2 lutego br. podczas konferencji prasowej rzecznik Departamentu Obrony USA gen. Patrick Ryder poinformował, że kilka dni wcześniej Dowództwo Obrony Północnoamerykańskiej Przestrzeni Powietrznej i Kosmicznej NORAD (North American Aerospace Defense Command) wykryło i śledzi prawdopodobnie chiński wojskowy balon stratosferyczny służący do rozpoznania strategicznego, który wleciał w przestrzeń powietrzną Stanów Zjednoczonych znad Kanady.
Sfotografowany z powierzchni ziemi balon stratosferyczny, który wleciał w przestrzeń powietrzną USA / Zdjęcie: Twitter
Jak poinformował wyższy urzędnik Pentagonu, obiekt przyleciał znad Aleutów i Kanady, wchodząc w przestrzeń powietrzną USA nad stanem Montana. Z uwagi na jego bardzo dużą wysokość lotu, nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla żeglugi powietrznej i dla osób znajdujących się na ziemi.
Jesteśmy przekonani, że ten wysokościowy balon rozpoznawczy należy do Chińskiej Republiki Ludowej – powiedział gen. Patrick Ryder. Obecnie oceniamy, że ten balon ma ograniczoną wartość dodatnią z perspektywy gromadzenia danych wywiadowczych. Niemniej jednak podejmujemy kroki w celu ochrony przed gromadzeniem poufnych informacji przez wywiad zagraniczny.
Po pierwsze, naszą najlepszą obecnie oceną jest to, że niezależnie od ładunku rozpoznawczego na tym balonie, nie tworzy on znaczącej wartości dodanej ponad to, co ChRL prawdopodobnie jest w stanie zebrać za pośrednictwem satelitów na niskiej orbicie okołoziemskiej, dodał urzędnik Departamentu Obrony. Ale z powodu dużej ostrożności podjęliśmy dodatkowe kroki zaradcze. Nie zamierzam wchodzić w szczegóły, jakie.
Wiemy dokładnie, gdzie znajduje się ten balon, dokładnie gdzie przelatuje – kontynuował. Podejmujemy kroki w celu zachowania szczególnej czujności, abyśmy mogli zmniejszyć ryzyko związane z wywiadem zagranicznym.
Najwyraźniej próbują wykonywać loty nad strategicznymi lokalizacjami miejscami – powiedział gen. Ryder. Dodał, że aktualnie przewidywana ścieżka lotu balonu obejmuje wiele miejsc potencjalnie interesujących dla wywiadu, ale nie określił jakie to lokalizacje. Podczas konferencji prasowej dziennikarze zauważyli jednak, że Montana jest domem dla 341. Skrzydła Rakietowego USAF w bazie lotniczej Malmstrom, gdzie znajduje się ponad 100 silosów z międzykontynentalnymi pociskami balistycznymi LGM-30G Minuteman III (Nowy amerykański strategiczny pocisk balistyczny LGM-35A Sentinel).
Gen. Patrick Ryder dodał, że o powadze sprawy zostało poinformowane zarówno przedstawicielstwo dyplomatyczne Chin w USA, jak i chińskie władze poprzez Ambasadę USA w Pekinie. Prezydent Joe Biden poprosił w środę Pentagon o przedstawienie potencjalnych opcji militarnych. Sekretarz obrony Lloyd Austin, który wówczas był na Filipinach, zwołał spotkanie kierownictwa wyższego szczebla w celu omówienia sytuacji.
Miejsca lokalizacji silosów z międzykontynentalnymi pociskami balistycznymi LGM-30G Minuteman III (na czerwono). Na czarno zaznaczono dawne obszary z rozmieszczoną bronią nuklearną w czasach zimnej wojny / Grafika: US National Park Service
Przewodniczący Kolegium Połączonych Szefów Sztabów gen. Mark Milley oraz dowódca NORAD gen. Glen D. VanHerck odradzili próby zestrzelenia obiektu, ze względu na możliwość upadku szczątków na terenach cywilnych. Ponadto, są zbierane dokładne dane na temat obiektu, aby ocenić jego możliwości techniczne.
Doniesienia medialne o niezidentyfikowanym balonie z dużym zestawem podwieszonego wyposażenia unoszącym się w pobliżu Billings w stanie Montana pojawiły się 1 lutego. Według wstępnych analiz fotografii jest wyposażony w panele słoneczne, które zasilają systemy pokładowe oraz prawdopodobnie wyposażenie rozpoznawcze, w tym czujniki i łącza wymiany danych. Co ważne, w rejonie tym realizowany jest epizod ćwiczenia Red Flag 23-1.
