3 maja br. Ambasador Ukrainy w Tel Awiwie, Jewhen Korniczuk poinformował, że Izrael dostarczył i rozmieścił w Kijowie obiecany system wczesnego ostrzegania przed atakiem lotniczym, rakietowym i dronowym. O planowanych testach systemu w ukraińskiej stolicy informowano publicznie 20 kwietnia br., ale decyzja o takim kroku zapadła jeszcze w marcu, co było wynikiem wizyty ministra spraw zagranicznych Izraela Eli Cohena w Kijowie 16 lutego br. Był to element obietnicy pomocy dla Ukrainy ze strony byłego już rządu Bennetta-Lapida.
Fotografia z 27 października 2022. Prezydent Wołodymyr Zełenski obok wraku irańskiego bezzałogowca bojowego Shahed-136, używanego przez rosyjskie siły zbrojne / Zdjęcie: Prezydent Ukrainy
System o nieujawnionej nazwie identyfikuje pociski manewrujące, rakietowe, moździerzowe, a także statki powietrzne i systemy bezzałogowe wszystkich typów. W przypadku pocisków i bezzałogowców, system śledzi ich trajektorię lotu obliczając z wyprzedzeniem przybliżone miejsce upadku. Pozwala to zredukować rejon miasta objęty alarmem do miejsc, w których jego mieszkańcy mogą być zagrożeni. System informuje również, jak długo osoby w zagrożonym rejonie muszą pozostać w ukryciu.
Izrael również wykorzystuje ten system od wielu lat w swoich miastach, zagrożonych atakami rakietowymi ze strony palestyńskiego Hamasu głównie ze Strefy Gazy czy libańskiego Hezbollahu.
Ogłaszając, że rozpoczęły się testy systemu wczesnego ostrzegania, Jewhen Korniczuk powiedział:
Mam nadzieję, że szybko sfinalizują [wdrożenie systemu wczesnego ostrzegania] i będziemy mogli go skopiować i wdrożyć do wszystkich dużych miast. Rząd Ukrainy kontroluje sześć miast z ponad milionem mieszkańców, a my na pewno będziemy wykorzystywać izraelską technologię, aby ratować życie ludzi. Jest to bardzo ważne dla naszej infrastruktury cywilnej i wojskowej. Ten sprzęt pozwoli nam ratować ludzkie życie.
W swoim środowym oświadczeniu, Korniczuk powtórzył również prośbę władz w Kijowie o izraelską pomoc w wykrywaniu i neutralizacji min lądowych. W ciągu ostatnich sześciu miesięcy wyzwoliliśmy terytorium dwa razy większe niż Izrael, które jest pełne min. Nasi rolnicy zostali wielokrotnie wysadzeni w powietrze w swoich ciągnikach – zauważył ambasador, dodając, że wiodący ukraiński ekspert w dziedzinie neutralizacji min pracował w Afryce z izraelskimi spółkami specjalizującymi się w tej dziedzinie.
Ambasador podkreślił, że chociaż służby ukraińskie mają wiedzę na temat rozminowywania terenu, to nie mają wystarczającej ilości sprzętu, aby realizować działania na dużych terenach, zwłaszcza teraz wiosną, kiedy rozpoczął się sezon zasiewania pól uprawnych.
Co ciekawe, 1 maja br. wizytę w Izraelu złożyła wiceprzewodnicząca ukraińskiej Rady Najwyższej Ołena Kondratiuk, gdzie spotkała się ze spikerem Knesetu Amirem Ohaną oraz dyrektorem generalnym z Ministerstwa Spraw Zagranicznych Ronenem Levy’m. Przy okazji odwiedziła miasto Aszkelon, położone 10 km od granicy ze Strefą Gazy, gdzie zaprezentowano jej instalację izraelskiego systemu wczesnego ostrzegania. Odwiedziła także w Ashkelon spółkę, która buduje i wyposaża schrony dla ludności cywilnej.
W październiku 2022 Izrael ogłosił pakiet pomocy humanitarnej Ukrainie o wartości 500 mln USD (2,074 mld zł), ale także zapewnił o wsparciu na forum ONZ i obiecał pomoc wojskową, ale tylko w zakresie sprzętu ochronnego: hełmów czy kamizelek kuloodpornych.
Jednak przykładowo, gdy w ubiegłym roku pojawiły się apele o przekazanie Ukrainie przez Izrael systemu obrony przeciwrakietowej Iron Dome, to minister obrony Ołeksij Reznikow, 10 lipca ub. r., stwierdził, że Ukraina musi rozwijać swoje systemy obrony powietrznej. Minister obrony Ukrainy podkreślił znaczenie wzmocnienia obrony przeciwlotniczej, pomimo sukcesu sił ukraińskich w zestrzeliwaniu rosyjskich rakiet i samolotów. Dodał, że Iron Dome nie byłby skuteczny na Ukrainie, ponieważ, według niego, nie chroni przed pociskami manewrującymi i balistycznymi.