, będące modernizacją radzieckich P-35 (w kodzie NATO: Bar Lock).
Radary 3D MADR będą kompatybilne z, również izraelskim, mobilnym systemem obrony powietrznej krótkiego zasięgu SPYDER (Surface-to-air PYthon and DERby), produkcji spółki Rafael Advanced Defense Systems, który został zamówiony przez Czechy 27 września 2021 za równowartość 13,69 mld CZK. Ponadto, na radary tego samego typu zdecydowali się kluczowi sąsiedzi Czech – Słowacja i Węgry.