Serwis informacyjny NBC News podał, że Siły Powietrzne USA (US Air Force, USAF) poderwały w powietrze dwa samoloty przewagi powietrznej F-22A Raptor, samolot-cysternę KC-10 Extender oraz samolot wczesnego ostrzegania i dozoru przestrzeni powietrznej E-3A Sentry AWACS (Airborne Warning and Control System). Raptory, w przeciwieństwie do F-16 czy F-15, mogą przechwytywać cele powietrzne na znacznie większej wysokości, ponad 18 300 m (60 tys. stóp), podczas gdy balon prawdopodobnie unosi się wyżej niż 15 240 m (50 tys. stóp). Z kolei dziś, 3 lutego, nad Montaną zauważono trzy samoloty-cysterny KC-135R Stratotanker, ale nie wiadomo czy biorą udział w operacji.
#DOD says high altitude balloon over Montana yesterday was a spy balloon from #China. I did a quick run of the #NOAA HYSPLIT model to trace backwards the path of an object. Using 14K meters over Montana yesterday I get the following – Yup Central China!https://t.co/FHiG79f4th pic.twitter.com/DeZLjjkPei
— Dan Satterfield (@wildweatherdan) February 2, 2023
Tymczasem 3 lutego władze Kanady poinformowały o potencjalnym drugim incydencie związanym z balonem stratosferycznym. Ujawniono też, że kanadyjskie CF-18 Hornet miały wystartować do przechwycenia pierwszego obiektu 29 stycznia.
Co ciekawe, to nie pierwszy przypadek, że chiński balon wojskowy wleciał nad terytorium USA, ale ten zwisający nad Montaną znajduje się tam dłużej niż poprzednie. Departament Obrony ujawnił, że podobne incydenty miały miejsce w 2021 przed objęciem urzędu przez Joe Bidena. W lutym 2022 podobny obiekt wykryto w rejonie Hawajów, gdzie znajduje się pacyficzny poligon rakietowy na wyspie Kauaʻi, a wcześniej w rejonie wyspy Guam, ale wówczas nie wskazywano ich pochodzenia.
Warto dodać, że obiekty tego typu są przypisywane przez Departament Obrony jako niezidentyfikowane zjawiska lotnicze (UAP, unidentified aerial phenomena), potocznie określane jako UFO (unidentified flying objects). Od końca 2021 zajmuje się nimi nowo utworzone biuro AOIMSG (Airborne Object Identification and Management Synchronization Group) (Pentagon utworzył biuro do spraw UFO).
Trwający incydent z Montanie przypomina również wciąż niewyjaśnione doniesienia o rojach bezzałogowych statków latających (bsl) nad obszarami wojskowymi stanów Kolorado i Nebraska od grudnia 2019 do stycznia 2020, czy wcześniej we wrześniu 2019 nad elektrownią jądrową Palo Verde w Arizonie.
W grudniu ub. r. prawdopodobnie chiński sterowiec rozpoznawczy został zauważony w pobliżu filipińskiej wyspy Luzon. Natomiast balony podobne do tego nad Montaną, w ostatnim czasie zauważano też nad Japonią (wrzesień 2021) i Indiami (styczeń 2022).
AKTUALIZACJA:
4 stycznia amerykańskie wojska lotnicze zestrzeliły balon za pomocą pocisku rakietowego AIM-9X Sidewinder klasy powietrze-powietrze, wystrzelonego z samolotu przewagi powietrznej F-22A Raptor znajdującego się na wysokości 17 680 m (58 tys. stóp). Balon unosił się wówczas na wysokości 19 820 m (65 tys. stóp). Szczątki spadły do Atlantyku, gdyż ten w chwili przechwycenia znajdował się u wybrzeży Karoliny Południowej (w rejonie Myrtle Beach).
The #US is reportedly preparing to shoot down the #Chinese #Balloon as it flies over the Atlantic ocean.
The issue has been that the #US was afraid of falling debris on residential buildings so have waited for it to reach the ocean before shooting it down. #ChineseSpyBalloon pic.twitter.com/ZayvtTPb30
— OSINTNews (@JosephPasfield) February 4, 2023
The #Balloon is down. #ChinaSpyBalloon #spyballoon #Balloon #USArmy #USNavy #China #China pic.twitter.com/ZxWx2sZtEo
— OSINTNews (@JosephPasfield) February 4, 2023
At the moment, several Coast Guard and US Navy ships are located off the coast of South Carolina, including the USS Carter Hall, which, presumably, will catch the wreckage of the #ChineseSpyBalloon. #ChinaSpyBalloon #spyballoon #Balloon #USArmy #USNavy #China #China pic.twitter.com/jz3LkNfjIj
— OSINTNews (@JosephPasfield) February 4, 2023
The Balloon has reportedly fallen off the Coast in water around 45ft deep so it is expected that Recover Operations will be relatively “Easy”.
— OSINTdefender (@sentdefender) February 4, 2023