W poniedziałek, 8 lipca 2024, Komisja Sił Zbrojnych Senatu Stanów Zjednoczonych przedstawiła zatwierdzone poprawki do budżetu obronnego NDAA na rok fiskalny 2025 (National Defense Authorization Act for Fiscal Year 2025). Przewiduje one kwotę 911,8 mld USD na programy wojskowe i bezpieczeństwa narodowego dla Departamentu Obrony i Departamentu Energii.
Zdjęcia: Michał Adamowski, MILMAG
Jedną z interesujących poprawek jest polecenie dla Departamentu Obony dotyczące zbadania możliwości zbycia do Jordanii samolotów szturmowych bliskiego wsparcia sił lądowych Fairchild Republic A-10C Thunderbolt II. Wymogiem Senatu jest jednak przedstawienie przesłanek, że władze w Ammanie będą w stanie samodzielnie eksploatować wycofywane ze stanu amerykańskich wojsk lotniczych (US Air Force, USAF) samoloty bojowe.
Proponowany budżet NDAA na rok fiskalny 2025 autoryzuje Departament Obrony do wycofania z eksploatacji 56 samolotów A-10C, a także 65 samolotów przewagi powietrznej F-15C/D Eagle i samolotów wielozadaniowych 11 F-16C/D Fighting Falcon. Oczekuje się, że wszystkie A-10 C zostaną całkowicie wycofane do 2029.
Co ciekawiej, senacka komisja nadal sprzeciwia się wycofaniu jakiegokolwiek egzemplarza samolotów przewagi powietrznej F-22A Raptor (mimo że te w liczbie 32 egz. zostały zgłoszone do wycofania przez Departament USAF już na rok 2024), jak również wielozadaniowych F-15E Strike Eagle stwierdzając, że nie zgadzają się z twierdzeniem Sił Powietrznych, że wycofanie samolotów F-15E i F-22A z eksploatacji spowodowałoby akceptowalne ryzyko.
W poprawkach zawarto także zalecenia dotyczące dalszego partnerstwa między Jordanią a Dowództwem Centralnym USA (CENTCOM) w celu ustanowienia dalszych zdolności w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom powietrznym i rakietowym ze strony Iranu oraz grup powiązanych z Iranem w Jordanii. Warto zauważyć, że rząd w Ammanie podjął decyzję o wsparciu obrony Izraela podczas irańskiego ataku rakietowego z 13 na 14 kwietnia br.
Informacja wskazująca Jordanię jako potencjalnego przyszłego użytkownika używanych A-10C następuje po informacji sekretarza USAF Franka Kendalla z 17 kwietnia br., który na wysłuchaniu przed Komisją Sił Zbrojnych Izby Reprezentantów powiedział, że jedno państwo jest zainteresowanie otrzymaniem wycofywanych A-10 i nie jest to Ukraina (poprzedni minister obrony Ołeksij Reznikow pod koniec 2022 prosił stronę amerykańską o setkę tych samolotów w celu wsparcia wojny obronnej z Rosją, ale uznano że A-10C nie przydadzą się Ukrainie bez wywalczenia przewagi w powietrzu).
https://twitter.com/beverstine/status/1780610426817937836
Przy czym władze w Ammanie publicznie nie informowały o zainteresowaniu tymi samolotami. Królewskie wojska lotnicze Jordanii (Silāḥ ul-Jawu al-Malakī ’al-Urdunī; RJAF) dysponują 6 samolotami szturmowymi AT-802 (4 kolejnymi do rozpoznania) i 44 samolotami wielozadaniowymi F-16AM/BM Block 20 MLU 6.5 (na początku 2023 dokupiono 12 F-16C/D Block 70), a także 43 śmigłowcami szturmowymi AH-1E/F Cobra i zamówiono 24 szturmowo-rozpoznawcze AH-6i.
Warto wspomnieć, że już w listopadzie 2003 Kolumbia była zainteresowana dzierżawą 18 amerykańskich A-10C na okres od 3 do 5 lat do wsparcia walki rządu z lewicowymi partyzantkami i przemytnikami narkotyków. Ostatecznie do tego nie doszło z powodu sprzeciwu Dowództwa Lotnictwa Bojowego (Air Combat Command, ACC). Po 20 latach wojsko dało zielone światło na ich wycofanie w perspektywie kilku lat. W 2019 zakończono program A-10 Enhanced Wing Assembly zakładający wymianę skrzydeł 173 z 281 użytkowanych wówczas samolotów, w celu przedłużenia służby.
Wprowadzony do służby w USAF w 1976 jako następca A-1 Skyraider, A-10 jest jedynym samolotem, produkowanym seryjnie, zapewniającym bliskie wsparcie powietrzne dla jednostek lądowych w siłach zbrojnych USA. W 2015 zaprezentowano plan opracowania następcy w ramach program A-X. Uzupełnieniem A-10C, a w pewnym sensie rozwiązaniem pomostowym miał być nowy lekki samolot szturmowy, rozwijany w ramach programu Light Attack/Armed Reconnaissance (LAAR), w ramach którego w 2020 zamówiono na testy po trzy AT-6E Volverine i A-29 Super Tucano.