20 lipca, podczas otwarcia pięciodniowego, jubileuszowego 15. Międzynarodowego Salonu Lotniczo-Kosmicznego MAKS-2021 w podmoskiewskim Żukowskim, miała miejsce premiera demonstratora technologii lekkiego samolotu wielozadaniowego nowej generacji Suchoj Checkmate (alternatywnie LTS: Liogkij Takticzeskij Samoliot), który zaprezentowała rosyjska państwowa korporacja Rostiech. Samolot w pierwszej kolejności został zaprezentowany prezydentowi Władimirowi Putinowi. Salon MAKS-2021 ma gościć ponad 120 delegacji z 65 państw, głównie tych tradycyjnie kupujących uzbrojenie w Rosji.
Korporacja Rostiech zaprezentowała demonstrator technologii lekkiego samolotu wielozadaniowego nowej generacji Suchoj Checkmate
Zapowiedź premiery pojawiła się w mediach społecznościowych korporacji Rostiech najpierw 11 lipca prezentując szachowego skoczka wraz ze sloganem checkmate, 13 lipca krótką reklamą w której przedstawiciele różnych państw zmierzają do Rosji na wyczekiwaną premierą, a w końcu 15 lipca, gdy opublikowano fotografie szczelnie okrytego samolotu, który był holowany do hangaru, gdzie kilka dni później miał zostać zaprezentowany publicznie, tym razem wtórując wanna see me naked? 18 lipca, celowo bądź nie, pojawiły się w sieci pierwsze niezbyt dobrej jakości zdjęcia samolotu. Pojawiły się też, jak się potem okazało, mylne oznaczenia Su-67 i Su-75 (ta druga z uwagi na nr taktyczny na kadłubie samolotu: 75 i rejestracyjny RF-00075). Po tak ciekawej i przemyślanej kampanii marketingowej nadszedł czas na premierę.
Projektantem samolotu jest Kompania Suchoj (wchodząca w skład Zjednoczonej Korporacji Lotniczej OAK), więc warto nadmienić, iż raptem 26 maja br. agencja prasowa TASS informowała, że pracuje ona nad lekkim, jednosilnikowym samolotem wielozadaniowym nowej generacji (równolegle podobne prace ma prowadzić RSK MiG, która zresztą zaprezentowała makiety takich samolotów na MAKS-2021) (Suchoj pracuje nad lekkim myśliwcem, RSK MiG pracuje nad lekkim myśliwcem).
Z uwagi na problemy Rosji z wdrażaniem Su-57 w dość ograniczonej liczbie 78 egzemplarzy, nie można wykluczyć, że Checkmate powstał raczej na eksport (co też sugerowałoby jego anglojęzyczne oznaczenie), z uwagi też na tradycję poprzedniej generacji samolotów bojowych z dwoma silnikami (Bliski Wschód, Azja i Pacyfik, Ameryka Łacińska) (Rosja: Pierwszy Su-57 dostarczony wojsku).
Pewnym tropem co do samej genezy samolotu mogą tu być Zjednoczone Emiraty Arabskie. 19 lutego 2017 podczas targów IDEX w Abu Zabi ogłoszono, iż ZEA i Rosja będą wspólnie pracować nad samolotem bojowym nowej generacji. Potem, na IDEX 2021 zaoferowano ZEA samoloty Su-57E. Jednak koniec końców, ZEA zdecydowały się na zakup 50 F-35A Lightning II, ale w dalszym ciągu czekają na ostateczną decyzję w tej sprawie ze strony USA. Warto mieć jednak na uwadze krajowy program LMFS (Liogkij Mnogofunkcjonalnyj Frontowoj Samoliot, czyli Lekki Wielozadaniowy Samolot Frontowy) (Biden wstrzymuje dostawy broni, Su-57E dla Algierii?).
Napęd LTS Checkmate może stanowić prawdopodobnie docelowy silnik turbowentylatorowy Fazy II, przeznaczony dla Su-57 / Zdjęcia: Rostiech
Jeśli chodzi o kwestie techniczne samolotu. Na pierwszy rzut oka zwraca uwagę nietypowy wlot powietrza zaprojektowany zgodnie z wymogami efektywności naddźwiękowej (Diverterless Supersonic Inlet, DSI), choć według oficjalnej informacji samolot ma osiągać prędkość zaledwie Ma1,8. Samolot ma być zdolny do operowania z wysokogórskich lotnisk oraz w nieprzyjaznych warunkach klimatycznych. Jego mózgiem ma być nowy szybki komputer główny wykorzystujący algorytmy sztucznej inteligencji. Ma być wspomagany układem autodiagnostyki systemów pokładowych, a systemy awioniczne mają charakteryzować się otwartą architekturą.
Dzięki wysokiemu współczynnikowi ciągu do ciężaru, samolot ma być zdolny do krótkiego startu i lądowania, limit przeciążenia ma wynosić 8g, a cecha supercruise ma pozwolić na wykonywanie lotów z prędkością ponaddźwiękową bez konieczności użycia dopalacza. Ta ostatnia sugeruje, że napędem samolotu może być jeszcze dopracowywany, ale docelowy silnik z Su-57, czyli Fazy II (izdielije 30), który ma być lżejszy i wydajniejszy od obecnie stosowanych rodziny Saturn-Liulka AŁ-41.
Udźwig samolotu ma wynieść aż 7,4 t, co przy szacowanej maksymalnej masie startowej na 18-20 t, jest bardzo dobrym parametrem. Maksymalny zasięg, bez tankowania w locie, ma wynosić 2900 km. Głównym czujnikiem ma być nieujawniony radar z anteną z aktywnym skanowaniem elektronicznym AESA, który pozwoli na jednoczesne namierzanie i rażenie do sześciu celów. Przed kabiną znajduje się głowica optoelektroniczna, podobne urządzenie ma znajdować się także pod kadłubem. Samolot ma być oferowany z cyfrowym systemem wsparcia logistyczno-szkoleniowego Matrioszka.
Samolot ma zostać zintegrowany z szerokim wachlarzem uzbrojenia klasy powietrze-powietrze: pociskami krótkiego zasięgu RWW-MD/K-74M (Rakieta Wozduch-Wozduch Małoj Dalnosti) z nową, dwuzakresową głowicą samonaprowadzającą na podczerwień Impuls-90 (MM-2000), średniego zasięgu RWW-SD/R-77-1 (Rakieta Wozduch-Wozduch Sredniej Dalnosti), naprowadzanymi półaktywnie radarowo o zasięgu 110 km oraz dalekiego zasięgu RWW-BD/R-37M (Rakieta Wozduch-Wozduch Bolszoj Dalnosti).
Do atakowania celów naziemnych będą wykorzystywane pociski rakietowe krótkiego zasięgu Ch-38MLE (MTE), przeciwradiolokacyjne Ch-58USzKE i dalekiego zasięgu Grom-E1, bomby kierowane KAB-250LG-E, K08BE i K029BE oraz bomby niekierowane o wagomiarze 100, 250 i 500 kg rodziny FAB. Ma być też uzbrojony w nieujawnione działko pokładowe oraz wyrzutnie rakiet niekierowanych S-8 i S-13.
W konfiguracji stealth, samolot ma przenosić do pięciu pocisków rakietowych lub bomb w dowolnej konfiguracji wewnątrz komór uzbrojenia (głównej w środkowej części kadłuba i dwóch dodatkowych po bokach). Poza tym stosunkowo duże trapezoidalne skrzydła sugerują możliwość integracji dodatkowych 4-6 węzłów uzbrojenia.
Podczas prezentacji samolotu Putinowi ujawniono wygląd kabiny, w której zauważono duży ciekłokrystaliczny kolorowy wyświetlacz. Wiadomo też, że praca pilota zostanie odciążona dzięki interfejsowi pokładowemu z systemem wizualnego i głosowego przekazywania informacji (oczywiście głosem kobiety).
Według dyrektora generalnego korporacji Rostiech, Siergieja Czemiezowa, cena jednostka LTS Checkmate wyniesie około 25-30 mln USD (98-117 mln zł), co jednak wydaje się mało prawdopodobne. Prototyp samolotu miałby zostać oblatany w 2023, a produkcja seryjna rozpoczęłaby się w 2026. Rosja szacuje zapotrzebowanie na 300 samolotów w ciągu ponad 15 lat.
Pod koniec prezentacji pojawiła się też informacja o możliwości opracowania bezzałogowej wersji samolotu. Zdalnie sterowane myśliwce miałyby mieć możliwość działania w roju i dzielenia się informacjami między sobą w czasie rzeczywistym (Bezzałogowy wariant Su-57?).
Co ciekawe, baczni obserwatorzy z branży lotniczej wskazują na podobieństwo ogólnej konfiguracji (poza napędem) pomiędzy LTS Checkmate a koncepcją amerykańskiej spółki Northrop o nazwie Low Cost Fighter (LCF) z początku lat 1990, która była prekursorem prototypów YF-23 (Gray Ghost i Black Widow II). Konkurowały one z YF-22 w programie Advanced Tactical Fighter (ATF) dla amerykańskich wojsk lotniczych (USAF, US Air Force), który później po modyfikacjach trafił na wyposażenie jako F-22A Raptor.
https://twitter.com/TheDEWLine/status/1417284130761584645?s=20